नागाव बीचवर ‘रोबो रक्षक’ तैनात: बुडणाऱ्यांच्या बचावासाठी हायटेक रोबोटिक वॉटर रेस्क्यू यंत्रणा सज्ज

नागाव समुद्रकिनाऱ्यावर पर्यटकांच्या सुरक्षेसाठी रोबोटिक वॉटर रेस्क्यू प्रणाली सुरू. सरपंच हर्षदा मयेकर यांच्या पुढाकारातून ‘रोबो रक्षक’ कार्यरत.

पुणे १४ एप्रिल २०२६ : रायगड जिल्ह्यातील लोकप्रिय पर्यटनस्थळ असलेल्या Nagaon Beach येथे पर्यटकांच्या सुरक्षिततेसाठी एक अभिनव पाऊल उचलण्यात आले आहे. बुडणाऱ्या व्यक्तींच्या तातडीच्या बचावासाठी अत्याधुनिक रोबोटिक वॉटर रेस्क्यू प्रणाली ‘रोबो रक्षक’ तैनात करण्यात आली असून हा उपक्रम स्थानिक पातळीवर दूरदृष्टीचा आणि तंत्रज्ञानाधारित निर्णय म्हणून पाहिला जात आहे. या उपक्रमामागे सरपंच Harshada Nikhil Mayekar यांचा पुढाकार महत्त्वाचा ठरला आहे.

समुद्रकिनाऱ्यांवर दरवर्षी वाढणारी पर्यटकांची गर्दी आणि पाण्यात उतरताना होणाऱ्या दुर्घटना लक्षात घेता तात्काळ प्रतिसाद देणारी यंत्रणा उभारण्याची गरज अधोरेखित होत होती. पारंपरिक पद्धतींमध्ये लाइफगार्ड, दोर, ट्यूब किंवा बोट यांचा वापर केला जातो; मात्र लाटांचा वेग, प्रवाह आणि अंतर यामुळे बचावकार्य उशिरा पोहोचण्याची शक्यता असते. अशा वेळी रिमोटने नियंत्रित करता येणारा, वेगाने पाण्यावर धाव घेणारा ‘रोबो रक्षक’ काही क्षणांत बुडणाऱ्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचू शकतो. तो व्यक्तीला तरंगत ठेवण्यासाठी आवश्यक आधार देतो आणि किनाऱ्याकडे सुरक्षितपणे आणण्यात मदत करतो.

या उपक्रमाला गती देण्यासाठी जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या आपत्ती व्यवस्थापन विभागामार्फत रायगड जिल्ह्यासाठी विशेष कार्यशाळा व प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. या प्रशिक्षणात जिल्ह्यातील सर्व पोलीस स्टेशनचा सहभाग होता. तसेच नागाव, काशीद आणि श्रीवर्धन या समुद्रकिनाऱ्यांलगतच्या ग्रामपंचायतींनाही निमंत्रण देण्यात आले होते. प्रत्यक्ष प्रशिक्षणास उपस्थित राहून तंत्रज्ञान आत्मसात करणारी एकमेव ग्रामपंचायत म्हणजे नागाव ग्रामपंचायत ठरली. यामुळे नागाव येथे रोबोटिक रेस्क्यू प्रणाली त्वरित कार्यान्वित करण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

‘रोबो रक्षक’ ही यंत्रणा केवळ बचावापुरती मर्यादित नसून किनाऱ्यावर सुरक्षा पाळत ठेवण्यासही मदत करते. संशयास्पद हालचाली, धोकादायक भागात गेलेले पर्यटक किंवा भरती-ओहोटीतील बदल लक्षात घेऊन लाइफगार्डना सतर्क करता येते. त्यामुळे अपघात होण्यापूर्वीच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करणे शक्य होते. पर्यटकांसाठी सूचना फलक, धोकादायक क्षेत्रांची चिन्हे आणि लाइफगार्डची तैनाती यांसोबत ही हायटेक यंत्रणा जोडल्याने एक सर्वसमावेशक सुरक्षा आराखडा तयार झाला आहे.

पर्यटन हंगामात नागाव बीचवर मोठ्या प्रमाणावर पर्यटक येत असल्याने सुरक्षेची जबाबदारी वाढते. अशा परिस्थितीत तंत्रज्ञानाचा वापर करून जलद प्रतिसाद देणारी प्रणाली उभारणे ही काळाची गरज होती. स्थानिक प्रशासन, पोलीस आणि ग्रामपंचायत यांच्या समन्वयातून हा उपक्रम साकार झाला आहे. यामुळे इतर समुद्रकिनाऱ्यांसाठीही हा एक आदर्श नमुना ठरू शकतो.

नागावमधील या उपक्रमामुळे पर्यटकांमध्ये सुरक्षिततेबाबत विश्वास वाढणार असून आपत्ती व्यवस्थापनात तंत्रज्ञानाची प्रभावी सांगड कशी घालता येते, याचे उत्तम उदाहरण समोर आले आहे. भविष्यात काशीद आणि श्रीवर्धनसारख्या इतर किनाऱ्यांवरही अशीच प्रणाली कार्यान्वित करण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.