महाराष्ट्रात बेकायदेशीर ‘कम्फर्ट’ डास अगरबत्तीवर छापे कृषी विभागाची राज्यव्यापी कारवाई
महाराष्ट्रात बेकायदेशीर ‘कम्फर्ट’ डास अगरबत्तीवर छापे; कृषी विभागाची राज्यव्यापी कारवाई
कोल्हापूर व नांदेडमध्ये ‘कम्फर्ट’ डास प्रतिबंधक अगरबत्ती जप्त. डायमेफ्लुथ्रिन आढळल्याने कृषी विभागाची कारवाई; CIBRC मंजुरी नसलेली उत्पादने बेकायदेशीर.
पुणे ०२ मार्च २०२६ : महाराष्ट्रात बेकायदेशीर डास प्रतिबंधक अगरबत्तीविरोधात कृषी विभागाने कडक अंमलबजावणी मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेअंतर्गत कोल्हापूर आणि नांदेड येथे ‘कम्फर्ट’ नावाने विक्री होत असलेल्या डास अगरबत्तींवर छापे टाकून मोठ्या प्रमाणात साठा जप्त करण्यात आला आहे. कोल्हापूरमधील गांधीनगर परिसरातील मनोज नॉव्हेल्टीज या दुकानावर कारवाई करत अधिकाऱ्यांनी मोठा साठा जप्त केला. त्याचप्रमाणे नांदेडमधील खडकपुरा येथील गुरुनानक मार्केटमधील आर. के. सुरतवाला या दुकानातून 1,056 पाऊच जप्त करण्यात आले, तर अण्णाभाऊ साठे चौकाजवळील पारसेवार प्रोव्हिजन स्टोअर्समधून 10 बॉक्स जप्त करण्यात आले.
ही कारवाई राज्यभर जारी करण्यात आलेल्या निर्देशांनंतर करण्यात आली आहे. डिसेंबर 2025 मध्ये कृषी विभागाने परिपत्रक काढून सर्व कीटकनाशक निरीक्षकांना ‘कम्फर्ट’ आणि ‘स्लीपवेल’ सारख्या बेकायदेशीर मच्छर अगरबत्तींवर तात्काळ कारवाई करण्याचे आदेश दिले होते. कीटकनाशक कायदा 1968 आणि कीटकनाशक नियम 1971 अंतर्गत नोंदणी नसलेल्या उत्पादनांची विक्री करणे गुन्हा ठरतो.
मुंबईतील धूप छाव या उत्पादन केंद्रावर यापूर्वी छापा टाकण्यात आला होता. प्रयोगशाळेतील विश्लेषणात या अगरबत्त्यांमध्ये डायमेफ्लुथ्रिन या बेकायदेशीर कीटकनाशकाचे प्रमाण आढळले. संबंधित कंपनीकडे आवश्यक उत्पादन परवाना किंवा केंद्रीय कीटकनाशक मंडळ व नोंदणी समिती (CIBRC) यांची मंजुरी नसल्याचे उघड झाले. डास प्रतिबंधक अगरबत्तीमध्ये डायमेफ्लुथ्रिन किंवा मेपरफ्लुथ्रिनसारख्या घटकांच्या वापराला अधिकृत मान्यता नसताना त्यांचा वापर करण्यात आला असल्याने ही उत्पादने कायद्याचे उल्लंघन करणारी ठरली आहेत.
केंद्रीय कीटकनाशक मंडळ व नोंदणी समिती हे कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयांतर्गत कार्यरत वैधानिक प्राधिकरण असून भारतात कीटकनाशकांचे उत्पादन, आयात आणि विक्रीपूर्वी त्यांची नोंदणी आणि मंजुरी देण्याचे काम करते. मान्यताप्राप्त उत्पादनांच्या लेबलवर ‘CIR’ ने सुरू होणारा वैध नोंदणी क्रमांक असतो. ग्राहकांनी अशा क्रमांकाची खात्री करूनच डास प्रतिबंधक उत्पादने खरेदी करावीत, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
होम इन्सेक्ट कंट्रोल असोसिएशन (HICA) या ना-नफा तत्त्वावर चालणाऱ्या औद्योगिक संस्थेने या कारवाईचे स्वागत केले आहे. संस्थेचे मानद सचिव जयंत देशपांडे यांनी सांगितले की, बेकायदेशीर आणि अनधिकृत घटकांचा वापर करून तयार करण्यात आलेली उत्पादने ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतात. नियामक मंजुरी न घेता विक्री होणाऱ्या उत्पादनांमुळे ग्राहकांची दिशाभूल होते आणि सुरक्षा मानकांचे उल्लंघन होते.
‘कम्फर्ट’ अगरबत्ती महाराष्ट्रासह तामिळनाडू, उत्तर प्रदेश, गुजरात आणि दिल्लीमध्ये उपलब्ध असल्याची माहिती आहे. त्यामुळे राज्य सरकारने सुरू केलेली कारवाई ही केवळ महाराष्ट्रापुरती मर्यादित न राहता इतर राज्यांनीही अशा प्रकारच्या मोहिमा राबवाव्यात, अशी मागणी होत आहे.
सध्या कृषी विभाग बेकायदेशीर उत्पादक आणि विक्रेत्यांवर लक्ष ठेवून आहे. ग्राहकांनी सुरक्षित आणि नोंदणीकृत उत्पादनेच खरेदी करावीत, तसेच वैध नोंदणी क्रमांक तपासावा, असा सल्ला देण्यात आला आहे. या कारवाईमुळे बाजारातील बेकायदेशीर डास प्रतिबंधक अगरबत्तींच्या विक्रीला मोठा आळा बसण्याची शक्यता आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
