दारूच्या बाटल्यांवर मानसिक धोक्यांची चेतावणी असावी – पुणे कार्यकर्त्याची मागणी
दारूच्या बाटल्यांवर मानसिक धोक्यांची चेतावणी असावी – पुणे कार्यकर्त्याची मागणी
सामाजिक कार्यकर्ते विल्यम साळवी पुण्यातल्या उत्पादन शुल्क विभागाला दारूच्या बाटल्यांवर मानसिक आरोग्य धोके स्पष्ट करण्याची मागणी करीत आहेत; NIMHANS व WHO च्या अहवालांचा आधार.
सायली मेमाणे
पुणे ८ ऑगस्ट २०२५ : खोल विचार केला असता, मद्याच्या बाटल्या केवळ शारीरिक धोक्यांचाच संदेश देतात, परंतु मानसिक आरोग्यावर होणारे गंभीर परिणाम अनदेखे राहतात. पुणेकर सामाजिक कार्यकर्ते विल्यम साळवी यांनी यावर गांभीर्याने लक्ष वेधले असून, “दारूच्या बाटल्यांवर मानसिक आरोग्याच्या धोक्यांचीही स्पष्ट चेतावणी” देण्याची पंचायत त्यांनी राज्य उत्पादन शुल्क विभागास निवेदनाद्वारे केली आहे.
सध्या मद्याच्या बाटल्यांवर “दारू पिणे आरोग्यास हानिकारक आहे” असेच इशारे असतात, परंतु त्या पुरेशा नसल्याची नोंद साळवी यांनी केली आहे. जर्मनी, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया आणि फ्रान्ससारख्या विकसित देशांमध्ये अल्कोहोलच्या बाटल्यांवर मानसिक धोक्यांचे चेतावणी पॅकेजिंग अनिवार्य आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, नैराश्य, चिंता, झोपेतील बिघाड, स्मृतिभ्रंश आणि आत्महत्येचा प्रलोभन हे सध्याच्या चेतावणीत स्पष्टपणे नमूद केले जात नाहीत .
निवेदनात World Health Organization (WHO) आणि NIMHANS यांच्या अभ्यासांचा आधार घेतला आहे. NIMHANS च्या 2023 च्या अहवालानुसार भारतात मद्यपानाशी संबंधित मानसिक आजारांना मोठा दिलासा मिळत आहे. या अहवालात नैराश्य, झोपेच्या समस्या, आत्महत्त्येची प्रवृत्ती यांसारखे गंभीर परिणाम नमूद केले गेले आहेत.
सामाजिक कार्यकर्ते विशेषतः डॉ. सोमनाथ गिते आणि व्यसनमुक्ती संस्थांनीही या मागणीला पाठिंबा व्यक्त केला आहे. त्यांच्या मतानुसार, जागृती आणि माहितीच्या अभावामुळे लोक, विशेषतः तरुण, मानसिक आजारांच्या जाळ्यात अडकत आहेत. त्यामुळे मद्याच्या बाटल्यांवर मानसिक आरोग्याशी संबंधित स्पष्ट चेतावणी असणे अत्यंत आवश्यक आहे
