US–Israel–Iran War: तेल-गॅसनंतर आता पाण्यावरही संकट; आखाती देशांमध्ये भीषण पाणीसंकटाची भीती

इस्रायल-इराण युद्धाचा परिणाम आता पाण्यावरही होण्याची शक्यता. आखाती देशांतील पाणी शुद्धीकरण प्रकल्पांवर हल्ल्यांचा धोका वाढल्याने कुवेत, ओमान आणि सौदी अरेबियामध्ये पाणीसंकटाची भीती व्यक्त.

पुणे ०९ मार्च २०२६ : अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात वाढत चाललेल्या तणावाचा परिणाम आता जगभर जाणवू लागला आहे. या संघर्षामुळे आधीच तेल आणि गॅसच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. मात्र आता या युद्धाचा फटका थेट पिण्याच्या पाण्यालाही बसू शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः आखाती देशांमध्ये पाणी शुद्धीकरण प्रकल्पांवर संभाव्य हल्ल्यांचा धोका वाढल्याने गंभीर पाणीसंकट निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

खाडीला लागून असलेल्या अनेक देशांमध्ये नैसर्गिक गोड्या पाण्याचे स्रोत अत्यंत मर्यादित आहेत. त्यामुळे कुवेत, ओमान, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिरात आणि इतर देश मोठ्या प्रमाणावर समुद्राच्या पाण्यावर अवलंबून आहेत. या देशांमध्ये समुद्राचे पाणी शुद्ध करून पिण्यायोग्य बनवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर डिस्टिलेशन प्लांट्स म्हणजेच पाणी शुद्धीकरण प्रकल्प उभारण्यात आले आहेत. या प्रकल्पांमध्ये समुद्राच्या पाण्यातील मीठ आणि क्षार काढून ते पाणी नागरिकांना पुरवले जाते.

तज्ज्ञांच्या मते, जर युद्ध अधिक तीव्र झाले आणि या पाणी शुद्धीकरण प्रकल्पांना लक्ष्य करण्यात आले तर आखाती देशांमध्ये भीषण पाणीसंकट निर्माण होऊ शकते. बहारीनने असा दावा केला आहे की इराणने एका पाणी शुद्धीकरण प्रकल्पावर ड्रोनच्या माध्यमातून हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला होता. यामुळे या संवेदनशील प्रकल्पांच्या सुरक्षेबाबत गंभीर चिंता निर्माण झाली आहे.

पर्शियन खाडीच्या किनाऱ्यावर शेकडो पाणी शुद्धीकरण प्रकल्प कार्यरत आहेत. या प्रकल्पांवरच अनेक देशांच्या पिण्याच्या पाण्याचा मोठा हिस्सा अवलंबून आहे. उदाहरणार्थ, कुवेतमध्ये सुमारे ९० टक्के पिण्याचे पाणी या प्रकल्पांमधून मिळते. ओमानमध्ये सुमारे ८६ टक्के पाणी समुद्राच्या पाण्याच्या शुद्धीकरणातून मिळते, तर सौदी अरेबियामध्ये जवळपास ७० टक्के पिण्याचे पाणी अशाच प्रकल्पांमधून पुरवले जाते.

युद्धामुळे या प्रकल्पांवर हल्ला झाला तर त्याचा परिणाम अत्यंत गंभीर ठरू शकतो. पाणी शुद्धीकरण प्रकल्पातील इनटेक सिस्टीम, ट्रीटमेंट यंत्रणा किंवा ऊर्जा पुरवठा प्रणाली यापैकी कोणत्याही भागावर हल्ला झाला तरी संपूर्ण प्रकल्प बंद पडू शकतो. अशा परिस्थितीत काही दिवसांतच पिण्याच्या पाण्याचा तीव्र तुटवडा निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

अलीकडील काही घटनांमुळे या धोक्याची तीव्रता अधिक स्पष्ट झाली आहे. २ मार्च रोजी इराणने दुबईच्या जेबेल अली बंदरावर हल्ला केल्याचा दावा करण्यात आला. या बंदराच्या जवळच दुबईतील एक मोठा पाणी शुद्धीकरण प्रकल्प आहे. त्याचप्रमाणे संयुक्त अरब अमिरातीतील फुजैराह एफ-१ पॉवर आणि वॉटर कॉम्प्लेक्स तसेच कतारमधील दोहा परिसरातील काही प्रकल्पांच्या जवळही हल्ले झाल्याची माहिती समोर आली आहे.

युद्ध तज्ज्ञांच्या मते, आतापर्यंतच्या संघर्षांमध्ये तेलाच्या साठ्यांवर आणि वाहतुकीवर मोठा परिणाम झाला आहे. जगातील जवळपास एक तृतीयांश तेल वाहतूक पर्शियन खाडीमार्गे होते. त्यामुळे या भागातील तणाव वाढल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारात मोठे चढउतार होत आहेत. मात्र पुढील मोठे संकट पाण्याचे असू शकते, असा इशारा आता दिला जात आहे.

इराणकडे नद्या आणि धरणांमधून मोठ्या प्रमाणात गोडे पाणी उपलब्ध असल्यामुळे ते समुद्राच्या पाण्याच्या शुद्धीकरणावर तितके अवलंबून नाही. त्यामुळे युद्ध भडकले तर आखाती देशांतील पाणी शुद्धीकरण प्रकल्प अधिक असुरक्षित ठरू शकतात. अशा परिस्थितीत या प्रकल्पांची सुरक्षा सुनिश्चित करणे हे आखातातील देशांसमोरचे सर्वात मोठे आव्हान ठरणार आहे.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare