मत्स्य निर्यातीत महाराष्ट्र देशात दुसऱ्या स्थानी कोकणच्या कोळंबीची सातासमुद्रापार मोहिनी
मत्स्य निर्यातीत महाराष्ट्र देशात दुसऱ्या स्थानी कोकणच्या कोळंबीची सातासमुद्रापार मोहिनी
2024-25 मध्ये महाराष्ट्रातून ₹7,343.40 कोटींची समुद्री उत्पादन निर्यात; कोकण किनारपट्टीवरील कोळंबीला जागतिक मागणी. मत्स्य निर्यातीत महाराष्ट्र देशात दुसऱ्या स्थानी.
पुणे ३१ मार्च २०२६ : भारताच्या मत्स्यशेती क्रांतीत **महाराष्ट्र**ने पुन्हा एकदा आपले महत्त्व सिद्ध केले आहे. 2024-25 या आर्थिक वर्षात राज्यातून तब्बल ₹7,343.40 कोटी किमतीच्या समुद्री उत्पादनांची निर्यात झाली असून, मत्स्य निर्यातीत महाराष्ट्राने देशात दुसरे स्थान पटकावले आहे. केंद्र सरकारच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत ही वाढ लक्षणीय आहे. 2020-21 मध्ये सुमारे ₹3,684 कोटी असलेली निर्यात आता दुपटीहून अधिक झाली आहे. निर्यातीचे परिमाणही वाढून वार्षिक 2.27 लाख मेट्रिक टनांवर पोहोचले आहे. ही वाढ केवळ आकड्यांपुरती मर्यादित नसून किनारपट्टीवरील अर्थचक्राला नवी चालना देणारी ठरली आहे.
या यशामागे **कोकण किनारपट्टी**वरील समृद्ध मत्स्यसंपदा, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि निर्यातक्षम प्रक्रिया व्यवस्था यांचा मोठा वाटा आहे. कोकणातील मत्स्यव्यवसाय पारंपरिक असला तरी गेल्या काही वर्षांत त्यात आधुनिकतेची जोड दिली गेली आहे. कोल्ड स्टोरेज, आईस प्लांट, प्रक्रिया केंद्रे, पॅकेजिंग यांसारख्या सुविधा उपलब्ध झाल्यामुळे समुद्री उत्पादनांची गुणवत्ता जागतिक निकषांनुसार राखली जात आहे. यामुळे महाराष्ट्रातील समुद्री उत्पादने परदेशी बाजारपेठेत विश्वासार्ह ठरत आहेत.
विशेषतः कोकणातील कोळंबीला आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मोठी मागणी आहे. युरोप, मध्यपूर्व आणि आशियातील अनेक देशांमध्ये कोळंबीची निर्यात मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. समुद्रातील नैसर्गिक परिस्थिती, स्वच्छ पाणी आणि योग्य हवामान यामुळे येथील कोळंबीचा दर्जा उत्कृष्ट राहतो. परिणामी, जागतिक खरेदीदारांचा कल महाराष्ट्राकडे वाढत आहे. मत्स्यव्यवसायामुळे रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड आणि पालघर या जिल्ह्यांतील हजारो कुटुंबांना थेट रोजगार मिळत आहे, तर वाहतूक, प्रक्रिया, पॅकेजिंग आणि निर्यात क्षेत्रातही मोठ्या प्रमाणात रोजगारनिर्मिती होत आहे.
राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारकडून मत्स्यव्यवसायासाठी विविध योजना राबवण्यात येत आहेत. आधुनिक बोटी, जाळी, मत्स्य संवर्धन, बंदर सुविधा आणि निर्यात प्रोत्साहन यामुळे या क्षेत्राला नवे बळ मिळाले आहे. मत्स्यव्यवसाय हा केवळ पारंपरिक उपजीविकेचा मार्ग न राहता, तो आता जागतिक व्यापाराशी जोडला गेलेला एक महत्त्वाचा उद्योग बनला आहे. शाश्वत मत्स्यव्यवस्थापन, समुद्री जैवविविधतेचे संवर्धन आणि आधुनिक प्रक्रिया तंत्रज्ञान यांचा समतोल राखत महाराष्ट्राने निर्यातीची झेप घेतली आहे.
मत्स्य निर्यातीत दुसऱ्या स्थानी झेप घेणे ही महाराष्ट्रासाठी अभिमानाची बाब असली तरी यामागे किनारपट्टीवरील मेहनती कोळी समाजाचा मोठा वाटा आहे. त्यांच्या अनुभवाला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड मिळाल्याने उत्पादनवाढ आणि गुणवत्तावाढ शक्य झाली आहे. जागतिक बाजारपेठेत स्पर्धा वाढत असताना महाराष्ट्राची समुद्री उत्पादने दर्जा, विश्वासार्हता आणि सातत्य यामुळे वेगळी ओळख निर्माण करत आहेत. आगामी काळात या क्षेत्रात आणखी गुंतवणूक आणि तांत्रिक प्रगती झाल्यास महाराष्ट्र मत्स्य निर्यातीत देशात अव्वल स्थान मिळवेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
About The Author
