करवीर निवासिनी अंबाबाईच्या मूळ मूर्तीवरील रासायनिक संवर्धन प्रक्रिया पूर्ण; पुन्हा खुलं दर्शन
करवीर निवासिनी अंबाबाईच्या मूळ मूर्तीवरील रासायनिक प्रक्रिया पूर्ण; दर्शनासाठी पुन्हा खुली
कोल्हापूरच्या करवीर निवासिनी अंबाबाईच्या मूळ मूर्तीवरील रासायनिक संवर्धन प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे. तीन दिवस दर्शनबंदी झाल्यानंतर मूर्तीला नवी झळाळी देत पुन्हा दर्शनासाठी खुलं करण्यात आलं.
सायली मेमाणे
पुणे १४ ऑगस्ट २०२५ : कोल्हापूरच्या करवीर नगरीतील महालक्ष्मी मंदिरातील करवीर निवासिनी अंबाबाईच्या मूळ मूर्तीवर मागील तीन दिवसांपासून पुरातत्व विभागाकडून रासायनिक संवर्धन प्रक्रिया सुरू होती. या प्रक्रियेमुळे भक्तांना मूर्तीचे दर्शन तात्पुरते बंद करण्यात आले होते. अखेर ही प्रक्रिया पूर्ण झाली असून, धार्मिक विधी पार पाडून मूर्ती पुन्हा दर्शनासाठी खुली करण्यात आली आहे.
रासायनिक संवर्धन प्रक्रिया म्हणजे काय?
महालक्ष्मी मंदिर हे ऐतिहासिक आणि धार्मिक महत्त्व असलेले स्थळ आहे. येथे असलेली अंबाबाईची मूळ मूर्ती शेकडो वर्षे जुनी असल्याने तिच्या पृष्ठभागावर कालांतराने धूळ, तेल, आर्द्रता, तसेच वातावरणातील बदलामुळे नैसर्गिक झीज होते.
रासायनिक संवर्धन प्रक्रिया म्हणजे अशा जुन्या मूर्ती किंवा शिल्पांच्या पृष्ठभागावर साठलेल्या अशुद्धता, डाग, किंवा नुकसान झालेल्या भागांचे शास्त्रीय पद्धतीने स्वच्छता आणि संरक्षण करणे. यामध्ये:
- विशेष रसायनांचा वापर करून पृष्ठभागावरील थर काढला जातो
- धातू किंवा दगडाचे मूळ स्वरूप टिकवून ठेवले जाते
- भविष्यातील नुकसान टाळण्यासाठी संरक्षक थर दिला जातो
तीन दिवस दर्शनबंदी
या प्रक्रियेच्या काळात भक्तांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि कार्याच्या शिस्तबद्धतेसाठी मंदिर प्रशासनाने मूर्तीचे प्रत्यक्ष दर्शन बंद ठेवले होते. या काळात फक्त महालक्ष्मीच्या प्रतिकृती मूर्तीचे दर्शन घेण्याची व्यवस्था होती.
प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरचे विधी
रासायनिक संवर्धन पूर्ण झाल्यानंतर मंदिरात पारंपरिक पद्धतीने धार्मिक विधी करण्यात आले. मंत्रोच्चार, अभिषेक आणि अलंकरणानंतर अंबाबाईची मूळ मूर्ती भक्तांसाठी खुली करण्यात आली. संवर्धनानंतर मूर्तीला नवी झळाळी प्राप्त झाली असून, तिच्या सौंदर्यात आणि पवित्रतेत भर पडली आहे.
भक्तांमध्ये आनंदाचे वातावरण
तीन दिवसांच्या प्रतीक्षेनंतर मूळ मूर्तीचे दर्शन झाल्याने भाविकांमध्ये मोठा आनंद आहे. अनेक भक्तांनी ही क्षणचित्रे आपल्या मोबाइलमध्ये टिपून सोशल मीडियावर शेअर केली. काही भक्तांनी तर याला “ऐतिहासिक क्षण” असे संबोधले.
मंदिर प्रशासनाचे प्रयत्न
महालक्ष्मी मंदिर ट्रस्ट आणि पुरातत्व विभाग यांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून ही संवर्धन मोहीम राबविण्यात आली. प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, मूर्तीचे दीर्घकाळ संरक्षण करण्यासाठी अशी प्रक्रिया काही वर्षांच्या अंतराने केली जाते. त्यामुळे भाविकांनी याकडे केवळ दर्शनबंदी म्हणून न पाहता संस्कृतीचे संवर्धन म्हणून बघावे.
