तुळजाभवानी मंदिरातील अभिषेक हॉल पाडकामाच्या मार्गावर; पुजाऱ्यांकडून पर्यायी व्यवस्थेची मागणी
तुळजाभवानी मंदिरातील अभिषेक हॉल पाडकामाच्या मार्गावर; पुजाऱ्यांकडून पर्यायी व्यवस्थेची मागणी
धाराशिव येथील श्री तुळजाभवानी मंदिरातील 40 वर्षे जुन्या अभिषेक हॉलचे पाडकाम होणार; पुरातत्त्व विभागाचा आदेश. पुजारी वर्गाने भाविकांची गैरसोय टाळण्यासाठी पर्यायी व्यवस्थेची मागणी केली.
सायली मेमाणे
पुणे २ ऑक्टोबर २०२५ : धाराशिव : श्री तुळजाभवानी मंदिर हे महाराष्ट्रातील सर्वात प्राचीन आणि लोकप्रिय शक्तिपीठांपैकी एक असून, दरवर्षी लाखो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात. मंदिर परिसरात सुरू असलेल्या 58 कोटी रुपयांच्या जतन आणि संवर्धन प्रकल्पाच्या पार्श्वभूमीवर आता अभिषेक हॉलच्या पाडकामाचा मुद्दा चर्चेत आला आहे. छत्रपती संभाजीनगर येथील पुरातत्त्व विभागाने मंदिर संस्थानला सुमारे 40 वर्षांपूर्वी बांधलेल्या तीन मजली अभिषेक हॉलचे पाडकाम करण्याचे पत्र दिले आहे.
या हॉलमध्ये दररोज हजारो भाविक देवीचा अभिषेक करण्यासाठी गर्दी करत असतात. त्यामुळे पाडकामामुळे भाविकांना मोठ्या गैरसोयीचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती व्यक्त होत आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, 3 नोव्हेंबर रोजी सवानी कन्स्ट्रक्शन कंपनी अभिषेक हॉलचे पाडकाम सुरू करणार आहे. तथापि, पुजारी वर्गाने मंदिर प्रशासनाकडे आणि पुरातत्त्व विभागाकडे लेखी मागणी करून पाडकामापूर्वी अभिषेकासाठी पर्यायी व्यवस्था उपलब्ध करून देण्याची मागणी केली आहे.
पुजारी वर्गाने सांगितले की, दररोज देशभरातून हजारो भाविक तुळजाभवानी देवीच्या दर्शनासाठी येतात. अनेक भक्त अभिषेक, नवस आणि पूजेच्या विधींसाठी येथे उपस्थित राहतात. अशा वेळी, अभिषेक हॉल बंद झाल्यास या धार्मिक विधींवर परिणाम होईल. त्यामुळे, भाविकांच्या श्रद्धेचा विचार करून अभिषेकाची तात्पुरती व्यवस्था दुसऱ्या ठिकाणी करावी, अशी मागणी पुजाऱ्यांनी केली आहे.
मंदिर संस्थानच्या माहितीनुसार, हा अभिषेक हॉल 1980 च्या दशकात बांधण्यात आला होता. दीर्घकाळाच्या वापरामुळे त्यात काही संरचनात्मक त्रुटी आढळल्या असून, त्याच्या पुनर्बांधणीची गरज व्यक्त करण्यात आली आहे. पुरातत्त्व विभागाने मंदिर परिसरातील जतन आणि संवर्धनासाठी अनेक कामांना मंजुरी दिली आहे, ज्यामध्ये हॉलचे पुनर्निर्माण आणि मुख्य मंदिराच्या गाभाऱ्याच्या मजबुतीकरणाचाही समावेश आहे.
दरम्यान, पुजाऱ्यांनी मुख्य शिखर आणि गाभाऱ्याच्या कामावरही आक्षेप नोंदवला आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, मुख्य शिखराचे दुरुस्तीचे काम पारंपरिक धार्मिक नियमांचे पालन करूनच करावे. तसेच, गाभाऱ्याच्या कामाबाबत अद्याप केंद्र सरकारच्या पुरातत्त्व विभागाचा अंतिम अहवाल आलेला नाही. त्यामुळे, अहवाल येईपर्यंत गाभाऱ्याच्या कामाला सुरुवात करू नये, अशी मागणीही पुजाऱ्यांकडून करण्यात आली आहे.
या सर्व घडामोडींमुळे तुळजाभवानी मंदिर परिसरात भाविकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. काही भाविकांनी प्रशासनाने धार्मिक परंपरा आणि वास्तुशास्त्र दोन्हीचा समतोल राखून निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली आहे. मंदिराच्या जतन आणि विकासाचे काम महत्त्वाचे असले तरी ते श्रद्धेचा सन्मान राखून व्हावे, अशी मागणी सातत्याने होत आहे.
सध्या मंदिर प्रशासन आणि पुरातत्त्व विभाग यांच्यात चर्चेची प्रक्रिया सुरू असून, भाविकांच्या सोयीसाठी लवकरच निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे.
