मंत्रिमंडळाचे मोठे निर्णय: LSE मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन, AI धोरण 2026, हरित महाराष्ट्र आयोग आणि दिव्यांग विद्यार्थ्यांना दिलासा
मंत्रिमंडळाचे मोठे निर्णय: LSE मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन, AI धोरण 2026, हरित महाराष्ट्र आयोग आणि दिव्यांग विद्यार्थ्यांना दिलासा
महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत LSE मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन, AI धोरण 2026, हरित महाराष्ट्र आयोग, 300 कोटी वृक्षलागवड, दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती वाढ, रत्नागिरीत केंद्रीय विद्यालयासाठी जमीन असे महत्त्वाचे निर्णय.
पुणे २९ एप्रिल २०२६ : महाराष्ट्र राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सामाजिक न्याय, तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि शिक्षण या चारही क्षेत्रांना स्पर्श करणारे दूरगामी निर्णय घेण्यात आले. सामाजिक समता व समरसता वर्षाच्या निमित्ताने ‘साता समुद्रापार महापुरुषांच्या विचारांचा जागर’ करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय जाहीर करण्यात आला. याच अनुषंगाने भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावाने London School of Economics and Political Science येथे कायमस्वरूपी अध्यासन स्थापन करण्यास मान्यता देण्यात आली. या अध्यासनाच्या माध्यमातून डॉ. आंबेडकर यांच्या नावाने डॉक्टरेट शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती देण्यात येणार असून, भारतीय राज्यघटनेच्या विचारांची जागतिक पातळीवर मांडणी करण्याचा हा प्रयत्न ठरणार आहे.
तंत्रज्ञान क्षेत्रात महाराष्ट्राने महत्वाकांक्षी पाऊल टाकत महाराष्ट्र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) धोरण 2026 जाहीर केले. या धोरणामुळे राज्यात दहा हजार कोटी रुपयांहून अधिक गुंतवणूक अपेक्षित असून सुमारे दीड लाख रोजगार संधी निर्माण होण्याचा अंदाज आहे. राज्यभर AI च्या संधींचे संतुलित वितरण व्हावे यासाठी सहा AI उत्कृष्टता केंद्रे आणि पाच AI इनोव्हेशन सिटीज उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला. उद्योग, शिक्षण, संशोधन आणि स्टार्टअप्स यांना चालना देणारे पायाभूत AI पर्यावरण उभारण्यावर या धोरणाचा भर असेल. यामुळे महाराष्ट्र देशातील AI क्षेत्रातील आघाडीचे राज्य म्हणून पुढे येण्याची शक्यता आहे.
पर्यावरण संरक्षण आणि हरित ऊर्जेला चालना देण्यासाठी हरित महाराष्ट्र आयोग स्थापन करण्यास मंत्रिमंडळाने मान्यता दिली. राज्यात 300 कोटी वृक्षलागवडीची महत्त्वाकांक्षी मोहीम राबविण्यात येणार आहे. पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचे नियोजन, अंमलबजावणी आणि नियंत्रण या सर्व बाबींवर हा आयोग लक्ष ठेवणार आहे. हरित ऊर्जेचा वापर वाढविणे आणि पारेषण क्षमता मजबूत करणे यासाठी ‘मॅजेस्टिक – महाराष्ट्र अॅक्सलरेटिंग ग्रीन एनर्जी अँड स्टोरेज टेक्नॉलॉजीज इंटिग्रेशन इन कनेक्टेड ग्रीड’ ही योजना राबविण्यात येणार आहे. या योजनेसाठी World Bank कडून कर्ज मिळणार असून त्यासंबंधीचा प्राथमिक अहवाल केंद्र सरकारकडे पाठविण्यास मान्यता देण्यात आली.
शिक्षण क्षेत्रात दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी मोठा दिलासा देणारा निर्णय घेण्यात आला. उच्च माध्यमिक शिक्षणानंतर पुढील शिक्षण घेणाऱ्या दिव्यांग विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या शिष्यवृत्तीत बारा वर्षांनंतर भरीव वाढ करण्यात आली आहे. विद्यापीठ, परीक्षा मंडळे आणि शैक्षणिक संस्थांना भरावे लागणारे प्रवेश शुल्क, शिक्षण शुल्क, नोंदणी शुल्क, ग्रंथालय शुल्क, नियतकालिक शुल्क तसेच वैद्यकीय तपासणीचे शुल्क यांचा समावेश या शिष्यवृत्तीत करण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या उच्च शिक्षणातील अडथळे मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहेत.
कोकणातील विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षणाची नवी संधी निर्माण करत रत्नागिरी जिल्ह्यातील मौजे नाचणे येथे केंद्रीय विद्यालय उभारण्यासाठी अडीच हेक्टर जमीन उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय घेण्यात आला. या ठिकाणी Kendriya Vidyalaya Sangathan मार्फत नवीन केंद्रीय विद्यालय उभारण्यात येणार आहे. यामुळे परिसरातील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध होईल. याशिवाय आदिवासी विकास विभागांतर्गत स्वयंसेवी संस्थांमार्फत चालविल्या जाणाऱ्या अनुदानित आश्रमशाळांमधील शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांना 12 आणि 24 वर्षांच्या सेवेनंतर सुधारित सेवांतर्गत आश्वासित प्रगती योजनेचा लाभ देण्यासही मान्यता देण्यात आली. या निर्णयामुळे आदिवासी भागातील शिक्षण व्यवस्थेला बळकटी मिळणार आहे.
एकूणच, सामाजिक न्यायाचा जागतिक प्रसार, AI क्षेत्रातील गुंतवणूक व रोजगार, पर्यावरण संवर्धन, दिव्यांग व आदिवासी शिक्षणाला चालना आणि कोकणात दर्जेदार शैक्षणिक सुविधा अशा बहुआयामी निर्णयांमुळे महाराष्ट्राच्या विकासाचा व्यापक आराखडा या मंत्रिमंडळ बैठकीत स्पष्ट झाला आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
