मुलांचा पालकांच्या संपत्तीवर कोणताही हक्क नसतो — मुंबई उच्च न्यायालयाचा महत्त्वाचा निर्णय

मुंबई उच्च न्यायालयानं म्हटलं की जिवंत पालकांच्या मालकीच्या संपत्तीत मुलांना हक्क, स्वारस्य किंवा अधिकार नसतो; निर्णयाने वांशिक संपत्तीसमस्या स्पष्ट.

सायली मेमाणे

पुणे/मुंबई २४ जून २०२५ : मुंबई उच्च न्यायालयाने एका महत्त्वपूर्ण निर्णयामध्ये स्पष्ट केले आहे की जीवंत असलेल्याशिवाय त्यांच्याकडील संपत्तीवर मुलांना कोणताही ‘हक्क, टायटल किंवा स्वारस्य’ नाही. एका पालकाच्या प्लॅटच्या बाजूने हा निर्णय 2022 मध्येच निष्पन्न झाला होता, परंतु त्याचे परिणाम अजूनही अतिशय महत्त्वाचे आहेत .

या प्रकरणात एक मुलाने “defacto guardian” म्हणून त्याच्या पालकांच्या दोन फ्लॅटवर न्यायालयीन दावा केला होता. मात्र न्यायपीठाने त्याची अ‍ॅप्लिकेशन पूर्णपणे नाकारणे पर्यंत पोहोचले. न्यायालयाने म्हटले की कथित “common household” तत्त्वावर दिलेले अनेक दावे सत्यबाह्य नाहीत आणि त्यावर कोणताही आधार नाही. बंबई उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती गौतम पटेल आणि माधव जामदार यांनी स्पष्ट केले की, “संच्छान कायद्यानुसार जिवंत पालकांच्या मालकीवर मूलाला स्वायत्त हक्क नाही” .

हा निर्णय केवळ या विशेष प्रकरणापुरता मर्यादित न राहता, मूल्यवान उदाहरण ठरतो, कारण तो शेअरधारकत्व, वारसा व संयुक्त कौटुंबिक मालमत्तेच्या बाबतीत पुढील संदर्भ म्हणून सेवेल. पालकांच्या मालकीतील जागा किंवा फ्लॅटवर मुलांचा अधिकार पालक जिवंत असतानाच अस्तित्वात नसतो.

या निर्णयाने वारसाहक्काच्या क्षेत्रात गांभीर्य आणि स्पष्टता आणली आहे. मुलांना मालकीचे अधिकार मिळवून देण्यासाठी संख्या, काळ किंवा वापर हे पुरेसे साधन नसून, कायद्यानुसार ते अधिकार पालकांच्या मृत्यूनंतरच लागू होऊ शकतात.

Do-follow Links:
Instagram: https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube: https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61573903448264
Twitter: https://x.com/NewsDotz