जनगणना २०२७ च्या तारखा जाहीर २५ जानेवारीपासून देशभरात घरोघरी गणना सुरू होणार

जनगणना २०२७ च्या तारखा जाहीर २५ जानेवारीपासून देशभरात घरोघरी गणना सुरू होणार
केंद्र सरकारकडून जनगणना २०२७ च्या तारखा जाहीर करण्यात आल्या आहेत. २५ जानेवारी ते २८ फेब्रुवारी २०२७ या कालावधीत जनगणनेची प्रक्रिया राबवली जाणार आहे. १ मार्च २०२७ ही संदर्भ तारीख निश्चित करण्यात आली असून विशेष भागांसाठी स्वतंत्र वेळापत्रक जाहीर होणार आहे.
पुणे | ३१ ऑक्टोबर २०२६ : देशातील जनगणना २०२७ संदर्भात केंद्र सरकारने महत्त्वाची घोषणा केली आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या भारताच्या महारजिस्ट्रार आणि जनगणना आयुक्त कार्यालयाने जनगणनेचे वेळापत्रक जाहीर केले आहे. त्यानुसार, २५ जानेवारी ते २८ फेब्रुवारी २०२७ या कालावधीत देशातील बहुतांश राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये घरोघरी जाऊन लोकसंख्येची गणना केली जाणार आहे. या जनगणनेसाठी १ मार्च २०२७ रोजी मध्यरात्री १२ वाजता ही संदर्भ तारीख निश्चित करण्यात आली आहे.
जनगणना ही देशाच्या लोकसंख्येची, सामाजिक परिस्थितीची आणि विविध लोकसंख्याशास्त्रीय बाबींची माहिती संकलित करणारी महत्त्वाची राष्ट्रीय प्रक्रिया आहे. देशातील नागरिकांची संख्या, कुटुंबांची रचना, निवास व्यवस्था आणि इतर संबंधित माहितीच्या आधारे सरकारला विकास योजनांचे नियोजन करण्यासाठी मदत मिळते. त्यामुळे २०२७ मध्ये होणाऱ्या जनगणनेकडे देशाचे लक्ष लागले आहे.
केंद्र सरकारच्या अधिसूचनेनुसार, जनगणनेच्या मुख्य प्रक्रियेपूर्वी नागरिकांना स्वतःची माहिती नोंदवण्याचा पर्यायही उपलब्ध करून दिला जाणार आहे. १० जानेवारी ते २४ जानेवारी २०२७ या कालावधीत स्व-गणना म्हणजेच Self-Enumeration ची सुविधा उपलब्ध असेल. या सुविधेमुळे नागरिकांना घरोघरी गणना सुरू होण्यापूर्वी निर्धारित पद्धतीने स्वतःची माहिती नोंदवता येणार आहे.
यानंतर २५ जानेवारीपासून प्रत्यक्ष घरोघरी जाऊन लोकसंख्येची गणना सुरू होईल. ही प्रक्रिया २८ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत चालणार आहे. मुख्य गणना पूर्ण झाल्यानंतर १ मार्च ते ५ मार्च २०२७ या कालावधीत पुनर्तपासणी फेरी म्हणजेच Revisional Round आयोजित केली जाणार आहे. या टप्प्यात संकलित माहितीची आवश्यक पडताळणी आणि दुरुस्ती केली जाणार आहे.
मात्र, जाहीर करण्यात आलेले वेळापत्रक सर्व राज्यांना एकाच वेळी लागू होणार नाही. अधिसूचनेनुसार, मणिपूर राज्यासाठी पुढील आदेश येईपर्यंत ही प्रक्रिया लागू होणार नाही. तसेच गोवा, उत्तर प्रदेश, पंजाब आणि उत्तराखंड या निवडणूक प्रक्रियेच्या पार्श्वभूमीवरील राज्यांना या वेळापत्रकातून वगळण्यात आले आहे. लडाख तसेच हिमाचल प्रदेश आणि जम्मू-काश्मीरमधील बर्फाच्छादित आणि वेगळ्या वेळापत्रकानुसार गणना होणाऱ्या भागांनाही या कालावधीतून वगळण्यात आले आहे. या भागांसाठी स्वतंत्र वेळापत्रक जाहीर केले जाणार आहे.
या संदर्भातील अधिकृत अधिसूचना भारताचे महारजिस्ट्रार आणि जनगणना आयुक्त मृत्युंजय कुमार नारायण यांनी जारी केली आहे. ३० ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अधिसूचनेत जनगणनेच्या तारखा, स्व-गणनेचा कालावधी आणि संदर्भ तारीख यांचा उल्लेख करण्यात आला आहे.
जनगणनेच्या माध्यमातून संकलित होणारी माहिती देशाच्या भविष्यातील नियोजनासाठी महत्त्वाची ठरणार आहे. शिक्षण, आरोग्य, निवास, सार्वजनिक सुविधा आणि पायाभूत विकास यांसारख्या क्षेत्रांतील योजनांसाठी लोकसंख्येशी संबंधित आकडेवारीचा उपयोग होतो. त्यामुळे नागरिकांनी जनगणनेच्या प्रक्रियेत सहकार्य करणे महत्त्वाचे आहे.
दरम्यान, नागरिकांनी स्व-गणना आणि प्रत्यक्ष घरोघरी गणना यासंदर्भातील अधिकृत सूचनांकडे लक्ष द्यावे. जनगणनेची संपूर्ण प्रक्रिया, आवश्यक माहिती आणि पुढील मार्गदर्शक सूचना भारताच्या अधिकृत जनगणना संकेतस्थळावर उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत.
महत्त्वाच्या तारखा
| जनगणना प्रक्रिया | तारीख |
|---|---|
| स्व-गणना सुरू | १० जानेवारी २०२७ |
| स्व-गणना अंतिम तारीख | २४ जानेवारी २०२७ |
| घरोघरी जनगणना | २५ जानेवारी – २८ फेब्रुवारी |
| पुनर्तपासणी फेरी | १–५ मार्च २०२७ |
| संदर्भ तारीख | १ मार्च २०२७ |
संपादकीय महत्त्वाची बाब: ही घोषणा देशातील बहुतांश भागांसाठी आहे. मणिपूर, गोवा, उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड, लडाख आणि काही बर्फाच्छादित भागांसाठी वेगळे वेळापत्रक लागू होणार आहे.
अधिकृत माहिती: Census of India Website
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare