‘वंदे मातरम्’साठी उभे राहणे अनिवार्य? केंद्र सरकारचा नवा आदेश; शाळा व सरकारी कार्यक्रमांसाठी स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना
‘वंदे मातरम्’साठी उभे राहणे अनिवार्य? केंद्र सरकारचा नवा आदेश; शाळा व सरकारी कार्यक्रमांसाठी स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना
केंद्रीय गृहमंत्रालयाने ‘वंदे मातरम्’ संदर्भात महत्त्वाचा आदेश जारी केला आहे. शाळा व सरकारी कार्यक्रमांमध्ये सहा श्लोक वाजवताना उभे राहणे बंधनकारक, तर चित्रपटगृहांसाठी वेगळी भूमिका स्पष्ट.
पुणे ११ फेब्रुवारी २०२६ : ‘वंदे मातरम्’ या राष्ट्रगीताबाबत केंद्र सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतला असून केंद्रीय गृहमंत्रालयाकडून यासंदर्भात नवा आदेश जारी करण्यात आला आहे. या आदेशानुसार आता ‘वंदे मातरम्’ वाजवले जात असताना विशिष्ट ठिकाणी उभे राहणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. विशेषतः सरकारी कार्यक्रम, शाळा आणि इतर अधिकृत समारंभांमध्ये ‘वंदे मातरम्’चे पूर्ण सहा श्लोक सादर केले जातील आणि त्या वेळी उपस्थितांनी उभे राहणे बंधनकारक असेल, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. मात्र चित्रपटगृहांमध्ये ‘वंदे मातरम्’साठी उभे राहणे आवश्यक राहणार नाही, अशी भूमिकाही या आदेशात नमूद करण्यात आली आहे.
या निर्णयाबाबत सर्व राज्ये, केंद्रशासित प्रदेश, विविध मंत्रालये तसेच संवैधानिक संस्थांना सविस्तर सूचना पाठवण्यात आल्या आहेत. ‘वंदे मातरम्’चा सन्मान राखण्यासाठी आणि राष्ट्रीय भावनेला बळकटी देण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सूत्रांनी सांगितले आहे. शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना राष्ट्रगीताचे महत्त्व समजावून सांगण्यावरही भर देण्यात येणार आहे. विशेष कार्यक्रम, शासकीय समारंभ, राष्ट्रीय सण किंवा अधिकृत बैठका यावेळी ‘वंदे मातरम्’चे सादरीकरण करताना सर्वांनी आदराने उभे राहावे, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
चित्रपटगृहांबाबत मात्र वेगळी भूमिका स्पष्ट करण्यात आली आहे. मनोरंजनाच्या ठिकाणी सक्ती न ठेवता स्वेच्छेने आदर व्यक्त करण्याचा पर्याय ठेवण्यात आला आहे. यामुळे नागरिकांच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा सन्मान राखत अधिकृत कार्यक्रमांमध्ये शिस्त आणि एकरूपता राखण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे विविध स्तरांवर चर्चा सुरू झाली असून काही ठिकाणी या आदेशाचे स्वागत केले जात आहे, तर काही जणांनी या निर्णयाच्या अंमलबजावणीबाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
‘वंदे मातरम्’ हे स्वातंत्र्यलढ्यातील प्रेरणादायी गीत मानले जाते. बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांनी रचलेल्या या गीताने देशभक्तीची भावना जागृत केली होती. त्यामुळे या गीताच्या सन्मानासाठी ठोस मार्गदर्शक तत्त्वे असावीत, अशी मागणी अनेकदा होत होती. त्याच पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने हा निर्णय घेतल्याचे मानले जात आहे. आदेशानुसार संबंधित विभागांनी स्थानिक पातळीवर आवश्यक त्या सूचना देऊन अंमलबजावणी सुनिश्चित करावी, असेही सांगण्यात आले आहे.
या नव्या आदेशामुळे शाळा, महाविद्यालये आणि सरकारी कार्यालयांमध्ये ‘वंदे मातरम्’ सादरीकरणाची पद्धत अधिक स्पष्ट होणार आहे. कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला किंवा शेवटी सहा श्लोक वाजवले जातील आणि त्या वेळी उपस्थितांनी उभे राहणे अपेक्षित असेल. नियमांचे पालन न झाल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांकडून आवश्यक ती कारवाई केली जाऊ शकते, असेही संकेत मिळत आहेत. एकूणच, राष्ट्रीय प्रतीकांबाबत आदर आणि एकसंधता राखण्याच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
