पुण्यातील सर्कसला प्रेक्षकांचा प्रतिसाद नाही कलाकारांवर उपासमारीची वेळ

पुण्यातील हडपसर येथे सुरू असलेल्या रॅम्बो सर्कसमधील कलाकारांना प्रेक्षकांचा अभाव. उत्पन्न घटल्याने कलाकारांवर आर्थिक संकट.

पुणे १४ मार्च २०२६ : मनोरंजनाच्या आधुनिक साधनांमुळे पारंपरिक सर्कसकलेला मोठा फटका बसत असल्याचे चित्र समोर येत आहे. Pune शहरातील Hadapsar येथे सुरू असलेल्या Rambo Circus ला अपेक्षित प्रतिसाद मिळत नसल्याने येथील कलाकारांवर गंभीर आर्थिक संकट ओढवले आहे. प्रेक्षकांची संख्या कमी झाल्यामुळे सर्कसचे उत्पन्न घटले असून अनेक कलाकारांना उपासमारीची वेळ येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

सर्कस हे एकेकाळी कुटुंबासह पाहिले जाणारे लोकप्रिय मनोरंजनाचे माध्यम होते. मात्र काळानुसार लोकांच्या मनोरंजनाच्या सवयी बदलल्या आणि डिजिटल माध्यमे, चित्रपटगृहे तसेच ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मकडे लोकांचा कल वाढला. त्यामुळे सर्कससारख्या पारंपरिक कलाप्रकारांकडे प्रेक्षकांचा ओढा कमी होत चालला आहे.

रॅम्बो सर्कसमधील अनेक कलाकार हे देशाच्या विविध भागांतून आलेले आहेत. या कलाकारांचे जीवन पूर्णपणे सर्कसवर अवलंबून असते. सर्कसमधील कार्यक्रम, तिकिटांमधून मिळणारे उत्पन्न आणि प्रेक्षकांचा प्रतिसाद यावरच त्यांचा रोजीरोटीचा प्रश्न अवलंबून असतो. मात्र सध्या अपेक्षित प्रेक्षकसंख्या मिळत नसल्याने आर्थिक अडचणी वाढल्या आहेत.

या परिस्थितीत सर्कसमधील कलाकार एकमेकांच्या मदतीला धावून येत असल्याचेही पाहायला मिळत आहे. सर्कसमध्ये काम करताना अनेकदा कलाकारांना दुखापती होतात. अशा वेळी उपचारासाठी लागणारा खर्च भागवणे कठीण होते. त्यामुळे सर्कसमधील काही कलाकार छोट्या वस्तू विकून पैसे जमा करत आहेत. त्या पैशातून दुखापत झालेल्या सहकाऱ्यांच्या उपचारांचा खर्च भागवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

याशिवाय सर्कसमधील एका मुलीला कर्करोग झाल्याची माहितीही समोर आली आहे. तिच्या उपचारांसाठी लागणाऱ्या खर्चासाठीही कलाकारांनी आपापल्या परीने मदत उभी केली आहे. सर्कसमधील सर्व कलाकार एक कुटुंब असल्याप्रमाणे एकमेकांसाठी उभे राहत असल्याचे चित्र येथे पाहायला मिळते.

सर्कस कलाकारांचे जीवन अत्यंत कष्टाचे असते. रोज धोकादायक कसरती करून प्रेक्षकांचे मनोरंजन करणारे हे कलाकार अनेकदा आर्थिक आणि सामाजिक असुरक्षिततेचा सामना करत असतात. प्रेक्षकांचा प्रतिसाद कमी झाल्याने त्यांची परिस्थिती आणखी कठीण होत आहे.

कला आणि मनोरंजनाच्या या पारंपरिक माध्यमाला टिकवण्यासाठी समाजानेही पुढाकार घेण्याची गरज असल्याचे मत काही सांस्कृतिक जाणकारांनी व्यक्त केले आहे. स्थानिक नागरिकांनी सर्कसला भेट देऊन कलाकारांना प्रोत्साहन दिल्यास त्यांच्या जगण्याला आधार मिळू शकतो.

सध्या तरी प्रेक्षकांच्या प्रतीक्षेत सर्कसचे तंबू उभे आहेत. कलाकार मात्र आशेवर जगत असून पुन्हा एकदा सर्कसकडे प्रेक्षकांचा ओढा वाढेल, अशी अपेक्षा ते व्यक्त करत आहेत.