नागपुरात देशातील पहिला कचऱ्यापासून बायोगॅस प्रकल्प सज्ज; गॅस संकटावर ठरणार मोठा उपाय
नागपुरात देशातील पहिला कचऱ्यापासून बायोगॅस प्रकल्प सज्ज; गॅस संकटावर ठरणार मोठा उपाय
नागपूरच्या भांडेवाडी येथे देशातील पहिला कचऱ्यापासून कॉम्प्रेस्ड बायो गॅस (CBG) निर्मिती प्रकल्प उभारण्यात आला आहे. नेदरलँड्सच्या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने साकारलेला हा प्रकल्प कचरा व्यवस्थापन, हरित ऊर्जा आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
पुणे ३० मे २०२६ : देशातील वाढत्या इंधन गरजा, गॅस पुरवठ्यातील अनिश्चितता आणि कचरा व्यवस्थापनाच्या गंभीर समस्यांवर उपाय म्हणून नागपूर शहरातून एक महत्त्वपूर्ण उपक्रम समोर आला आहे. नागपूरच्या भांडेवाडी येथे देशातील पहिला कचऱ्यापासून कॉम्प्रेस्ड बायो गॅस (CBG) निर्मिती प्रकल्प उभारण्यात आला असून, हा प्रकल्प ऊर्जा क्षेत्रात भारतासाठी नवा आदर्श ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे उद्घाटन लवकरच पंतप्रधान Narendra Modi यांच्या हस्ते होण्याची शक्यता आहे. यासाठी वेळ निश्चित करण्याचे प्रयत्न सुरू असून विधान परिषद निवडणुकीची आचारसंहिता संपल्यानंतर अधिकृत घोषणा होण्याची अपेक्षा आहे. दरम्यान, राज्याचे मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी भांडेवाडी येथील प्रकल्पाला भेट देऊन कामाचा आढावा घेतला आहे.
नागपूर महानगरपालिकेने नेदरलँड्समधील ‘सुस बी डी’ या आंतरराष्ट्रीय कंपनीच्या सहकार्याने हा प्रकल्प उभारला आहे. विशेष बाब म्हणजे या प्रकल्पासाठी स्थानिक स्वराज्य संस्थांवर कोणताही आर्थिक भार पडलेला नाही. अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने तयार करण्यात आलेल्या या प्रकल्पात सध्या प्रायोगिक तत्त्वावर गॅस निर्मिती यशस्वीपणे सुरू असल्याची माहिती समोर आली आहे.
या प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे नागपूर शहरातून दररोज निर्माण होणारा ओला आणि सुका कचरा प्रक्रिया करून त्यापासून कॉम्प्रेस्ड बायो गॅस तयार केला जाणार आहे. यामुळे शहरातील कचऱ्याचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात कमी होणार असून डम्पिंग ग्राउंडवरील ताणही घटणार आहे. कचऱ्याचे पुनर्चक्रण करून त्यापासून ऊर्जा निर्मिती करण्याचा हा शाश्वत आणि पर्यावरणपूरक मार्ग मानला जात आहे.
ऊर्जा स्वावलंबनाच्या दिशेने हा प्रकल्प एक महत्त्वाचे पाऊल मानला जात आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये होणारी चढ-उतार आणि गॅस पुरवठ्यावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी अशा प्रकारचे प्रकल्प भविष्यात उपयुक्त ठरणार आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, कचऱ्यापासून तयार होणारा बायोगॅस हा स्वच्छ, हरित आणि दीर्घकालीन ऊर्जा स्रोत ठरू शकतो.
नागपूरमधील हा प्रकल्प यशस्वी ठरल्यानंतर केंद्र सरकार देशातील आणखी 11 प्रमुख शहरांमध्ये याच धर्तीवर कचऱ्यापासून सीबीजी निर्मिती प्रकल्प उभारण्याचा विचार करत असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे नागपूरचा हा प्रयोग देशभरातील शहरी कचरा व्यवस्थापनासाठी मार्गदर्शक ठरू शकतो.
कचरा व्यवस्थापन, प्रदूषण नियंत्रण, हरित ऊर्जा निर्मिती आणि नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात असून भारताच्या स्वच्छ आणि शाश्वत भविष्यासाठी तो एक मोठा टप्पा ठरणार आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
