आंतरराष्ट्रीय योग दिवस का साजरा होतो २१ जून रोजी? जाणून घ्या या तारखेचा इतिहास

२१ जून रोजी आंतरराष्ट्रीय योग दिवस का साजरा होत असतो? ह्या तारखेचा सूर्यास्त-समर सोल्स्टिसमधला संदर्भ व UN घोषणा जाणून घ्या.

सायली मेमाणे

२१ जून २०२५ : आंतरराष्ट्रीय योग दिवस (International Day of Yoga) दरवर्षी २१ जून रोजी साजरा केला जातो कारण हा दिवस उत्तरेकडील अर्धगोलार्धात वर्षातील सर्वात मोठा दिवस असतो, ज्याला ‘समर सोल्स्टिस’ म्हटले जाते. हा दिवस प्रकाश, संतुलन व सकारात्मक उर्जेचा प्रतिक असल्यामुळे, विश्व स्वास्थ्य व योगाच्या संकल्पनांना दिला गेलेला आहे .

२०१४ मध्ये भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संयुक्त राष्ट्र महासभेत या दिवसा साठी प्रस्ताव ठेवला, ज्याला १७७ राष्ट्रांनी मान्यता दिली आणि अंतिमतः ११ डिसेंबर २०१४ रोजी जून २१ हा दिवस आंतरराष्ट्रीय योग दिवस म्हणून घोषित झाला . पहिला शांतीपूर्ण योग साजरा २०१५ मध्ये झाला, आणि तेव्हापासून जगभर हा वार्षिक कार्यक्रम सुरू आहे .

या दिवसाचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वही आहे. भारतीय पौराणिक मान्यतेनुसार, सूर्याचा वक्री मार्ग समजून घेतला इतक्यावेळेस महादेवांनी त्यांच्या शिष्यांना न्याय दिला असा उल्लेख आहे, ज्याला ‘आदियोगी’ मानले जाते आणि तो योगाचा आद्यगुरू म्हटला जातो .

२०२५ साली हा दिवस “Yoga for One Earth, One Health” या थीमने साजरा झाला. विविध देशांमध्ये एकात्मता, समतोल आरोग्य आणि निरोगी पृथ्वी या संकल्पनांना उजाळा मिळाला . भारतामध्ये हजारो शाळा, सामाजिक संस्था व योग-प्रशिक्षण केंद्रांनी विशेष कार्यक्रम राबवले; प्रधानमंत्री मोदी यांनी विशाखापट्टणम येथील मुख्य कार्यक्रमाचे नेतृत्व केले, ज्यात सुमारे ३ लाख लोकांनी ‘कॉमन योगा प्रोटोकॉल’चे पालन केले .

यावर्षीच्या विशेष भाषणामध्ये, पंतप्रधानांनी “Yoga for Humanity 2.0” या नवीन दृष्टिकोनाचा उल्लेख केला, ज्यात अंतःशांती व आंतरराष्ट्रीय समज वाढविण्याचा उद्देश स्पष्ट झाला .

निष्कर्ष म्हणून, २१ जून निवडले गेलेला दिवस सर्वोच्च उजेडाच्या (samr solstice) प्रतीकात्मकतेशी संलग्न आहे. हा दिवस ‘जागतिक योगा’ साठी समर्पित, आणि मानसिक–शारीरिक–आध्यात्मिक ताळमेळ वाढविणारा एक जागतिक संदेश आहे, ज्याचे मूळ भारतीय संस्कृतीत आहे पण युणायटेड नेशन्सची जागतिक मान्यता त्याला जागतिक स्तरावर एक ओळख प्रदान करते.

Do-follow Links:
Instagram: https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube: https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61573903448264
Twitter: https://x.com/NewsDotz