चाकणच्या संग्रामदुर्ग किल्ल्यात प्राचीन मूर्तींचा शोध; शिव-पार्वती आणि श्रीराम मूर्ती आढळल्या
चाकणच्या संग्रामदुर्ग किल्ल्यात प्राचीन मूर्तींचा शोध; शिव-पार्वती आणि श्रीराम मूर्ती आढळल्या
पुणे जिल्ह्यातील चाकणच्या संग्रामदुर्ग किल्ल्यावर उत्खननादरम्यान शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या प्राचीन मूर्ती आढळल्या. पुरातत्त्व विभागाने स्थळाची पाहणी केली.
पुणे | ४ नोव्हेंबर २०२६ :पुणे जिल्ह्यातील चाकण येथील ऐतिहासिक संग्रामदुर्ग किल्ल्यावर उत्खननादरम्यान प्राचीन मूर्ती आढळून आल्याने इतिहासप्रेमींमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे. या उत्खननात भगवान शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या मूर्ती सापडल्याची माहिती समोर आली आहे. या शोधामुळे संग्रामदुर्ग किल्ल्याच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशाच्या अभ्यासाला नवी दिशा मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
चाकणचा संग्रामदुर्ग किल्ला पुणे जिल्ह्यातील महत्त्वाच्या ऐतिहासिक स्थळांपैकी एक आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या काळात या किल्ल्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. किल्लेदार फिरंगोजी नरसाळा यांच्या ऐतिहासिक भूमिकेमुळे संग्रामदुर्गाचा उल्लेख मराठा इतिहासात महत्त्वाने केला जातो. अशा ऐतिहासिक पार्श्वभूमी असलेल्या किल्ल्यावर उत्खननादरम्यान प्राचीन मूर्ती आढळल्याने परिसरातील इतिहास आणि धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे.
या उत्खननात आढळलेल्या मूर्तींची पुरातत्त्व विभागाचे सहायक संचालक डॉ. विलास वाहणे यांनी प्रत्यक्ष भेट देऊन पाहणी केली. त्यांनी उत्खननस्थळाची आणि तेथे सापडलेल्या मूर्तींची माहिती घेतली. या पाहणीमुळे आढळलेल्या पुराव्यांचे महत्त्व आणि पुढील अभ्यासाची दिशा निश्चित करण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, या मूर्तींचा नेमका कालखंड आणि त्यांचे ऐतिहासिक महत्त्व याबाबत पुरातत्त्वीय अभ्यासातून अधिक स्पष्टता येणे आवश्यक आहे.
या वेळी किल्लेदार फिरंगोजी नरसाळा स्मारक प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष ॲड. किरण झिंजुरके यांच्यासह स्थानिक इतिहासप्रेमी उपस्थित होते. संग्रामदुर्ग किल्ल्याचा इतिहास आणि तेथील वास्तू व अवशेषांचे जतन करण्यासाठी स्थानिक स्तरावर सातत्याने प्रयत्न होत आहेत. या पार्श्वभूमीवर उत्खननात मिळालेल्या मूर्तींचा शोध महत्त्वाचा मानला जात आहे.
उत्खननात सापडलेल्या भगवान शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या मूर्ती पाहणीनंतर श्री दामोदर मंदिरात ठेवण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे. या मूर्ती पाहण्यासाठी परिसरातील नागरिक आणि शिवप्रेमी उत्सुकता दाखवत असल्याचे सांगण्यात येत आहे. या शोधामुळे चाकण परिसरातील प्राचीन धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांविषयी अधिक माहिती मिळण्याची शक्यता आहे.
संग्रामदुर्ग किल्ल्याच्या परिसरात आढळलेले हे अवशेष केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर ऐतिहासिक अभ्यासाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे ठरू शकतात. मूर्तींची रचना, त्यावरील कलाकुसर, वापरलेले साहित्य आणि उत्खननात त्या आढळलेल्या ठिकाणाचा संदर्भ यांचा अभ्यास केल्यानंतर त्यांच्या निर्मितीचा काळ आणि त्या काळातील सांस्कृतिक जीवनाविषयी अधिक माहिती मिळू शकते.
दरम्यान, या मूर्तींचा नेमका कालखंड, त्यांचा संग्रामदुर्ग किल्ल्याशी असलेला संबंध आणि त्यांचे पुरातत्त्वीय महत्त्व याबाबत अधिकृत निष्कर्ष समोर येणे बाकी आहे. त्यामुळे पुढील अभ्यास आणि पुरातत्त्व विभागाची निरीक्षणे महत्त्वाची ठरणार आहेत. चाकणच्या ऐतिहासिक वारशाच्या जतनासाठी हा शोध महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो.
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
