Rangari Badak Ganpati Mandal: क्रांतीकारक विचारांनी प्रेरित सार्वजनिक गणेशोत्सव 2025
रंगारी बदक सार्वजनिक गणपती मंडळ : गणेशोत्सवात क्रांतीकारक प्रेरणा
मुंबईतील रंगारी बदक सार्वजनिक गणपती मंडळ हे फक्त धार्मिक नव्हे तर क्रांतीकारकांच्या विचारांनी प्रेरित गणेशोत्सव साजरा करणारे ऐतिहासिक मंडळ आहे. जाणून घ्या 2025 च्या गणेशोत्सवात याचे वैशिष्ट्य.
सायली मेमाणे
पुणे २२ ऑगस्ट २०२५ :मुंबईतील सार्वजनिक गणेशोत्सव म्हटले की लालबागचा राजा, तेजुकाया, खेतावाडीचा राजा ही मंडळे सर्वप्रथम आठवतात. पण या भव्य परंपरेमध्ये असे एक ऐतिहासिक गणपती मंडळ आहे ज्याने केवळ धार्मिक नाही तर सामाजिक आणि क्रांतिकारक प्रेरणांचा वारसा जोपासला आहे. हे म्हणजे रंगारी बदक सार्वजनिक गणपती मंडळ.
गणेशोत्सवाचे जनक म्हणून लोकमान्य टिळक यांचे नाव घेतले जाते. त्यांनी गणेशोत्सवाला सार्वजनिक रूप दिले आणि ब्रिटिशांच्या विरोधातील संघर्षात सामाजिक एकजूट साधण्याचे हे महत्त्वाचे साधन ठरले. याच विचारांनी प्रेरित होऊन काही मंडळे समाजजागृतीच्या आणि स्वातंत्र्यलढ्यातील चळवळीच्या परंपरा पुढे नेत राहिली. रंगारी बदक मंडळ हे त्यातील अग्रेसर मानले जाते.
रंगारी बदक गणपती मंडळाची सुरुवात स्वातंत्र्याच्या लढ्यातील क्रांतिकारकांच्या विचारांपासून झाली. “बदक” हे नाव मिळाले ते त्या परिसरातील पारंपरिक व्यवसाय आणि कारागीर वर्गामुळे. मंडळाने आपल्या स्थापनेपासूनच गणेशोत्सवाला सामाजिक, शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक ध्येयाशी जोडले.
येथे गणपतीची मूर्ती पारंपरिक असून त्यात साधेपणा आणि सामाजिक संदेश यांना प्राधान्य दिले जाते. यामागे एकच भूमिका दिसते – गणेशोत्सव हा फक्त धार्मिक नाही तर जागृती आणि क्रांतीचा उत्सव आहे.
गणेशोत्सव 2025 मधील वैशिष्ट्य
2025 मध्ये रंगारी बदक मंडळाने गणेशोत्सवासाठी विशेष कार्यक्रम आखले आहेत.
- क्रांतिकारकांवर आधारित प्रदर्शने – मंडळाच्या मंडपात इतिहासातील वीर क्रांतिकारक आणि स्वातंत्र्यसैनिकांची प्रदर्शने लावली जाणार आहेत.
- सामाजिक संदेश – प्लास्टिक मुक्त गणेशोत्सव, पर्यावरणपूरक मूर्ती, आणि युवकांसाठी शैक्षणिक कार्यशाळा आयोजित केल्या जातील.
- सांस्कृतिक कार्यक्रम – मराठी नाट्यप्रयोग, कीर्तन, संगीत वादन या माध्यमातून गणेशभक्तांना प्रेरणा दिली जाणार आहे.
मुंबईत जिथे लालबागचा राजा हा “नवसाचा राजा” म्हणून ओळखला जातो, तिथे रंगारी बदक मंडळाचे वैशिष्ट्य म्हणजे “क्रांतीचा संदेश”. दरवर्षी हजारो गणेशभक्त या मंडळाच्या दर्शनाला हजेरी लावतात. स्थानिक कार्यकर्ते आणि मंडळाचे पदाधिकारी समाजहिताचे अनेक उपक्रम राबवत असल्याने या मंडळाला विशेष मान मिळतो.
गणेशोत्सव 2025 मध्ये रंगारी बदक सार्वजनिक गणपती मंडळ पुन्हा एकदा आपल्या परंपरेप्रमाणे भक्तांना धार्मिकतेसोबत समाजिक आणि देशभक्तीची शिकवण देणार आहे. हा उत्सव हे स्मरण करून देतो की गणेशोत्सवाचा खरा अर्थ केवळ पूजा-अर्चा नसून सामाजिक जागृती आणि प्रेरणा आहे.
