किरकोळ महागाई दशकातील नीचांकी पातळीवर; ऑक्टोबरमध्ये फक्त 0.25% नोंद
किरकोळ महागाई दशकातील नीचांकी पातळीवर; ऑक्टोबरमध्ये फक्त 0.25% नोंद
देशातील किरकोळ महागाई दर ऑक्टोबर महिन्यात दशकातील सर्वात नीचांकी 0.25% वर आला आहे. जीएसटी दरांमधील कपात आणि अन्नधान्याच्या किमतीत घट झाल्यामुळे महागाईत घट झाली असून, सप्टेंबरमध्ये हा दर 0.54% होता.
सायली मेमाणे
१२ नोव्हेंबर २०२५ : नवी दिल्ली – देशातील किरकोळ महागाई दर (Retail Inflation) ऑक्टोबर महिन्यात गेल्या दशकातील सर्वात कमी पातळीवर आला आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर महिन्यात किरकोळ महागाई केवळ 0.25 टक्के इतकी नोंदवली गेली आहे, जी मागील दहा वर्षांतील सर्वात नीचांकी पातळी मानली जात आहे. सप्टेंबर महिन्यात हीच महागाई 0.54 टक्के होती.
महागाई दरात झालेली ही मोठी घट मुख्यतः अन्नधान्याच्या किमतींमध्ये घट आणि जीएसटी दरांमधील कपात यामुळे झाल्याचे तज्ज्ञांनी नमूद केले आहे. केंद्र सरकारने गेल्या काही महिन्यांमध्ये ग्राहकांच्या खिशावरचा भार कमी करण्यासाठी अनेक वस्तूंवरील जीएसटी दर कमी केले होते. तसेच, भाजीपाला, फळे, डाळी आणि धान्यांच्या दरातही सातत्याने घट होत असल्याने किरकोळ बाजारातील महागाईचा दर नियंत्रणात आला आहे.
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, ही परिस्थिती सामान्य ग्राहक आणि गृहिणींसाठी दिलासादायक ठरणारी आहे. विशेषतः घरगुती खर्च, अन्नधान्य खरेदी आणि आवश्यक वस्तूंच्या बजेटमध्ये मोठा फरक पडणार आहे. मागील काही वर्षांपासून वाढत्या किमतींमुळे ग्राहकांवर ताण वाढत होता, मात्र आता महागाई घटल्यामुळे बाजारातील मागणी पुन्हा वाढण्याची शक्यता आहे.
केंद्र सरकारने महागाई नियंत्रणासाठी विविध उपाययोजना राबवल्या आहेत. त्यात धान्य निर्यातीवरील निर्बंध, साठेबंदी आदेश आणि पुरवठा साखळी स्थिर ठेवण्यासाठीचे प्रयत्न यांचा समावेश आहे. या सर्व प्रयत्नांचा परिणाम म्हणून अन्नधान्य आणि आवश्यक वस्तूंच्या किमती स्थिर राहिल्या आहेत.
तथापि, काही तज्ज्ञांनी सावधगिरीचा इशारा देत सांगितले आहे की, ही महागाई घट तात्पुरती असू शकते. येणाऱ्या हिवाळ्यातील हंगामी घटक आणि इंधन दरांतील संभाव्य चढउतार यामुळे पुढील महिन्यांमध्ये किरकोळ महागाई पुन्हा वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
देशातील किरकोळ महागाईचा हिशोब **ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI)**च्या आधारे केला जातो. त्यामध्ये अन्नधान्य, वस्त्र, निवास, इंधन आणि इतर उपभोग्य वस्तूंचा विचार केला जातो. ऑक्टोबर महिन्यात विशेषतः अन्नधान्य महागाईत घट झाल्याने एकूण महागाई दर कमी झाला. भाजीपाला, डाळी, खाद्यतेल आणि फळांच्या दरात घट झाल्यामुळे ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
अर्थमंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, “महागाई नियंत्रणात ठेवणे हे केंद्र सरकारचे प्राधान्य आहे. पुरवठा साखळी सुधारणा, जीएसटी करकपात आणि कृषी उत्पादन स्थैर्यामुळे बाजारात किमती संतुलित राहिल्या आहेत.”
महागाई घटल्याने रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) सुद्धा व्याजदर वाढवण्याचा निर्णय पुढे ढकलू शकते, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. कारण महागाई नियंत्रणात राहिल्यास आर्थिक वाढीसाठी व्याजदर स्थिर ठेवणे शक्य होते.
देशातील आर्थिक तज्ज्ञांनी सध्याच्या आकडेवारीकडे सकारात्मक दृष्टीकोनातून पाहत सांगितले की, “0.25% महागाई ही ग्राहकांसाठी अनुकूल स्थिती दर्शवते, मात्र दीर्घकालीन स्थैर्यासाठी धोरणात्मक सुधारणा सुरू ठेवणे आवश्यक आहे.”
किरकोळ महागाई दशकाच्या नीचांकी पातळीवर आल्यानंतर देशातील आर्थिक वातावरणात सकारात्मकता वाढली आहे. ग्राहकांचा आत्मविश्वास वाढत असून, आगामी उत्सव काळात बाजारातील खरेदीत वाढ होण्याची शक्यता अर्थतज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
