किशोरवयीन मुलांमध्ये संधिवात का वाढतोय? जाणून घ्या कारणे व लक्षणे
किशोरवयीन मुलांमध्ये वाढतोय संधिवात, जाणून घ्या लक्षणे, कारणे आणि खबरदारी
किशोरवयीन मुलांमध्ये वाढत असलेला संधिवात म्हणजे काय? जाणून घ्या त्याची लक्षणे, कारणे, आणि योग्य वेळेवर कोणती खबरदारी घ्यावी.
सायली मेमाणे
पुणे १ ऑगस्ट २०२५ : संधिवात ही सामान्यतः वृद्धांमध्ये आढळणारी स्थिती मानली जाते. मात्र हल्लीच्या काळात किशोरवयीन मुलांमध्येही संधिवाताचे प्रमाण वाढत आहे, जे पालकांसाठी मोठी चिंतेची बाब ठरत आहे. किशोरवयीन संधिवात किंवा Juvenile Arthritis (JA) ही एक ऑटोइम्यून आणि दाहजन्य स्थिती आहे, जी मुलांच्या शरीरातील इम्युन सिस्टिम त्यांच्या स्वतःच्या सांध्यांवर आक्रमण करते. ही स्थिती विशेषतः १६ वर्षांखालील मुलांमध्ये दिसून येते.
या आजारामध्ये मुलांना सांधेदुखी, सांध्यांची सूज, हालचाली करताना stiffness आणि सततचा थकवा जाणवतो. काही वेळा ताप, चिडचिड, भूक न लागणे आणि वजन कमी होणे यांसारखी लक्षणेदेखील दिसू शकतात. सकाळी उठल्यानंतर सांधे कडक वाटणे हे या आजाराचे एक प्रमुख लक्षण आहे. काही प्रकारांमध्ये डोळ्यांवरही परिणाम होतो – जसे की डोळे लाल होणे किंवा दृष्टी धूसर होणे.
किशोरवयीन संधिवाताचे नेमके कारण अजूनही वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून स्पष्ट झालेले नाही. मात्र, अनुवांशिकता, पर्यावरणीय घटक आणि इम्युन सिस्टिममधील असंतुलन हे काही मुख्य कारणे मानली जातात. जेव्हा इम्युन सिस्टिम चुकीच्या पद्धतीने शरीराच्या निरोगी पेशींवर हल्ला करते, तेव्हा ती ऑटोइम्यून स्थिती बनते, आणि त्यातून संधिवात उद्भवतो.
यावर उपचार शक्य आहेत, पण योग्य निदान आणि वेळेत उपचार महत्त्वाचे असतात. उपचारांमध्ये अँटी-इन्फ्लेमेटरी औषधे, इम्युनोथेरपी, फिजिओथेरपी आणि वेळोवेळी तपासण्या यांचा समावेश होतो. यामुळे मुलांचे दैनंदिन जीवन सुरळीत ठेवणे शक्य होते. जीवनशैलीतील सुधारणा, संतुलित आहार आणि नियमित व्यायामदेखील मोठा फरक घडवू शकतो.
पालकांनी आपल्या मुलांमध्ये सतत सांधेदुखी, हालचालींचा त्रास, किंवा सकाळी stiffness दिसल्यास त्याकडे दुर्लक्ष न करता त्वरीत बालरोगतज्ज्ञ किंवा संधिवात तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. कारण संधिवात योग्यवेळी ओळखून उपचार केल्यास लवकर नियंत्रणात आणता येतो आणि मुलांचे भावनिक व शारीरिक आरोग्य टिकवून ठेवता येते.
