हिवरा आश्रमातील महापंगतीचा अभूतपूर्व विक्रम; विवेकानंद जन्मोत्सवात लाखो भाविकांचा जनसागर

बुलडाणा जिल्ह्यातील हिवरा आश्रम येथे विवेकानंद जन्मोत्सव 2026 निमित्त 40 एकर परिसरात पार पडलेल्या महापंगतीत 3000 स्वयंसेवक, 100 ट्रॅक्टर्स आणि लाखो भाविकांचा सहभाग; शिस्त व व्यवस्थापनाचा आदर्श नमुना.

पुणे ११ जानेवारी २०२६ : बुलडाणा जिल्ह्यातील हिवरा आश्रम येथे स्वामी विवेकानंद जयंतीनिमित्त आयोजित विवेकानंद जन्मोत्सव 2026 ची सांगता यंदा एका अभूतपूर्व आणि ऐतिहासिक महापंगतीने झाली. तब्बल 40 एकर परिसरात पसरलेल्या या महापंगतीत लाखो भाविकांनी एकाच वेळी महाप्रसादाचा लाभ घेतला. हा सोहळा केवळ भोजनापुरता मर्यादित न राहता, शिस्त, व्यवस्थापन, सामाजिक समता आणि सेवाभाव यांचा उत्तम संगम ठरला. निष्काम कर्मयोगी संत शुकदास महाराजांनी सुरू केलेली ही परंपरा आजही तितक्याच ताकदीने आणि मूल्यांसह पुढे जात असल्याचे यानिमित्ताने पुन्हा एकदा दिसून आले.

या महापंगतीसाठीची तयारी तब्बल 26 तास आधीपासून सुरू होती. दीड ते दोन लाख भाविकांच्या भोजनाचे नियोजन करणे हे मोठे आव्हान असतानाही आश्रमातील व्यवस्थापन यंत्रणा, स्वयंसेवक आणि प्रशासनाच्या समन्वयामुळे हे काम अत्यंत सुरळीत पार पडले. महाप्रसादासाठी 151 क्विंटल पुरी आणि विदर्भाची खास ओळख असलेली 105 क्विंटल वांग्याची भाजी तयार करण्यात आली होती. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर स्वयंपाक, साठवणूक आणि वितरण करताना कुठेही गोंधळ न होता सर्व प्रक्रिया शिस्तबद्धपणे पार पडली, हे विशेष उल्लेखनीय ठरले.

दुपारी 5 वाजता महाप्रसादाचे वाटप सुरू होताच संपूर्ण परिसरात भक्ती आणि सेवाभावाचे वातावरण निर्माण झाले. या भव्य वितरणासाठी तब्बल 100 ट्रॅक्टर्सचा वापर करण्यात आला. या ट्रॅक्टर्सच्या माध्यमातून मैदानातील प्रत्येक रांगेपर्यंत भोजन पोहोचवण्यात आले. सुमारे 3000 स्वयंसेवक आणि विद्यार्थी अत्यंत नम्रतेने, संयमाने आणि शिस्तीने भाविकांना महाप्रसाद वाढत होते. राज्यभरातून आलेल्या लाखो भाविकांना कोणतीही गैरसोय होऊ नये, यासाठी प्रशासनाकडूनही चोख व्यवस्था करण्यात आली होती.

हिवरा आश्रमातील महापंगत केवळ भोजनासाठी प्रसिद्ध नाही, तर येथील संस्कार आणि परंपरांसाठीही ओळखली जाते. महाप्रसाद सुरू होण्यापूर्वी प्रत्येक भाविकाचे गंध आणि फुलांनी पूजन करण्याची परंपरा आजही निष्ठेने पाळली जाते. प्रत्येक माणसात देव पाहून त्याची सेवा करणे, हा विचार या परंपरेच्या मुळाशी आहे. संत शुकदास महाराजांनी 1965 साली एका छोट्याशा झोपडीतून सुरू केलेला हा उपक्रम आज वटवृक्षासारखा विस्तारला असून, समाजातील जातीभेद, विषमता आणि अंधश्रद्धा दूर करण्याचा संदेश देतो.

काळानुसार या उत्सवाचे स्वरूप अधिक व्यापक झाले असले तरी त्यामागील मूळ विचार आजही तितकाच जिवंत आहे. स्त्री-पुरुष, श्रीमंत-गरीब, जाती-पंथाचा कोणताही भेद न ठेवता सर्वांना एकाच रांगेत बसवून दिला जाणारा महाप्रसाद सामाजिक समतेचे जिवंत उदाहरण ठरतो. स्वामी विवेकानंदांच्या विचारांचा प्रचार आणि प्रसार करणारे हे केंद्र आज विदर्भासह संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी प्रेरणास्थान बनले आहे. या महापंगतीच्या निमित्ताने लोकसंस्कृती, भक्ती, सेवा आणि शिस्त यांचा अनोखा संगम पाहायला मिळाला.