Indian Railway CAG Report: भारतीय रेल्वे रुळावर; महसुलात 5.1% वाढ, आर्थिक स्थिती अधिक मजबूत

CAG अहवालानुसार 2024-25 मध्ये भारतीय रेल्वेच्या एकूण वाहतूक उत्पन्नात 5.1 टक्क्यांची वाढ झाली आहे. प्रवासी व मालवाहतूक, सुधारलेला ऑपरेटिंग रेशो आणि आधुनिकीकरणामुळे रेल्वेची आर्थिक स्थिती भक्कम झाली आहे.

पुणे ०९ जानेवारी २०२६ : मुंबई: भारतीय रेल्वेच्या आर्थिक कामगिरीत सातत्याने सुधारणा होत असल्याचे स्पष्ट चित्र समोर आले आहे. 2022-23 च्या तुलनेत 2024-25 या आर्थिक वर्षात भारतीय रेल्वेच्या एकूण वाहतूक उत्पन्नात 5.1 टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली आहे. या वाढीत प्रवासी वाहतूक, मालवाहतूक तसेच रेल्वेशी संबंधित इतर महसुलाचा समावेश असून त्यामुळे भारतीय रेल्वेची आर्थिक स्थिती अधिक मजबूत आणि स्थिर होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

केंद्र सरकारकडून गेल्या तीन आर्थिक वर्षांतील भारतीय रेल्वेच्या आर्थिक कामगिरीचे तपशील जाहीर करण्यात आले आहेत. या माहितीत एकूण वाहतूक प्राप्ती, निव्वळ महसूलातील बदल आणि ऑपरेटिंग रेशो यांचा समावेश आहे. केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी राज्यसभेत एका प्रश्नाच्या उत्तरात ही माहिती दिली. ऑपरेटिंग रेशो हा भारतीय रेल्वेच्या आर्थिक कार्यक्षमतेचा महत्त्वाचा निर्देशांक मानला जातो. प्रत्येक एक रुपया महसूल मिळवण्यासाठी किती खर्च होतो, हे या रेशोमधून स्पष्ट होते. गेल्या तीन वर्षांपासून या रेशोवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले असून त्यात हळूहळू सुधारणा होत असल्याचे दिसून येते.

निरीक्षण नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (CAG) यांच्या अहवालातूनही महसुली वाढीची पुष्टी करण्यात आली आहे. CAG च्या अहवालानुसार प्रवासी सेवा, मालवाहतूक आणि इतर पूरक उत्पन्न स्त्रोतांमधून रेल्वेला चांगले उत्पन्न मिळाले आहे. विशेषतः मालवाहतूक कॉरिडॉरचा विस्तार, लॉजिस्टिक्स सुलभता आणि वेळेवर सेवा यामुळे मालवाहतुकीच्या उत्पन्नात लक्षणीय वाढ झाली आहे. प्रवासी वाहतुकीतही सुविधा वाढवणे, वेळापत्रकात सुधारणा आणि सुरक्षिततेवर दिलेल्या भरामुळे उत्पन्नात वाढ झाली आहे.

सरकारने भारतीय रेल्वेच्या आधुनिकीकरणावर मोठा भर दिला आहे. पायाभूत सुविधा विकास, नवीन रेल्वे मार्ग, स्थानकांचे पुनर्विकास, आधुनिक सिग्नलिंग प्रणाली आणि डिजिटल व्यवस्थापन पद्धती यामुळे रेल्वेची एकूण कार्यक्षमता वाढली आहे. प्रवासी सुविधांमध्ये सुधारणा, सुरक्षा उपायांवर भर आणि मालवाहतूक कॉरिडॉरच्या विस्तारामुळे येत्या काळात महसुलात आणखी वाढ होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे. सुरक्षिततेमुळे प्रवाशांचा विश्वास वाढला असून त्याचा थेट परिणाम प्रवासी संख्येवर आणि महसुलावर होत आहे.

भारतीय रेल्वेच्या वार्षिक सांख्यिकी विवरणपत्रात झोननिहाय अधिशेष आणि तुटीची सविस्तर माहिती प्रकाशित केली जाते. या अहवालांमधून विविध रेल्वे झोनची आर्थिक कामगिरी, उत्पन्नाचे स्त्रोत आणि खर्चाचे स्वरूप स्पष्ट होते. देशातील वेगवेगळ्या प्रदेशांमधील रेल्वेच्या आर्थिक व्यवहार्यतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी हा डेटा महत्त्वाचा ठरतो. पारदर्शकतेच्या दृष्टीने सर्व आर्थिक आणि सांख्यिकीय माहिती भारतीय रेल्वेच्या अधिकृत वेबसाइटवर सार्वजनिकरित्या उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

एकूणच पाहता, महसुलात झालेली 5.1 टक्क्यांची वाढ, सुधारलेला ऑपरेटिंग रेशो आणि सातत्याने राबवले जाणारे आधुनिकीकरण प्रकल्प यामुळे भारतीय रेल्वे पुन्हा एकदा रुळावर येत असल्याचे चित्र स्पष्ट होते. ही सकारात्मक वाटचाल भविष्यात रेल्वेची आर्थिक शाश्वतता आणि सेवा गुणवत्तेत आणखी सुधारणा घडवून आणेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare