होर्मुझ सामुद्रधुनी संकटाचा भारतावर परिणाम; LPG सिलेंडर तुटवड्याची शक्यता वाढली
होर्मुझ सामुद्रधुनी संकटाचा भारतावर परिणाम; LPG सिलेंडर तुटवड्याची शक्यता वाढलीहोर्मुझ सामुद्रधुनी संकटाचा भारतावर परिणाम; LPG सिलेंडर तुटवड्याची शक्यता वाढली
इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद करण्याची घोषणा केल्यानंतर भारतातील LPG पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. अमेरिका-इस्त्रायल-इराण संघर्षामुळे इंधन दरवाढ आणि तुटवडा निर्माण होऊ शकतो.
पुणे ०४ मार्च २०२६ : नवी दिल्ली : मध्यपूर्वेत पुन्हा एकदा युद्धाचे ढग दाटले असून अमेरिका आणि इस्त्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर जागतिक स्तरावर तणाव निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर इराणने जगातील सर्वात महत्त्वाच्या जलमार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद करण्याची घोषणा केली आहे. या निर्णयाचा थेट परिणाम तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या जागतिक पुरवठ्यावर होत असून भारतासारख्या आयात-आधारित देशांसाठी ही गंभीर बाब ठरत आहे. विशेषतः घरगुती वापरासाठी लागणाऱ्या एलपीजी सिलेंडरच्या उपलब्धतेवर याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो.
होर्मुझ सामुद्रधुनी ही पर्शियन आखाताला अरबी समुद्राशी जोडणारी अरुंद पण अत्यंत महत्त्वाची समुद्री वाहतूक मार्ग आहे. जगातील सुमारे 20 टक्के कच्चे तेल आणि मोठ्या प्रमाणात एलपीजी याच मार्गाने वाहतूक होते. भारत आपल्या एकूण एलपीजी गरजेपैकी मोठा हिस्सा सौदी अरेबिया, कतार, कुवेत आणि यूएईसारख्या आखाती देशांकडून आयात करतो. या देशांकडून होणारा पुरवठा होर्मुझ मार्गेच येतो. त्यामुळे हा मार्ग बंद झाल्यास भारतातील एलपीजी पुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
तज्ञांच्या मते, जर हा संघर्ष दीर्घकाळ चालू राहिला आणि सामुद्रधुनी प्रत्यक्षात बंद राहिली, तर भारतात एलपीजीचा तुटवडा जाणवू शकतो. सध्या देशात काही आठवड्यांचा साठा उपलब्ध असला तरी आयात ठप्प झाल्यास परिस्थिती बिकट होऊ शकते. याशिवाय आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे आणि गॅसचे दर झपाट्याने वाढण्याची शक्यता आहे, ज्याचा थेट परिणाम घरगुती सिलेंडरच्या किमतींवर होऊ शकतो. सरकारला अनुदानाचा भार वाढवावा लागू शकतो किंवा ग्राहकांवर दरवाढीचा ताण येऊ शकतो.
युद्धजन्य परिस्थितीमुळे जागतिक बाजारपेठेत अनिश्चितता वाढली आहे. तेल उत्पादक देशांकडून पुरवठा कमी झाला तर पर्यायी मार्ग आणि स्त्रोत शोधावे लागतील. भारताने अलीकडील काळात रशिया आणि इतर काही देशांकडून कच्चे तेल खरेदी वाढवली असली तरी एलपीजीच्या बाबतीत आखाती देशांवरील अवलंबित्व मोठे आहे. त्यामुळे पुरवठा साखळीतील कोणतीही अडचण थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचू शकते.
दरम्यान, केंद्र सरकार परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाने तेल कंपन्यांना पुरेसा साठा राखण्याच्या सूचना दिल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. तसेच पर्यायी मार्गांनी आयात वाढवण्याचे पर्यायही तपासले जात आहेत. मात्र युद्धाची तीव्रता आणि कालावधी यावरच पुढील चित्र अवलंबून राहणार आहे.
सामान्य नागरिकांसाठी ही चिंतेची बाब असली तरी तातडीने घाबरण्याचे कारण नसल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. मात्र दीर्घकालीन संघर्ष झाल्यास एलपीजी सिलेंडरची उपलब्धता, वितरण आणि दर यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर भारताचे ऊर्जा सुरक्षेचे गणित मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असल्याचे या घटनांमधून स्पष्ट होत आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
