PMRDA अर्थसंकल्प 2026: अभियांत्रिकी प्रकल्पांवर भर रस्ते, मेट्रो आणि बोगद्यासाठी निधीचे मोठे आव्हान

PMRDA ने 622 कोटी अभियांत्रिकी प्रकल्पांवर खर्च; कात्रज-येरवडा बोगदा, मेट्रो आणि रस्त्यांसाठी निधी उभारणीचे मोठे आव्हान.

पुणे २३ मार्च २०२६ : पुणे जिल्ह्यातील विकासकामांसाठी महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या Pune Metropolitan Region Development Authority च्या आगामी अर्थसंकल्पीय बैठकीकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. चालू आर्थिक वर्षातील आर्थिक ताळेबंद समोर आल्यानंतर, प्राधिकरणाने सर्वाधिक खर्च अभियांत्रिकी प्रकल्पांवर केल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

PMRDA ने चालू वर्षात एकूण 1310.77 कोटी रुपयांचा महसूल मिळवला असून, त्यापैकी 1208.70 कोटी रुपये खर्च करण्यात आले आहेत. विशेष म्हणजे, या खर्चातील तब्बल 622 कोटी रुपये रस्ते, मेट्रो, नदी सुधारणा आणि सांडपाणी व्यवस्थापन यांसारख्या अभियांत्रिकी प्रकल्पांवर खर्च झाले आहेत.

या प्रकल्पांमध्ये बहुचर्चित कात्रज-येरवडा दुमजली बोगदा विशेष चर्चेत आहे. हा प्रकल्प तांत्रिकदृष्ट्या अत्यंत गुंतागुंतीचा आणि आर्थिकदृष्ट्या खर्चिक मानला जातो. त्यामुळे या प्रकल्पासाठी आवश्यक निधी उभा करणे हे प्रशासनापुढील मोठे आव्हान ठरणार आहे.

दरम्यान, PMPML ला 230 कोटी रुपयांची आर्थिक मदत देण्यात आली आहे. याशिवाय प्रशासकीय खर्चासाठी 319.96 कोटी आणि आस्थापना खर्चासाठी 17.56 कोटी रुपये खर्च झाले आहेत.

महसूलाच्या बाबतीत पाहिले असता, बांधकाम परवानगी विभागातून सर्वाधिक 684.45 कोटी रुपये मिळाले आहेत, तर जमीन व मालमत्ता विभागातून 472.32 कोटी रुपये जमा झाले आहेत. अग्निशमन विभागातून 134 कोटी रुपये महसूल मिळाला आहे.

तथापि, PMRDA ची आर्थिक स्थिती दिसायला मजबूत असली, तरी प्रत्यक्षात मोठ्या प्रमाणात थकबाकी प्रलंबित आहे. शासनाकडून शहरी मुद्रांक शुल्कापोटी 4143.25 कोटी रुपये येणे बाकी आहे. याशिवाय जिल्हा परिषद आणि महापालिकांकडूनही मोठ्या रकमा प्रलंबित आहेत. एकूण थकबाकी सुमारे 4749.61 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे.

या पार्श्वभूमीवर, आगामी काळात मोठ्या प्रकल्पांसाठी निधी उभारणे PMRDA साठी मोठे आव्हान ठरणार आहे. विशेषतः कात्रज-येरवडा बोगदा, मेट्रो विस्तार आणि प्रमुख रस्ते प्रकल्पांसाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक आवश्यक आहे.

याचबरोबर, PMRDA आता आपल्या कार्यक्षेत्राबाहेरील प्रकल्पांवर खर्च करण्याबाबत सावध भूमिका घेत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. प्राधिकरणाचे मूळ उद्दिष्ट लक्षात ठेवून निधीचा वापर करण्यावर भर दिला जात आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, योग्य आर्थिक नियोजन आणि प्राधान्यक्रम निश्चित केल्यास PMRDA हे आव्हान पेलू शकते. मात्र, प्रलंबित निधी वेळेत मिळणे आणि नव्या महसूल स्रोतांचा शोध घेणे अत्यंत गरजेचे ठरणार आहे.

एकूणच, PMRDA चा आगामी अर्थसंकल्प हा पुणे महानगर प्रदेशाच्या विकासासाठी निर्णायक ठरणार असून, त्यातून कोणत्या प्रकल्पांना प्राधान्य दिले जाते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.