ISS मिशनसाठी शुभांशू शुक्ला यांची निवड: भारतीय अंतराळवीर इतिहास रचणार

भारतीय वायूसेनेचे ग्रुप कॅप्टन शुभांशू शुक्ला ११ जून २०२५ रोजी Axiom-4 मिशनमध्ये सहभागी होऊन भारताचे पहिले व्यावसायिक अंतराळवीर ठरणार आहेत. ISS मोहिमेद्वारे भारताच्या अंतराळ युगात ऐतिहासिक पाऊल.

सायली मेमाणे

पुणे १० जून २०२५ : भारतीय वायूसेनेचे ग्रुप कॅप्टन शुभांशू शुक्ला हे ३९ वर्षांचे असले तरी, त्यांचे अंतराळप्रवासाचे स्वप्न आता प्रत्यक्षात बदलणार आहेत. SpaceX च्या Falcon 9 या रॉकेटने घेऊन जाणाऱ्या Axiom Space च्या खाजगी मोहिमेचा भाग म्हणून शुक्ला, भारताचे पहिले व्यावसायिक अंतराळवीर, ११ जून २०२५ रोजी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकात (ISS) पोहोचणार आहेत .

त्याही मोहिमेत ते चार-सदस्यीय क्रूसोबत असतील, ज्यात नियोजित क्रू कॅप्टन पेगी व्हिटसन (NASA), ESA चे स्लावोश उझनान्स्की‑विशनिव्ह्स्की (पोलंड), आणि टिबोर कापु (हंगेरी) हे आहेत . आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि वैविध्याचा हा मिशन भारतीय स्पेस योजनेच्या प्रगतीची उदाहरणे आहे.

या ~14 दिवसांच्या मिशनमध्ये, त्यांना ISRO आणि भारतीय शास्त्रज्ञांच्या माध्यमातून विकसित सात मायक्रोग्रॅविटी संशोधन प्रयोग करण्याची संधी आहे – ज्यात मसल रेशीम पुनरुज्जीवन, स्प्राउट्स आणि मूग बींसची वाढ, छोटे सूक्ष्मजीव (tardigrades) इ. बाबींचा समावेश आहे .

मिशन आरंभापूर्वी, खराब हवामानामुळे रॉकेटचे लाँच १० जूनवरून ११ जून २०२५ पर्यंत ढकलले – हे SpaceX व ISRO यांनी पुष्टी केले आहे .

शुक्ला यांचा प्रवास फक्त वैयक्तिक नाही, तर १.४ अब्ज देशवासीयांसाठी प्रेरणास्रोत ठरणार आहे – “हे प्रवास 1.4 अब्ज लोकांची जागा घेऊन जात आहे,” असे ते म्हणाले आहेत . याला भारताच्या जागतिक अंतराळयुगातले एक नवे पान मानले जाईल.

या मिशनमुळे, भारताच्या स्पेसक्षेत्रात एका महत्वाच्या टप्प्याला गती मिळणार आहे. २०२७ मध्ये भारताचा Gaganyaan मानवयुक्त मिशन, आणि २०४० पर्यंत चंद्रासाठीची राष्ट्रीय प्रभावी योजना या पुढील चरणांसाठीही शुक्ला महत्वपूर्ण ठरतील, असा ISRO आणि पीएम मोदी यांचा विश्वास आहे .