नाशिक आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ रॅगिंग प्रतिबंधासाठी विद्यार्थ्यांच्या परिषदेला जबाबदारी देणार
नाशिक आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ रॅगिंग प्रतिबंधासाठी विद्यार्थ्यांच्या परिषदेला जबाबदारी देणार
नाशिकच्या महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठाने रॅगिंग प्रतिबंधासाठी विद्यार्थ्यांच्या परिषदेला जबाबदारी दिली, मानसिक प्रबोधन आणि समुपदेशनही सुरु.
सायली मेमाणे
पुणे १२ जुलै २०२५ : नाशिक येथील महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठाने वैद्यकीय महाविद्यालयांमधील रॅगिंग थांबवण्यासाठी विशेष उपक्रम राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे. विद्यापीठाच्या विद्यार्थी परिषदेचे सदस्य व महाविद्यालयातील विद्यार्थी परिषद यांना रॅगिंग प्रतिबंधासाठी जबाबदारी देण्यात येणार असल्याचे घोषित केले आहे . या माध्यमातून रॅगिंगचे तक्रारी आणि घटना त्वरीत निदर्शनास येऊन त्यावर उपाययोजना शक्य होतील.
विद्यापीठ प्रशासनाने शिक्षक आणि विद्यार्थी यांच्या सामूहिक मानसिक प्रबोधनावरही भर देत, रॅगिंगचा जोरदार विरोध करण्याचे ठोस पाउल उचलले आहे . महाविद्यालयीन जीवनातील शारीरिक तसेच मानसिक छळ म्हणजे रॅगिंग, विशेषतः व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये, आणि विशेषतः वैद्यकीय क्षेत्रात अधिक प्रमाणात दिसून येतो. गेल्या तीन वर्षांत (2021–2024) राज्यभरातील वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये रॅगिंगच्या ५० प्रकरणांची नोंद झाली; त्यापैकी ३५ प्रकरणे सरकारी महाविद्यालयांमध्ये घडली आहेत .
रॅगिंग प्रतिबंधाच्या नव्या योजनेनुसार, विद्यार्थ्यांना प्रथम तक्रार महाविद्यालयातील विद्यार्थी परिषद कडे द्यायची आहे. नंतर ती विद्यापीठाच्या विद्यार्थी परिषदेबरोबर समन्वय साधून थेट विद्यार्थी कल्याण संचालकांपर्यंत पोहोचवली जाईल. यामुळे शिक्षणसंस्थेत तक्रारींचे तत्पर निराकरण आणि दोषींवर कारवाई शक्य होणार आहे .
विद्यापीठाकडून रॅगिंग प्रतिबंधासाठी राज्यातील चार विभागांमध्ये कार्यशाळा (समुपदेशन सत्र) आयोजित करण्यात आले आहेत. पुढील महिन्यात उर्वरित दोन विभागांमध्येही आयोजन होणार असून, ‘कुलगुरू कट्टा’ या कार्यक्रमाद्वारे थेट विद्यार्थ्यांचे संवादही घेतले जात आहेत .
अंतर्गत तपासानंतर दोषींवर कठोर कारवाई करण्यात आली आहे. काही प्रकरणांमध्ये दोषींना निलंबित करण्यात आले आहे, तर काहींना कायमस्वरूपी होस्टेल प्रवेश बंद करण्यात आला आहे . विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू डॉ. मिलिंद निकुंभ यांचे म्हणणे आहे की, या प्रयत्नांमुळे रॅगिंगची तीव्रता मागील काही वर्षांत लक्षणीय प्रमाणात कमी झाली आहे .
UGC (विद्यापीठ अनुदान आयोग) ने रॅगिंग प्रतिबंधासाठी कठोर नियमांसही सूचना करत असून, सर्व शैक्षणिक संस्थांनी रॅगिंग विरोधी यंत्रणा मजबूत करावी, नियंत्रण प्रणाली तयार करावी असे निर्देश दिले आहेत . यामध्ये अँटी‑रॅगिंग समिती, हेल्पलाइन, सीसीटीव्ही, विद्यार्थी समुपदेशन आणि जागतिक जागरूकता या सर्वांचा समावेश आहे.
या उपक्रमांमुळे वैद्यकीय महाविद्यालयांतील रॅगिंग घटना घटण्याची अपेक्षा आहे. विद्यार्थ्यांना सुरक्षित शिक्षक‑सह शैक्षणिक वातावरण मिळावी, तसेच तरुण नेतृत्वरस वाढावा, असा विद्यापीठाचा हेतू आहे. विद्यमान धोरणं आणखी प्रभावी करण्यासाठी विद्यार्थी व शिक्षक दोघांचाही सहभाग आवश्यक असल्याचे दिसून येत आहे. नियोजित कार्यशाळा आणि समुपदेशन या माध्यमातून विद्यमान परिस्थितीत सुधारणा होण्याची शक्यता अधिक आहे.
