महाराष्ट्रातील एसटी बसांमध्ये आता बसवला जाणार ‘ब्रेथ एनालायझर’ सिस्टम; नशेत वाहन चालवणाऱ्यांवर कडक कारवाई
महाराष्ट्रातील एसटी बसांमध्ये आता बसवला जाणार ‘ब्रेथ एनालायझर’ सिस्टम; नशेत वाहन चालवणाऱ्यांवर कडक कारवाई
राज्य परिवहन महामंडळाने प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी मोठा निर्णय घेतला आहे. नव्या एसटी बसांमध्ये आता चालकाच्या श्वासाची तपासणी करणारे ‘ब्रेथ एनालायझर’ उपकरण बसवले जाणार असून, नशेत वाहन चालवणाऱ्या चालकांवर आळा बसणार आहे.
सायली मेमाणे
पुणे ३ ऑक्टोबर २०२५ : राज्य परिवहन महामंडळाने प्रवाशांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देत नवा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. पुढील वर्षी एसटीच्या ताफ्यात नव्या बसांचा समावेश होणार असून, या सर्व नव्या बसांमध्ये चालकाजवळ ‘ब्रेथ एनालायझर’ प्रणाली बसवली जाणार आहे. या उपकरणाच्या मदतीने चालकाला बस सुरू करण्यापूर्वी श्वासाची तपासणी करावी लागेल. जर या तपासणीत अल्कोहोलचे अंश आढळले, तर बस सुरू होणार नाही. या नव्या योजनेमुळे नशेत वाहन चालवणाऱ्या चालकांवर प्रभावी नियंत्रण येईल आणि प्रवाशांच्या सुरक्षेत मोठी सुधारणा होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.
एसटी महामंडळाच्या माहितीनुसार, दररोज लाखो प्रवासी ग्रामीण आणि शहरी भागांदरम्यान प्रवास करतात. त्यामुळे सुरक्षित सेवा प्रदान करणे ही एसटीची प्रमुख जबाबदारी आहे. मात्र काही चालक ड्युटीवर असताना मद्यपान करून बस चालवतात, ज्यामुळे अपघात होण्याचा धोका निर्माण होतो आणि प्रवाशांच्या जीवितास धोका पोहोचतो. अशा घटनांवर आळा घालण्यासाठी वेळोवेळी तपासणी मोहिमा राबविल्या जात असल्या तरी अशा प्रकारच्या घटना अधूनमधून घडतच असतात. या पार्श्वभूमीवर एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी नव्या बसांच्या खरेदी प्रक्रियेत ‘ब्रेथ एनालायझर’ प्रणाली अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या प्रणालीचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे चालकाच्या जबाबदारीची खात्री होईल. कारण बस तेव्हाच सुरू होईल जेव्हा चालकाच्या श्वासात अल्कोहोलचा अंश नसेल. त्यामुळे प्रत्येक प्रवासाची सुरुवात एक सजग आणि जबाबदार चालकाकडूनच होईल. यामुळे अपघाताचे प्रमाण कमी होईल आणि प्रवाशांना अधिक सुरक्षित, तणावरहित प्रवासाचा अनुभव मिळेल. तसेच एसटीच्या सेवांबद्दल लोकांचा विश्वास आणि समाधान देखील वाढेल.
सध्या एसटीकडे सुमारे 14,000 बसांचा ताफा आहे, त्यापैकी 12,500 बस विविध मार्गांवर धावत आहेत. या ताफ्यात आणखी 25,000 नव्या बसांचा समावेश करण्याची योजना प्रशासनाने आखली आहे. पहिल्या टप्प्यात 8,000 बसांची खरेदी प्रक्रिया लवकरच सुरू होणार असून, प्रत्येक नव्या बसमध्ये ‘ब्रेथ एनालायझर’ उपकरण बसवले जाणार आहे. चालकाला बस सुरू करण्यापूर्वी श्वासाची तपासणी करणे बंधनकारक असेल. तपासणीत जर अल्कोहोल आढळले, तर बस सुरू होणार नाही.
ही नवकल्पना फक्त प्रवाशांसाठीच नव्हे तर इतर वाहनचालकांसाठीही सुरक्षिततेचा मोठा टप्पा ठरणार आहे. महामंडळाचा विश्वास आहे की या निर्णयामुळे नशेच्या अवस्थेत बस चालवण्याच्या घटनांमध्ये लक्षणीय घट होईल आणि एसटीच्या सेवांचा दर्जाही अधिक उंचावेल. या नव्या प्रणालीच्या अंमलबजावणीमुळे राज्य परिवहन महामंडळाचे आधुनिक आणि तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत रूप स्पष्टपणे दिसून येईल.
