समृद्धी महामार्गावर 1500 CCTV कॅमेरे बसणार; नागपूर ते मुंबईपर्यंत प्रत्येक वाहनावर नियंत्रण कक्षाची नजर
समृद्धी महामार्गावर 1500 CCTV कॅमेरे बसणार; नागपूर ते मुंबईपर्यंत प्रत्येक वाहनावर नियंत्रण कक्षाची नजर
नागपूर–मुंबई समृद्धी महामार्गावर सुरक्षा वाढवण्यासाठी 1500 अत्याधुनिक CCTV कॅमेरे बसवले जात आहेत. अपघातस्थळाची तात्काळ माहिती नियंत्रण कक्षाला मिळणार असून सौरऊर्जेवर चालणारी ही यंत्रणा महामार्गाची सुरक्षितता मोठ्या प्रमाणात वाढवेल.
सायली मेमाणे
६ ऑक्टोबर २०२५ : राज्याच्या वाहतूक नेटवर्कमध्ये ऐतिहासिक ठरलेला नागपूर–मुंबई समृद्धी महामार्ग आता उच्च-तंत्रज्ञान आधारित सुरक्षा यंत्रणेसह अधिक सुरक्षित बनणार आहे. जवळपास 701 किलोमीटर लांबीच्या या महामार्गावर 1500 अत्याधुनिक CCTV कॅमेरे बसवण्याचे काम जलद गतीने सुरू आहे. नागपूरपासून मुंबईपर्यंतच्या संपूर्ण मार्गावरील वाहने आता नियंत्रण कक्षाच्या नजरेत राहणार असून अपघात किंवा आपत्कालीन परिस्थितीत तात्काळ मदत पोहोचवणे शक्य होणार आहे.
समृद्धी महामार्गाने सुरूवातीपासूनच राज्याच्या आर्थिक आणि वाहतूक व्यवस्थेत ‘गेमचेंजर’ची भूमिका बजावली आहे. या मार्गावर नागपूर, जालना, शिर्डी, नाशिक ते ठाणे दरम्यान मोठ्या प्रमाणावर वाहनांची वाढ दिसून येत आहे. महिन्याला तब्बल तीन लाखांहून अधिक वाहने या महामार्गाचा वापर करतात. यात कार, प्रवासी बस, मालवाहू लॉरी आणि व्यावसायिक वाहने मोठ्या प्रमाणात आहेत. महामार्गाचा दर्जा उच्च असल्याने आणि तो अडथळामुक्त असल्याने वाहन ताशी 120 किमीपर्यंत वेग राखू शकतात. मात्र त्याचबरोबर काही ठिकाणी अपघातांची संख्या वाढत असल्याने सुरक्षा यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याची आवश्यकता निर्माण झाली.
या पार्श्वभूमीवर समृद्धी महामार्गावर बसवले जाणारे CCTV कॅमेरे अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज असणार आहेत. ही कॅमेरा प्रणाली केवळ वेग तपासण्यासाठी नसून अपघात घडल्यास किंवा वाहन रस्त्यावर बंद पडल्यास त्याचे अचूक लोकेशन काही सेकंदांत नियंत्रण कक्षाला पाठवेल. त्यामुळे मदतनीस पथके आणि आपत्कालीन सेवा तात्काळ घटनास्थळी पोहोचू शकतील. वाहनांच्या हालचाली, वाहतूक प्रवाह आणि आकस्मिक परिस्थितीचे निरीक्षण करण्यासाठी ही प्रणाली अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
या कॅमेरा नेटवर्कची जबाबदारी दिल्लीस्थित एका नामांकित तंत्रज्ञान कंपनीला देण्यात आली आहे. सर्व कॅमेरे सौरऊर्जेवर चालणार असून रात्रीच्या वेळीही त्यांची कार्यक्षमता अबाधित राहील. महामार्गाच्या प्रत्येक जिल्ह्यात स्वतंत्र निगरानी केंद्रही उभारले जाणार आहे. या केंद्रांमध्ये तज्ज्ञ कर्मचारी 24×7 डेटा विश्लेषण, व्हिडिओ मॉनिटरिंग आणि मदत प्रणालीच्या समन्वयाची जबाबदारी सांभाळतील.
या CCTV प्रणालीमुळे अत्यंत वेगाने वाहन चालवणाऱ्यांवरही आळा बसेल. कॅमेऱ्यांच्या नजरेतून बचाव करणे शक्य नाही, त्यामुळे नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांना तात्काळ दंड अथवा कारवाईची नोटीस पाठवता येईल. महामार्गावर उड्डाणपूल, वळणं, सेवा रस्ते आणि टोल पॉईंट्स याठिकाणीही कॅमेरे बसवले जाणार असल्याने संपूर्ण मार्ग अत्यंत सुरक्षित कक्षेत येणार आहे.
महामार्गाचे अधिकारी सांगतात की, हा उपक्रम समृद्धी महामार्गाला सुरक्षा व्यवस्थेच्या नव्या युगात प्रवेश देणार आहे. भविष्यात हा डेटा वाहतूक नियोजन, अपघात विश्लेषण आणि आपत्कालीन प्रतिसाद सुधारण्यासाठीही उपयोगी ठरणार आहे. नियंत्रण कक्षाला मिळणारी प्रत्येक घटना, वाहनाची स्थिती आणि त्याची जागा डिजिटल नकाशावर थेट दिसणार असल्याने प्रवाशांच्या सुरक्षेत मोठी वाढ होईल.
समृद्धी महामार्गावर वाढत्या वाहनसंख्येच्या पार्श्वभूमीवर ही यंत्रणा अत्यावश्यक ठरत होती. ड्रायव्हर्सना सुरक्षितपणे प्रवास करण्यासाठी हे CCTV नेटवर्क मोठी भूमिका बजावेल. अपघातस्थळाची अचूक माहिती, रिअल-टाइम मॉनिटरिंग आणि तत्काळ प्रतिसाद—या तिन्ही गोष्टींचा एकत्रित परिणाम म्हणजे अधिक सुरक्षित आणि कार्यक्षम महामार्ग अनुभव.
