September Rain Forecast: सप्टेंबरमध्येही कमी पावसाचा अंदाज महाराष्ट्रासह पुण्यात वाढली चिंता

IMD च्या अंदाजानुसार सप्टेंबरमध्ये देशभरात दीर्घकालीन सरासरीच्या 91 टक्क्यांपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. पुणे जिल्ह्यात ऑगस्टमध्ये 28 टक्के पावसाची तूट नोंदली गेली.

पुणे 02 ऑगस्ट 2026 : देशातील मान्सूनच्या कामगिरीबाबत चिंता वाढवणारी माहिती समोर आली आहे. भारतीय हवामान विभागाने सप्टेंबर 2026 मध्ये देशभरातील पाऊस दीर्घकालीन सरासरीच्या 91 टक्क्यांपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता वर्तवली आहे. जूनमधील अपुरा पाऊस, जुलैमध्ये झालेली सुधारणा आणि ऑगस्टमध्ये पुन्हा ओसरलेला जोर यामुळे यंदाचा मान्सून अस्थिर राहिला आहे. महाराष्ट्रासह पुणे जिल्ह्यातही ऑगस्ट महिन्यात पावसाने मोठी ओढ दिल्याने शेती, जलसाठे आणि आगामी पाणीपुरवठ्याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.

भारतीय हवामान विभागाकडून पावसाची तुलना दीर्घकालीन सरासरीशी केली जाते. सप्टेंबरमधील पाऊस या सरासरीच्या 91 टक्क्यांपेक्षा कमी राहिल्यास तो ‘सरासरीपेक्षा कमी’ श्रेणीत गणला जातो. देशभरात ऑगस्टमध्ये सरासरीच्या तुलनेत सुमारे 16 टक्के कमी पाऊस नोंदवण्यात आला. त्यामुळे मान्सूनच्या अखेरच्या महिन्यात चांगल्या पावसाची अपेक्षा असताना हवामान विभागाचा ताजा अंदाज शेतकरी आणि प्रशासनासाठी महत्त्वाचा ठरला आहे.

महाराष्ट्रात 1 जून ते 30 ऑगस्ट या 90 दिवसांच्या कालावधीत सरासरीच्या तुलनेत जवळपास 11 टक्के पावसाची तूट नोंदवण्यात आली. जूनमध्ये अनेक भागांत मान्सूनची सुरुवात कमकुवत राहिली. जुलैमध्ये पावसाचा जोर वाढल्यामुळे तुटीची तीव्रता काही प्रमाणात कमी झाली होती. मात्र, ऑगस्टमध्ये राज्याच्या अनेक भागांत पावसाने पुन्हा विश्रांती घेतली. परिणामी खरीप हंगामातील पिकांसाठी आवश्यक असलेली जमिनीतील ओल कमी होण्याची भीती निर्माण झाली आहे.

पुणे शहर आणि जिल्ह्यातही ऑगस्ट महिना तुलनेने कोरडा ठरला. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, पुणे जिल्ह्यात ऑगस्टमध्ये सरासरीपेक्षा सुमारे 28 टक्के कमी पाऊस नोंदवण्यात आला. शहरात काही दिवस हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी पडल्या असल्या तरी सातत्यपूर्ण आणि व्यापक पाऊस झाला नाही. पुणे जिल्ह्याच्या पश्चिम घाट परिसरात काही ठिकाणी पावसाची नोंद झाली; मात्र पूर्व आणि मैदानी भागांत पावसाचे प्रमाण तुलनेने कमी राहिले.

गेल्या दशकातील ऑगस्ट महिन्यांच्या आकडेवारीशी तुलना केली असता यंदाचा ऑगस्ट पुण्यासाठी कमी पावसाचा ठरल्याचे दिसून येते. पावसातील या तुटीचा परिणाम ग्रामीण भागातील पिके, विहिरी, भूजलपातळी आणि स्थानिक जलस्रोतांवर होऊ शकतो. शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रातील पाऊस आणि उपलब्ध जलसाठा यावरही प्रशासनाचे लक्ष राहणार आहे.

यंदाच्या मान्सूनवर बळकट होत असलेल्या अल-निनो स्थितीचा प्रभाव जाणवत असल्याचे हवामानतज्ज्ञांनी नमूद केले आहे. प्रशांत महासागराच्या पृष्ठभागावरील तापमान वाढल्यामुळे भारतीय मान्सूनच्या प्रवाहावर परिणाम होऊ शकतो. प्रत्येक अल-निनो वर्षात पाऊस कमी होतोच असे नसले, तरी सध्याची जागतिक आणि प्रादेशिक हवामान परिस्थिती मान्सूनसाठी अनुकूल नसल्याचे संकेत आहेत.

सप्टेंबरमध्ये कमी पावसाचा सर्वाधिक फटका खरीप पिकांना बसण्याची शक्यता आहे. सोयाबीन, कापूस, मका आणि डाळवर्गीय पिके वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर असल्याने त्यांना पुरेशा ओलाव्याची आवश्यकता आहे. पावसात मोठा खंड पडल्यास उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. जमिनीत आवश्यक ओलावा उपलब्ध न झाल्यास गहू आणि मोहरीसारख्या रब्बी पिकांच्या पुढील पेरणीवरही परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

महाराष्ट्रात सप्टेंबरपासून मान्सूनच्या परतीचा प्रवास सुरू होत असताना मेघगर्जनेसह स्थानिक पावसाच्या सरी पडण्याची शक्यता असते. त्यामुळे काही भागांत पावसाची तूट अंशतः भरून निघू शकते. मात्र, देशभरातील एकूण पाऊस सरासरीपेक्षा कमी राहण्याचा अंदाज असल्याने शेतकऱ्यांनी स्थानिक हवामान सूचना नियमित तपासाव्यात. जलस्रोतांचा काटकसरीने वापर करणे आणि संभाव्य पाणीटंचाईसाठी प्रशासनाने नियोजन करणे आवश्यक ठरणार आहे.

Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts