Lok Sabha Seats Increase: लोकसभेच्या जागा 816 पर्यंत वाढणार? महाराष्ट्राला 72 जागा मिळण्याची शक्यता
Lok Sabha Seats Increase: लोकसभेच्या जागा 816 पर्यंत वाढणार? महाराष्ट्राला 72 जागा मिळण्याची शक्यता
लोकसभेच्या जागा 543 वरून 816 करण्याचा प्रस्ताव; Maharashtra ला 72 जागा मिळण्याची शक्यता. महिला आरक्षण आणि परिसीमनावर मोठा प्लॅन.
पुणे २४ मार्च २०२६ : देशाच्या राजकीय व्यवस्थेत मोठे बदल घडवून आणणारा महत्त्वाचा प्रस्ताव सध्या चर्चेत आहे. लोकसभेच्या जागांची संख्या 543 वरून थेट 816 पर्यंत वाढवण्याचा विचार केंद्र सरकारकडून केला जात आहे. या प्रस्तावामुळे देशातील प्रतिनिधित्वाचे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात बदलण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेष म्हणजे, या बदलाचा फायदा Maharashtra राज्यालाही होऊ शकतो, कारण राज्यातील लोकसभा जागा 48 वरून 72 पर्यंत वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
या प्रस्तावामागे महिला आरक्षण आणि मतदारसंघांचे परिसीमन (Delimitation) हे दोन महत्त्वाचे मुद्दे आहेत. केंद्र सरकार ‘नारी शक्ती वंदन’ संबंधित सुधारित विधेयक आणण्याच्या तयारीत असल्याची माहिती समोर आली आहे. या अंतर्गत लोकसभेत महिलांसाठी 33 टक्के आरक्षण लागू करण्याचा विचार आहे. सध्या महिलांची संख्या सुमारे 82 आहे, जी वाढून 273 पर्यंत जाऊ शकते.
या संदर्भात Amit Shah यांनी विविध पक्षांच्या नेत्यांसोबत चर्चा केल्याचे समजते. यामध्ये NDA सोबतच BJD, YSRCP, NCP-SP, शिवसेना-UBT आणि AIMIM यांसारख्या पक्षांचाही सहभाग होता. या चर्चेमुळे या प्रस्तावाला व्यापक राजकीय महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
परिसीमन प्रक्रियेसाठी 2011 च्या जनगणनेचा आधार घेतला जाऊ शकतो. 2021 ची जनगणना अद्याप पूर्ण न झाल्यामुळे, सरकार लवकर निर्णय घेण्यासाठी 2011 च्या आकडेवारीचा वापर करण्याच्या विचारात आहे. यामुळे महिला आरक्षण लवकर लागू करणे शक्य होईल.
या प्रस्तावामुळे दक्षिण भारतीय राज्यांमध्ये निर्माण झालेली चिंता कमी करण्याचाही प्रयत्न करण्यात आला आहे. लोकसंख्या नियंत्रणामुळे त्यांच्या जागा कमी होतील, अशी भीती व्यक्त करण्यात येत होती. मात्र, नवीन योजनेनुसार प्रत्येक राज्याचा टक्का कायम ठेवून एकूण जागांमध्ये सुमारे 50 टक्के वाढ केली जाईल. त्यामुळे उत्तर आणि दक्षिण भारतातील समतोल राखला जाईल.
महिलांसाठी आरक्षित जागा ठरवण्यासाठी ‘लॉटरी पद्धत’ वापरण्याचा प्रस्ताव आहे. दर तिसरी जागा महिलांसाठी राखीव असू शकते. या बदलांचा सर्वाधिक फायदा हिंदी भाषिक राज्यांना, विशेषतः उत्तर प्रदेश आणि बिहार यांना होण्याची शक्यता आहे, कारण लोकसंख्येनुसार त्यांच्या जागांमध्ये मोठी वाढ होऊ शकते.
या पार्श्वभूमीवर राजकीय हालचालींनाही वेग आला आहे. Mallikarjun Kharge यांनी ‘INDIA’ आघाडीची बैठक बोलावली असून, या प्रस्तावावर सविस्तर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. केंद्र सरकार हे विधेयक सध्याच्या अधिवेशनात मांडू शकते किंवा त्यासाठी विशेष अधिवेशनही बोलावले जाऊ शकते.
एकूणच, लोकसभेच्या जागा वाढवण्याचा हा प्रस्ताव देशाच्या लोकशाही व्यवस्थेत मोठा बदल घडवून आणणारा ठरू शकतो. प्रतिनिधित्व वाढणे, महिला सक्षमीकरण आणि राजकीय समतोल साधणे या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा ठरू शकतो.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
