US-Israel-Iran तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत सज्ज रशियाकडून 5 नवे S-400 हवाई संरक्षण प्रणाली खरेदीची तयारी
US-Israel-Iran तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत सज्ज रशियाकडून 5 नवे S-400 हवाई संरक्षण प्रणाली खरेदीची तयारी
मध्य पूर्वेतील युद्धस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर भारत आपली हवाई संरक्षण क्षमता वाढवणार आहे. रशियाकडून 5 नवीन S-400 प्रणाली खरेदीसाठी संरक्षण अधिग्रहण मंडळाने प्रस्तावाला मान्यता दिली आहे.
पुणे ०५ मार्च २०२६ : मध्य पूर्वेतील वाढत्या युद्धसदृश परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर भारताने आपल्या राष्ट्रीय सुरक्षेला प्राधान्य देत हवाई संरक्षण प्रणाली अधिक मजबूत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. अमेरिका-इस्रायल आणि इराण यांच्यात वाढलेल्या तणावामुळे जागतिक सुरक्षा परिस्थिती अधिक संवेदनशील बनली असून त्याचा परिणाम अनेक देशांच्या संरक्षण धोरणांवर होत आहे. या पार्श्वभूमीवर भारतही सज्ज होत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
भारत रशियाकडून आणखी पाच अत्याधुनिक S-400 हवाई संरक्षण प्रणाली खरेदी करण्याची तयारी करत आहे. या संदर्भातील प्रस्तावाला संरक्षण अधिग्रहण मंडळाने मान्यता दिली असल्याची माहिती समोर आली आहे. संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत भारतीय हवाई दलाने मांडलेला हा प्रस्ताव स्वीकारण्यात आला.
आता हा प्रस्ताव पुढील मंजुरीसाठी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील संरक्षण अधिग्रहण परिषदेकडे पाठवण्यात येणार आहे. या परिषदेकडून अंतिम मान्यता मिळाल्यानंतर रशियासोबत औपचारिक करार प्रक्रियेला सुरुवात होईल.
S-400 हवाई संरक्षण प्रणाली ही जगातील सर्वात प्रगत आणि प्रभावी संरक्षण प्रणालींपैकी एक मानली जाते. ही प्रणाली शत्रूची विमाने, बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन यांसारख्या धोक्यांना लांब अंतरावरून अचूकपणे लक्ष्य करू शकते. त्यामुळे देशाच्या हवाई संरक्षणासाठी ही प्रणाली अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
भारताने यापूर्वीही रशियाकडून S-400 प्रणाली खरेदी करण्याचा करार केला होता आणि त्यातील काही युनिट्स भारतीय सैन्यात तैनात करण्यात आले आहेत. या प्रणालींमुळे भारताची हवाई संरक्षण क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. आता आणखी पाच प्रणाली खरेदी करण्याचा निर्णय घेतल्यास देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेला आणखी बळकटी मिळेल.
मध्य पूर्वेतील तणावपूर्ण परिस्थितीमुळे जागतिक सुरक्षेच्या समीकरणांमध्ये मोठे बदल होत आहेत. अनेक देश आपल्या संरक्षण यंत्रणा अधिक मजबूत करण्यासाठी पावले उचलत आहेत. भारतानेही या बदलत्या परिस्थितीचा विचार करून हवाई संरक्षण क्षमतेत वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
विशेषत: आधुनिक युद्धांमध्ये हवाई हल्ले आणि क्षेपणास्त्रांचा धोका वाढत असल्यामुळे अशा प्रगत संरक्षण प्रणालींचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. S-400 प्रणालीमुळे शत्रूच्या हल्ल्यांचा वेळीच शोध घेऊन त्यांना निष्प्रभ करण्याची क्षमता भारतीय संरक्षण दलांना मिळते.
संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, या प्रणालींच्या खरेदीमुळे भारताच्या हवाई संरक्षण कवचाला मोठी ताकद मिळेल. सीमावर्ती भाग तसेच महत्त्वाच्या रणनीतिक ठिकाणांचे संरक्षण अधिक प्रभावीपणे करता येईल.
दरम्यान, भारताने संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेवरही भर दिला आहे. देशांतर्गत पातळीवरही अनेक आधुनिक संरक्षण प्रणाली विकसित करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र सध्या वाढत्या जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर तातडीने प्रभावी संरक्षण व्यवस्था उभारणे आवश्यक असल्याने परदेशातून अत्याधुनिक तंत्रज्ञान खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला जात आहे.
एकूणच, मध्य पूर्वेतील युद्धस्थिती आणि बदलती जागतिक सुरक्षा परिस्थिती लक्षात घेता भारत आपल्या हवाई संरक्षण प्रणालीला अधिक सक्षम बनवण्याच्या दिशेने महत्त्वाची पावले उचलत आहे. रशियाकडून S-400 प्रणाली खरेदी करण्याचा प्रस्ताव पुढे सरकल्यास भारताच्या संरक्षण क्षमतेत मोठी भर पडण्याची शक्यता आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
