PMC Reservation Draw: पुणे महापालिकेचे आरक्षण जाहीर; 41 प्रभागांसाठी महिला–पुरुषांचे प्रमाण व संपूर्ण यादी प्रसिद्ध
पुणे महापालिकेचे आरक्षण जाहीर; 41 प्रभागांसाठी महिला–पुरुषांचे प्रमाण व संपूर्ण यादी प्रसिद्ध
पुणे महापालिका निवडणुकीसाठी 41 प्रभाग आणि 165 सदस्यपदांचे आरक्षण जाहीर. 83 जागा महिलांसाठी तर 82 जागा पुरुषांसाठी; प्रत्येक प्रभागाची संपूर्ण आरक्षण यादी तपासा.
सायली मेमाणे
११ नोव्हेंबर २०२५ : पुणे महापालिका निवडणुकीसाठीची आरक्षण सोडत अखेर जाहीर झाली असून शहरातील 41 प्रभागांमधील 165 सदस्यपदांसाठी आरक्षणाचे अंतिम स्वरूप स्पष्ट झाले आहे. महापालिकेचे आयुक्त नवल किशोर राम यांच्या उपस्थितीत झालेल्या या सोडतीनंतर निवडणूक तयारीला शहरात अधिक वेग येणार आहे. राज्यात महापालिका आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे बिगुल वाजल्याने सर्व पक्षांनी निवडणूक लढतीसाठी रणनीती आखण्यास सुरुवात केली आहे. पुण्यातील आरक्षण जाहीर होताच संभाव्य उमेदवार, पक्ष संघटना आणि नागरिकांमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
या सोडतीनुसार 165 पैकी 83 जागा महिलांसाठी राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत. यात 48 जागा महिला खुला, 23 ओबीसी महिला, 11 अनुसूचित जाती महिला आणि 1 अनुसूचित जमाती महिला असा वर्गीकरण आहे. पुरुषांसाठी 82 जागा असून त्यात 48 सर्वसाधारण, 22 ओबीसी, 11 एससी आणि 1 एसटी असा विभाज आहे. गेल्या काही निवडणुकांप्रमाणेच महिलांचे प्रतिनिधित्व वाढवण्यावर भर देत महापालिकेने अर्ध्या जागा महिलांसाठी राखीव ठेवल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
सोडतीनुसार प्रभाग क्रमांक १ कळस–धानोरी–लोहगावमध्ये महिला एससी, एसटी, महिला ओबीसी आणि सर्वसाधारण असे आरक्षण लागू झाले आहे. फुलेनगर–नागपूर चाळ प्रभागात महिला एससी, ओबीसी, सर्वसाधारण महिला आणि सर्वसाधारण अशी सोडत लागू झाली आहे. विमाननगर–लोहगाव प्रभागात ओबीसी महिला, ओबीसी, सर्वसाधारण महिला आणि सर्वसाधारण तर खराडी–वाघोलीमध्ये एससी, महिला ओबीसी, सर्वसाधारण महिला आणि सर्वसाधारण अशी संरचना आहे. येरवडा, औंध, बावधन, पाषाण, शिवाजीनगर, कोरेगाव पार्क, हडपसर, कोंढवा, बिबवेवाडी, सहकारनगर, वारजे, कोथरुड, धायरी, कात्रज, आंबेगाव, उंड्री असे सर्व प्रभाग या आरक्षण यादीमध्ये समाविष्ट आहेत. प्रत्येक प्रभागात चार सदस्यपदे असून त्या अनुषंगाने आरक्षणाचे संयोजन निश्चित करण्यात आले आहे.
महापालिका निवडणुकीत आरक्षणाचे स्वरूप हे उमेदवार निवड, संघटनात्मक गणित आणि पक्षांतील अंतर्गत समीकरणे यावर थेट परिणाम करणारे महत्त्वाचे घटक असतात. अनेक प्रभागांमध्ये यंदा महिला उमेदवारांचा दबदबा दिसणार आहे, कारण अनेक ठिकाणी महिला खुला आणि महिला आरक्षित अशा दुहेरी संधी निर्माण झाल्या आहेत. ओबीसी आणि एससी–एसटी प्रवर्गांचे प्रमाण देखील अनेक प्रभागांमध्ये महत्त्वपूर्ण ठरले आहे. स्थानिक पातळीवर राजकीय पक्षांना आता नवीन उमेदवार शोधण्याचा आणि संघटनात्मक समीकरणे संतुलित ठेवण्याचा मोठा प्रश्न भेडसावणार आहे.
निवडणूक सोडतीनंतर शहरात अनेक ठिकाणी संभाव्य उमेदवारांच्या प्रतिक्रिया उमटू लागल्या आहेत. काही प्रभागांतील आरक्षण बदलामुळे विद्यमान नगरसेवकांपुढे नवीन प्रभागात उतरण्याची किंवा राजकीय पर्याय शोधण्याची वेळ येऊ शकते. दुसरीकडे नवीन चेहऱ्यांना संधी मिळण्याचीही शक्यता वाढली आहे.
पुणे महापालिकेचे हे आरक्षण शहराच्या राजकीय वातावरणात आगामी काही दिवसांत मोठे बदल घडवेल अशी अपेक्षा आहे. प्रभाग संरचना, आरक्षणाचे प्रमाण आणि त्यानुसार उमेदवारांची निवड—या सर्व गोष्टी आगामी निवडणुकीच्या निकालावर निर्णायक ठरणार आहेत. नागरिकांसाठीही ही आरक्षण यादी त्यांच्या प्रभागातील प्रतिनिधित्वाची दिशा ठरवणारी महत्त्वाची माहिती आहे.
