महाराष्ट्र एआय क्रांतीचे नेतृत्व करणार 10 हजार कोटींची गुंतवणूक, दीड लाख रोजगारांची घोषणा

मुंबई टेक वीक 2026 मध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी महाराष्ट्राला जागतिक एआय हब बनवण्याचा संकल्प व्यक्त केला. राज्यात 10 हजार कोटींची गुंतवणूक, 1.5 लाख रोजगार, 6 सेंटर ऑफ एक्सलन्स आणि 50 एआय इंजिन विकसित करण्याची घोषणा करण्यात आली.

पुणे ३० मे २०२६ : महाराष्ट्र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence – AI) क्षेत्रात जागतिक नेतृत्व करण्यासाठी सज्ज होत असून, राज्य सरकारने या क्षेत्रासाठी मोठी गुंतवणूक आणि रोजगारनिर्मितीची महत्त्वाकांक्षी योजना जाहीर केली आहे. मुंबईतील वांद्रे-कुर्ला संकुल (बीकेसी) येथे आयोजित ‘मुंबई टेक वीक 2026’च्या उद्घाटनप्रसंगी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राज्याच्या एआय धोरणाबाबत महत्त्वपूर्ण घोषणा केली.

मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, महाराष्ट्रात एआय क्षेत्रात तब्बल 10 हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्यात येणार असून त्यातून सुमारे दीड लाख रोजगार निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. मुंबईची आर्थिक क्षमता, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान कौशल्य आणि मजबूत स्टार्टअप परिसंस्था यामुळे महाराष्ट्र एआय क्षेत्रात केवळ भारतातच नव्हे तर जागतिक स्तरावरही नेतृत्व करण्यास सक्षम ठरेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

राज्य सरकार एआय तंत्रज्ञानाचा वापर विविध शासकीय विभागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वाढवत आहे. याचाच एक भाग म्हणून सरकारने 50 ‘एआय इंजिन’ विकसित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. यामध्ये गुन्हे तपास आणि न्यायप्रक्रिया अधिक वेगवान करण्यासाठी विकसित करण्यात आलेल्या ‘क्राईम ओएस’ प्रणालीचा समावेश आहे. या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने पूर्वी 15 हजार पानांचे आरोपपत्र तयार करण्यासाठी लागणारा तीन ते चार महिन्यांचा कालावधी कमी होऊन अवघ्या 10 ते 12 दिवसांत प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकणार असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.

एआय क्षेत्रातील संशोधन आणि नवोन्मेषाला चालना देण्यासाठी राज्यात सहा ‘सेंटर ऑफ एक्सलन्स’ उभारण्यात येणार आहेत. याशिवाय विशेष एआय इनोव्हेशन झोन विकसित करण्यात येणार असून, ‘कम्प्युट अॅज अ सर्व्हिस’ ही संकल्पना राबवून संशोधक, स्टार्टअप्स आणि उद्योगांना प्रगत संगणकीय सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत.

महाराष्ट्रातील स्टार्टअप परिसंस्थेबाबत बोलताना मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, स्टार्टअप्सच्या संख्येत महाराष्ट्र सलग तीन वर्षे देशात अव्वल राहिला आहे. राज्य सरकार केवळ इनक्युबेशन सेंटर उभारण्यापुरते मर्यादित नसून ‘फंड ऑफ फंड्स’च्या माध्यमातून स्टार्टअप्समध्ये थेट भागीदार म्हणून गुंतवणूक करत आहे. त्यामुळे देश-विदेशातील गुंतवणूकदारांसाठी महाराष्ट्र हे आकर्षणाचे प्रमुख केंद्र बनले आहे.

कृषी क्षेत्रातही एआयचा प्रभावी वापर केला जात असून ‘महा-विस्तार’ अॅपला केंद्र सरकारने देशातील सर्वोत्तम शेतकरी उपाय म्हणून गौरविले आहे. याच धर्तीवर आता ‘इंडिया-विस्तार’ विकसित करण्याचे काम सुरू आहे. याशिवाय बांधकाम परवानग्या, वैद्यकीय विमा गैरव्यवहार शोधणे, वाहतूक नियंत्रण, शासकीय मनुष्यबळ व्यवस्थापन आणि आपत्ती व्यवस्थापन अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये एआयचा वापर वाढवला जात आहे.

दरम्यान, एआयच्या झपाट्याने वाढणाऱ्या वापरामुळे डेटा सुरक्षा आणि डीपफेकसारखी आव्हानेही निर्माण होत आहेत. त्यामुळे ‘एथिकल एआय’ ही राज्य सरकारच्या धोरणाची मध्यवर्ती संकल्पना राहील, असे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी स्पष्ट केले. महाराष्ट्राच्या या नव्या तंत्रज्ञान धोरणामुळे राज्याच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts