एसी तापमान मर्यादा : सरकारचा नवा नियम, आता 20 अंशांच्या खाली ठेवता येणार नाही तापमान

एसी तापमान मर्यादा : भारत सरकारने 20°C पेक्षा कमी तापमान ठेवण्यावर बंदी घातली असून यामुळे वीज बचत, प्रदूषण नियंत्रण आणि खर्चात कपात होणार आहे.

सायली मेमाणे

पुणे १३ जून २०२५ : एसी तापमान मर्यादा संबंधित महत्त्वाचा निर्णय भारत सरकारने घेतला आहे. यापुढे कोणताही एसी 20 अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी तापमानावर चालवता येणार नाही. ऊर्जेची बचत आणि प्रदूषणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी ऊर्जामंत्रालयाने हा नवा नियम लागू केला आहे. अनेक नागरिक अत्यंत कमी तापमानावर एसी चालवतात – जसे 18 किंवा 19 अंश सेल्सिअस – यामुळे विजेचा अपव्यय, बिलात वाढ आणि पर्यावरणावर ताण वाढतो. सरकारच्या या निर्णयामुळे आता एसीचे तापमान 20°C ते 28°C या मर्यादेतच ठेवावे लागणार आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, 24 ते 26 अंश तापमान हे मानवी शरीरासाठी आदर्श असून त्याचवेळी वीज वापरातही मोठी घट होते. देशभरातील नागरिकांनी हा सवयीचा बदल अंगीकारल्यास दरवर्षी हजारो युनिट वीज बचत होऊ शकते. यामुळे घरगुती खर्च कमी होईल आणि कार्बन उत्सर्जनावरही नियंत्रण मिळवता येईल. थंड वातावरणामुळे अनेकदा लोक घरातच उबदार कपडे घालतात किंवा चादरीमध्ये गुंडाळून बसतात, हे कृत्रिम वातावरण आता कमी होण्याची शक्यता आहे.

बाजारात आता अनेक एसी उत्पादक कंपन्यांनी 24 अंश सेल्सिअस ही डिफॉल्ट सेटिंग करून ठेवली आहे. त्यामुळे वापरकर्त्यांसाठी हा नवा नियम पाळणे अधिक सुलभ होणार आहे. याचा परिणाम असा होईल की घरामधील हवामान अधिक नैसर्गिक राहील, आरोग्याला योग्य असेल आणि वातावरणाशी सुसंगत राहील.

सरकारच्या मते, हा नियम जनतेला थोडासा सवयीचा बदल करण्यास भाग पाडेल. परंतु या छोट्या निर्णयामुळे दीर्घकालीन दृष्टीने आर्थिक आणि पर्यावरणीयदृष्ट्या मोठा फायदा होऊ शकतो. उष्णतेचा सामना करताना योग्य तापमानावर एसी वापरणे ही केवळ सवय नव्हे, तर भविष्यासाठीची जबाबदारी बनणार आहे. वीज निर्मितीवरचा ताण कमी करणे, नैसर्गिक संसाधनांचे शाश्वत व्यवस्थापन आणि हवामान बदलावरील नियंत्रणासाठी अशा उपायांची अत्यंत आवश्यकता आहे.