गॅस टंचाईतही महाराष्ट्र पुढे! पुणे व संभाजीनगरातील 2 संस्थांचा आदर्श; दररोज 40 हजार जणांचा स्वयंपाक
गॅस टंचाईतही महाराष्ट्र पुढे! पुणे व संभाजीनगरातील 2 संस्थांचा आदर्श; दररोज 40 हजार जणांचा स्वयंपाक
देशात गॅस टंचाईची झळ बसत असताना पुण्यातील ओझर अष्टविनायक मंदिराचा बायोगॅस प्रकल्प आणि संभाजीनगरातील इस्कॉन अन्नामृत फाऊंडेशन दररोज हजारोंसाठी अन्न तयार करत आहेत.
पुणे १४ मार्च २०२६ : गॅस टंचाईतही महाराष्ट्रातील दोन प्रकल्प ठरले आदर्श देशात सध्या गॅस टंचाईमुळे अनेक उद्योग, हॉटेल व्यवसाय आणि मोठ्या प्रमाणावर स्वयंपाक करणाऱ्या संस्थांना अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. इंधन पुरवठा विस्कळीत झाल्याने घरगुती गॅस मिळण्यासही विलंब होत असल्याचे चित्र आहे. मात्र या संकटाच्या काळात महाराष्ट्रातील दोन संस्थांनी पर्यायी ऊर्जेचा वापर करून आदर्श निर्माण केला आहे.
Vigneshwara Temple Ozar येथे उभारण्यात आलेला बायोगॅस प्रकल्प आणि ISKCON Food Relief Foundation (अन्नामृत फाऊंडेशन) यांची स्वयंपाक व्यवस्था गॅस टंचाईतही सुरळीत सुरू आहे.
ओझर अष्टविनायक मंदिरातील बायोगॅस प्रकल्प
Ozar येथे अष्टविनायकांपैकी एक असलेल्या विघ्नेश्वर मंदिर परिसरात उभारण्यात आलेला बायोगॅस प्रकल्प अनेकांसाठी आदर्श ठरत आहे.
या ठिकाणी दररोज हजारो भाविकांसाठी अन्नप्रसाद तयार केला जातो. मोठ्या प्रमाणावर स्वयंपाकासाठी गॅसची गरज भासत असली तरी बायोगॅस प्रकल्पामुळे गॅस सिलेंडरवरील अवलंबित्व मोठ्या प्रमाणात कमी झाले आहे.
या प्रकल्पात उरलेले अन्न, सेंद्रिय कचरा आणि इतर जैविक घटकांचा वापर करून गॅस तयार केला जातो. तयार होणारा बायोगॅस स्वयंपाकासाठी वापरला जातो. त्यामुळे पर्यावरणपूरक ऊर्जा वापरास चालना मिळत असून कचऱ्याचे व्यवस्थापनही प्रभावीपणे केले जात आहे.
ओझरमध्ये दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर सामुदायिक विवाह सोहळे होतात. या कार्यक्रमांसाठी लागणाऱ्या स्वयंपाक व्यवस्थेलाही या बायोगॅस प्रकल्पाचा मोठा फायदा होत आहे.
संभाजीनगरात सौरऊर्जा आणि वाफेवर चालणारी स्वयंपाक व्यवस्था
Chhatrapati Sambhajinagar येथे ISKCON Food Relief Foundation ने सौरऊर्जा आणि वाफेवर चालणारी आधुनिक स्वयंपाक प्रणाली उभारली आहे. या प्रणालीमुळे गॅसशिवाय मोठ्या प्रमाणावर अन्न तयार करणे शक्य झाले आहे.
या प्रकल्पाच्या माध्यमातून दररोज सुमारे ३५ ते ४० हजार जणांसाठी अन्न शिजवले जाते.
यामध्ये —
- शहरातील १६८ शाळांमधील सुमारे ३७ हजार विद्यार्थी
- ८० बालवाड्यांमधील सुमारे ३,५०० बालके
- तसेच काही कर्करुग्णांसाठी अन्न पुरवठा
असा मोठा लाभ मिळत आहे.
पर्यायी ऊर्जेकडे वळण्याची गरज
गॅस टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारचे बायोगॅस, सौरऊर्जा आणि वाफेवर आधारित प्रकल्प अत्यंत उपयुक्त ठरत आहेत. ग्रामीण भागात आणि मोठ्या प्रमाणावर अन्न तयार करणाऱ्या संस्थांमध्ये असे पर्यायी ऊर्जास्रोत वापरल्यास इंधनावरचा ताण कमी होऊ शकतो.
महाराष्ट्रातील या दोन प्रकल्पांनी दाखवून दिले आहे की योग्य नियोजन आणि पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञान वापरल्यास संकटाच्या काळातही कामकाज सुरळीत ठेवणे शक्य आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
