महाराष्ट्र सरकारचा ऐतिहासिक निर्णय: पशुसंवर्धन व्यवसायासाठी कृषीसमकक्ष दर्जा प्राप्त
महाराष्ट्र सरकारने कृषीसमकक्ष दर्जा दिला पशुसंवर्धन व्यवसायाला
महाराष्ट्र सरकारने कृषीसमकक्ष दर्जा दिला पशुसंवर्धन व्यवसायाला; दुग्ध, कुक्कुट, शेळीइ. पशुपालन करणाऱ्या कुटुंबांना विविध सवलती मिळणार.
सायली मेमाणे
पुणे १४ जुलै २०२४ : महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने पिंकजा मुंडे यांच्या (पशुसंवर्धन मंत्री) घोषणा करून पशुसंवर्धन व्यवसायाला कृषी समकक्ष दर्जा प्रदान करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे . ह्यामुळे राज्यातील सुमारे ७५ लाख कुटुंबांना दुग्धव्यवसाय, कुक्कुटपालन, शेळीपालन आणि वराहपालन यांसारख्या व्यवसायांसाठी कृषी क्षेत्रातील सवलती उपलब्ध होतील.
हा निर्णय लागू झाल्यानंतर पशुपालन करणाऱ्या छोटे व्यवसाय आता कृषी इतर वर्गवारीत येतील, ज्यामुळे वेगळे कर, वीज दर, कर्ज व्याजदर या सगळ्या गोष्टी आता शेतकऱ्यांसारख्या त्रुटींत येतील. उदाहरणार्थ, २५,००० मांसल कुक्कुट किंवा ५०,००० अंडी उत्पादक कुक्कुट युनिट, १०० दुधाळ जनावरे, ५०० शेळी/मेंढी, २०० वराह इतक्या मर्यादेत सर्व कर्ज, सोलर पंप, क्रेडिट कार्ड, ग्रामपंचायत कर इ. सवलती मिळतील .
पंकजा मुंडे यांनी उल्लेख केला की हा निर्णय ग्रामीण रोजगाराला चालना देईल, आर्थिक स्थैर्य वाढवेल आणि गावगाडीत शेतीसारखीच उत्क्रांती घडवेल. या निर्णयामुळे अंदाजे ₹७,७०० कोटी उत्पन्नात वाढ होण्याची शक्यता आहे असेही मत व्यक्त करण्यात आले आहे .
या धोरणाच्या अंमलबजावणीसाठी अतिरिक्त निधी उपलब्ध करून देण्यात आला असून, सोलर पंप, कर्ज, व्याज सबसिडी, स्थानिक कर, ग्रॅम पंचायत कर, वीज दरात सवलत, विद्युत पुरवठा या अनेक बाबींसाठी कृषीसमकक्ष सवलती लागू होतील .
पशुपालन विभागाच्या कामाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी जिल्हास्तरीय योजनांकरिता सुधारणा केली जात आहे, ज्यात नॅशनल डिसास्टर रिस्पॉन्स फोर्ससारख्या सुविधा तसेच तांत्रिक, आरोग्य, लैब व चौकशी सुविधा उपलब्ध करून देण्याचा गौरवशाली वारसा भाग आहे .
या धोरणामुळे महाराष्ट्र पहिला राज्य ठरला जो पशुसंवर्धन व्यवसायाला कृषी व्यवसायाचा दर्जा देतो. या निर्णयाला मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांनीही पाठिंबा दर्शवला आहे