Anna Hazare: RTI नियमांतील बदलांवर अण्णा हजारे आक्रमक; ५ जुलैपासून बेमुदत उपोषणाचा इशारा
Anna Hazare: RTI नियमांतील बदलांवर अण्णा हजारे आक्रमक; ५ जुलैपासून बेमुदत उपोषणाचा इशारा
माहितीच्या अधिकार (RTI) नियमांतील बदल मागे न घेतल्यास ५ जुलैपासून राळेगण सिद्धी येथे बेमुदत उपोषण सुरू करण्याचा इशारा अण्णा हजारे यांनी दिला आहे. शुल्कवाढ, ओळखपत्र सक्ती आणि नव्या नियमांवर त्यांनी तीव्र आक्षेप घेतला आहे.
पुणे २४ जून २०२६ : माहितीच्या अधिकार (RTI) नियमांमध्ये करण्यात आलेल्या बदलांविरोधात ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांनी पुन्हा एकदा आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारण्याचा इशारा दिला आहे. राज्य सरकारने नव्याने लागू केलेले माहिती अधिकार नियम तातडीने मागे घेतले नाहीत, तर ५ जुलैपासून अहमदनगर जिल्ह्यातील राळेगण सिद्धी येथे बेमुदत उपोषण सुरू करण्यात येईल, असे अण्णा हजारे यांनी स्पष्ट केले आहे. यासंदर्भात त्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना पत्र लिहून आपली भूमिका मांडली आहे.
अण्णा हजारे यांच्या मते, १२ जून रोजी लागू करण्यात आलेले महाराष्ट्र माहिती अधिकार नियम, २०२६ हे माहिती अधिकार कायद्याच्या मूळ उद्देशालाच बाधा पोहोचवणारे आहेत. माहिती अधिकार कायद्याचा मुख्य हेतू शासनातील पारदर्शकता वाढवणे, नागरिकांना माहिती सहज उपलब्ध करून देणे आणि प्रशासनाला अधिक जबाबदार बनवणे हा आहे. मात्र, नव्या नियमांमुळे ही प्रक्रिया अधिक गुंतागुंतीची होईल आणि सामान्य नागरिकांसाठी माहिती मिळवणे कठीण बनू शकते, अशी त्यांची भूमिका आहे.
नवीन नियमांतील अर्ज शुल्क वाढवण्याच्या निर्णयावरही अण्णा हजारे यांनी तीव्र आक्षेप नोंदवला आहे. सरकारने शुल्कवाढीमागील कोणतेही स्पष्ट आर्थिक कारण किंवा अभ्यास सार्वजनिक केलेला नाही, असे त्यांनी म्हटले आहे. माहिती अधिकार हा महसूल मिळवण्याचे साधन नसून नागरिकांचा मूलभूत अधिकार आहे. त्यामुळे शुल्क वाढवण्याऐवजी माहिती देण्यास टाळाटाळ करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर होणाऱ्या दंडात्मक कारवाईला अधिक प्रभावी करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
आरटीआय अर्जासोबत ओळखपत्र सादर करण्याची सक्ती करण्यात आल्याबद्दलही अण्णा हजारे यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. माहिती अधिकार कायद्याच्या कलम ६(२) नुसार अर्जदाराला वैयक्तिक माहिती किंवा माहिती मागण्याचे कारण सांगण्याची आवश्यकता नसते. अशा परिस्थितीत ओळखपत्र सादर करण्याची अट घालणे हे कायद्याच्या मूळ भावनेच्या विरोधात असल्याचा त्यांचा दावा आहे. विशेषतः भ्रष्टाचार उघड करणारे व्हिसलब्लोअर्स आणि संवेदनशील माहिती मागणाऱ्या नागरिकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने हा नियम धोकादायक ठरू शकतो, असेही त्यांनी नमूद केले.
याशिवाय ‘एक विषय, एक अर्ज’ या नव्या नियमावरही त्यांनी टीका केली आहे. या नियमामुळे नागरिकांना एका विषयाशी संबंधित वेगवेगळ्या माहितींसाठी स्वतंत्र अर्ज करावे लागतील. त्यामुळे वेळ, खर्च आणि प्रशासकीय प्रक्रियेचा भार वाढेल, असा दावा त्यांनी केला आहे. तसेच अपील फेटाळण्याच्या तरतुदी, सुनावणीदरम्यान कायदेशीर मदतीवरील निर्बंध आणि अर्जदाराच्या मृत्यूनंतर प्रकरण बंद करण्याच्या नियमांवरही त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.
अण्णा हजारे यांनी सरकारला स्पष्ट इशारा दिला आहे की, नागरिकांच्या माहितीच्या अधिकारावर परिणाम करणारे हे नियम तातडीने मागे घेण्यात यावेत. अन्यथा ५ जुलैपासून राळेगण सिद्धी येथील यादव बाबा मंदिर परिसरात ते बेमुदत उपोषण सुरू करतील. माहिती अधिकार कायद्याची पारदर्शकता आणि प्रभाव कायम राखण्यासाठी हा लढा असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. आता सरकार या मागण्यांवर काय भूमिका घेते, याकडे राज्यभरातील सामाजिक कार्यकर्ते, आरटीआय कार्यकर्ते आणि नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
