मोहन भागवतांचे मोठे आवाहन! स्वातंत्र्य चळवळीपेक्षाही मोठे बलिदान द्यावे लागेल; विजयादशमी सोहळ्यात मांडली भारताच्या एकतेची भूमिका

RSS विजयादशमी सोहळा २०२६ : सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी नागपुरात देशवासियांना एकता, राष्ट्रीय स्वबोध, विवेक आणि भारताला विश्वगुरू बनवण्याच्या जबाबदारीबाबत आवाहन केले. स्वातंत्र्य चळवळीपेक्षाही मोठ्या बलिदानाची गरज असल्याचे प्रतिपादन.

भारताची एकता, राष्ट्रीय स्वबोध आणि देशाच्या भविष्याची जबाबदारी यावर भाष्य करत राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी देशवासियांना महत्त्वाचे आवाहन केले. नागपूर येथे आयोजित राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या (RSS) विजयादशमी सोहळ्यात बोलताना, भारताला विश्वगुरू बनवण्यासाठी नव्या पिढीने पुढाकार घेण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच, ‘स्व’च्या रक्षणासाठी महापुरुषांनी बलिदान दिले; आता स्वातंत्र्य चळवळीपेक्षाही मोठे बलिदान देण्याची तयारी ठेवावी लागेल, असे प्रतिपादन त्यांनी केले.

विविधतेतील एकता हा भारताच्या स्वबोधाचा पाया

भारताच्या संविधानाच्या उद्देशिकेत ‘आम्ही भारताचे लोक’ या शब्दांत देशाच्या सामूहिक ओळखीचे दर्शन घडते. भारतात धर्म, पंथ, भाषा, जात, प्रांत, खानपान आणि परंपरांमध्ये मोठी विविधता असली, तरी भावनिक एकात्मता ही देशाची ताकद असल्याचे मोहन भागवत यांनी नमूद केले.

विविधतेचा स्वीकार करणे, तिचा सन्मान राखणे आणि प्रत्येकाकडे आपलेपणाने पाहणे, या मूल्यांमुळे समाजातील एकात्मता अधिक मजबूत होते. एकतेचे तत्त्व अटल आणि शाश्वत आहे, तर विविधता ही परिवर्तनशील आहे. मात्र, विविधतेतील एकतेचा विसर पडल्यामुळे समाज दुर्बल झाला आणि आचरणातून ही मूल्ये दूर गेल्याने देशाची दुर्गती झाली, असे त्यांनी सांगितले.

भारताच्या सनातन परंपरेत विविधतेचा स्वीकार आणि संपूर्ण अस्तित्वातील एकात्मतेचा विचार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

भारताला विश्वगुरू बनवण्याची जबाबदारी नव्या पिढीवर

भारताने पुन्हा एकदा एकात्मता आणि प्रगतीच्या मार्गावर वाटचाल करण्यासाठी आपल्या परंपरेतील मूलभूत तत्त्वांचे आकलन करून घेणे आवश्यक आहे. ही मूल्ये केवळ विचारांपुरती मर्यादित न ठेवता जीवनाच्या सर्व क्षेत्रांत आचरणात आणली पाहिजेत, असे भागवत यांनी सांगितले.

भारताला विश्वगुरू बनवण्याची जबाबदारी नव्या पिढीच्या खांद्यावर असल्याचे सांगत त्यांनी तरुणांना राष्ट्रीय एकात्मता, विवेक आणि सामाजिक जबाबदारी यांना प्राधान्य देण्याचे आवाहन केले.

जागतिक संघर्षांवर भारताकडे उत्तर असल्याचा दावा

जगभरात राजकीय संकटे आणि संघर्ष वाढत असल्याचे निरीक्षण मोहन भागवत यांनी नोंदवले. या संघर्षांवर उत्तर शोधण्यासाठी भारतातील विचारपरंपरा महत्त्वाची ठरू शकते, असे त्यांनी नमूद केले. विविध देशांसोबत भारताचे वाढणारे संबंध आणि आंतरराष्ट्रीय संपर्क भविष्यातही कायम राहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.

विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीमुळे माहिती सहज उपलब्ध होत आहे. मात्र, उपलब्ध माहितीचे योग्य आकलन करण्यासाठी विवेक, सत्य-असत्य ओळखण्याची क्षमता आणि विचारपूर्वक निर्णय घेण्याची सवय आवश्यक आहे. माहितीचा वापर करताना व्यक्तीची विवेकबुद्धी विकसित होणे महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले. माहिती प्रसारित करणाऱ्या माध्यमांवरील नियंत्रणाबाबतही शासन आणि प्रशासनाने विचार करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले.

हिमालयीन प्रदेशातील संकटांवर विकासदृष्टी बदलण्याची गरज

नेपाळमध्ये उद्भवलेल्या नैसर्गिक संकटांचा आणि संपूर्ण हिमालयीन क्षेत्रातील वाढत्या संकटांचा विचार करण्याची गरज असल्याचे भागवत यांनी सांगितले. विकासाच्या प्रक्रियेत योग्य दृष्टिकोन ठेवणे आवश्यक असून, विकासाच्या नावाखाली मानवी अस्तित्वालाच धोका निर्माण होईल, अशी परिस्थिती टाळली पाहिजे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

एकूणच, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या विजयादशमी सोहळ्यातून मोहन भागवत यांनी राष्ट्रीय एकात्मता, सांस्कृतिक मूल्यांचे जतन, विवेकपूर्ण माहितीचा वापर आणि शाश्वत विकास यांवर भर दिला. भारताच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी समाजाने आपल्या मूल्यांचे आचरण करणे आणि नव्या पिढीने देशाप्रती जबाबदारी स्वीकारणे आवश्यक असल्याचा संदेश त्यांनी दिला.