नव्या जागतिक नकाशावरून भारत-पाकिस्तान आमनेसामने काश्मीर-लडाखवर भारताची स्पष्ट भूमिका
नव्या जागतिक नकाशावरून भारत-पाकिस्तान आमनेसामने काश्मीर-लडाखवर भारताची स्पष्ट भूमिका
UNGAच्या ‘Correct the Map’ ठरावाला भारताचा पाठिंबा; जम्मू-काश्मीर आणि लडाख भारताच्या अधिकृत नकाशानुसार दाखवण्याची मागणी, पाकिस्तानकडून आक्षेप.
पुणे, ०७ सप्टेंबर २०२६ : नवी दिल्ली : संयुक्त राष्ट्र महासभेने जगाच्या नकाशातील भौगोलिक प्रतिनिधित्व अधिक अचूक करण्याच्या उद्देशाने स्वीकारलेल्या ‘Correct the Map’ ठरावानंतर भारत आणि पाकिस्तानमध्ये जम्मू-काश्मीरच्या मुद्द्यावरून पुन्हा राजनैतिक वादाची ठिणगी पडली आहे. भारताने या ठरावाला पाठिंबा दिला असला, तरी त्याचवेळी आपल्या सार्वभौम भूभागाबाबत भूमिका स्पष्ट केली आहे. जम्मू-काश्मीर आणि लडाख या केंद्रशासित प्रदेशांचे चित्रण भारताच्या अधिकृत नकाशानुसारच झाले पाहिजे, असे परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. कोणतेही चुकीचे किंवा दिशाभूल करणारे चित्रण भारताला मान्य नसल्याचेही भारताने म्हटले आहे.
संयुक्त राष्ट्र महासभेने 4 सप्टेंबर रोजी ‘Correct the Map: Rebalancing Global Cartographic Representation and Promoting Equitable Representation of the World’s Regions, Particularly Africa’ या ठरावाला मंजुरी दिली. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश जगातील विविध खंड आणि प्रदेशांचे आकारमान नकाशावर अधिक अचूकपणे दाखवणे हा आहे. पारंपरिक Mercator projection मुळे विषुववृत्तापासून दूर असलेल्या प्रदेशांचे आकारमान प्रत्यक्षापेक्षा मोठे किंवा लहान दिसते. त्यामुळे आफ्रिका आणि इतर प्रदेशांचे तुलनेने अचूक प्रतिनिधित्व करण्यासाठी equal-area map projections वापरण्याला प्रोत्साहन देण्यात आले आहे. ठरावाच्या बाजूने 164 देशांनी मतदान केले, तर अमेरिकेने विरोधात मतदान केले आणि सहा देशांनी मतदानापासून अलिप्त राहणे पसंत केले.
भारताने या ठरावाला मतदान करताना त्याचा उद्देश कोणत्याही विशिष्ट देशाच्या सीमांना मान्यता देणे किंवा एखादा विशिष्ट राजकीय नकाशा स्वीकारणे नसल्याचे स्पष्ट केले. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जायस्वाल यांनी सांगितले की, भारताने समान-क्षेत्रफळाच्या नकाशांच्या वापराच्या व्यापक तत्त्वाला समर्थन दिले आहे. मात्र भारताचा सार्वभौम भूभाग, ज्यामध्ये जम्मू-काश्मीर आणि लडाख या केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश आहे, तो भारताच्या अधिकृत नकाशानुसारच दाखवला गेला पाहिजे, अशी भारताची ठाम भूमिका आहे.
भारताच्या या स्पष्टीकरणानंतर पाकिस्तानने जम्मू-काश्मीरच्या प्रश्नावर पुन्हा भूमिका मांडली. पाकिस्तानने भारताच्या दाव्याला विरोध करत जम्मू-काश्मीरचा प्रश्न अद्याप संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेसमोरील प्रलंबित वाद असल्याचे म्हटले. भारताच्या ‘एकतर्फी कारवायांमुळे’ या प्रश्नाची स्थिती बदलू शकत नाही, असा दावा पाकिस्तानच्या निवेदनात करण्यात आला.
दरम्यान, या संपूर्ण वादाकडे केवळ भारत-पाकिस्तान सीमावादाच्या दृष्टिकोनातून पाहणे अचूक ठरणार नाही. ‘Correct the Map’ ठरावाचा मूलभूत केंद्रबिंदू हा जगाच्या नकाशावर भूभागाचे अधिक न्याय्य आणि प्रमाणबद्ध प्रतिनिधित्व करणे हा आहे. मात्र नकाशावरील सीमांचे चित्रण हे अनेक देशांसाठी सार्वभौमत्व आणि प्रादेशिक दाव्यांशी जोडलेले असल्याने भारताने आपल्या अधिकृत नकाशाबाबत स्वतंत्रपणे स्पष्ट भूमिका नोंदवली आहे. त्यामुळे संयुक्त राष्ट्रांच्या नव्या नकाशा उपक्रमाला भारताचा पाठिंबा आणि जम्मू-काश्मीर-लडाखबाबतची भारताची भूमिका हे दोन वेगळे मुद्दे असल्याचे या घडामोडीतून स्पष्ट होते.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
