भारताला घेरण्याची नवी खेळी? बांगलादेश-चीन वाढत्या जवळीकीमुळे भारताची चिंता वाढली तिस्ता प्रकल्पावरही चर्चा
भारताला घेरण्याची नवी खेळी? बांगलादेश-चीन वाढत्या जवळीकीमुळे भारताची चिंता वाढली तिस्ता प्रकल्पावरही चर्चा
बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्या चीन दौऱ्यामुळे भारताची चिंता वाढली आहे. शी जिनपिंग यांच्यासोबत गुंतवणूक, व्यापार, पायाभूत सुविधा आणि तिस्ता नदी प्रकल्पावर चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
पुणे २४ जून २०२६ : बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्या चीन दौऱ्याने दक्षिण आशियातील भू-राजकीय समीकरणांबाबत नव्या चर्चांना सुरुवात झाली आहे. या दौऱ्यात रहमान चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांची भेट घेणार असून, दोन्ही देशांदरम्यान गुंतवणूक, व्यापार, पायाभूत सुविधा विकास आणि तिस्ता नदी व्यवस्थापनासारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या संभाव्य सहकार्यामुळे भारताचे धोरणात्मक लक्ष पुन्हा एकदा आपल्या पूर्वेकडील सीमेकडे वळले आहे.
गेल्या काही वर्षांत चीनने दक्षिण आशियातील अनेक देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करून आपला प्रभाव वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे. श्रीलंका, पाकिस्तान, नेपाळ आणि मालदीवनंतर आता बांगलादेशमध्येही चीनची वाढती आर्थिक आणि पायाभूत उपस्थिती भारतासाठी महत्त्वाचा धोरणात्मक मुद्दा बनत आहे. त्यामुळे बांगलादेश-चीन संबंधांमधील प्रत्येक हालचालीकडे भारत बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
तारिक रहमान यांच्या चीन दौऱ्यात द्विपक्षीय व्यापार वाढवणे, औद्योगिक गुंतवणूक, ऊर्जा क्षेत्रातील सहकार्य, रस्ते व रेल्वे प्रकल्प तसेच तिस्ता नदी व्यवस्थापनावर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः तिस्ता नदीचा विषय भारत आणि बांगलादेश या दोन्ही देशांसाठी संवेदनशील मानला जातो. या नदीच्या पाणीवाटपाचा प्रश्न अनेक वर्षांपासून प्रलंबित आहे. अशा परिस्थितीत चीनचा या प्रकल्पात संभाव्य सहभाग भारतासाठी चिंतेचा विषय ठरू शकतो, असे आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर लक्ष ठेवणाऱ्या तज्ज्ञांचे मत आहे.
भारत आणि बांगलादेश यांच्यात गेल्या काही वर्षांत संरक्षण, व्यापार, सीमा सुरक्षा आणि संपर्क सुविधांमध्ये सहकार्य वाढले आहे. मात्र, त्याचवेळी चीनकडून बांगलादेशमध्ये वाढणारी गुंतवणूक आणि पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमधील सहभागामुळे प्रादेशिक शक्ती संतुलनावर परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे या दौऱ्यात होणाऱ्या करारांकडे आणि घोषणांकडे भारतासह संपूर्ण दक्षिण आशियाचे लक्ष लागले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, कोणत्याही सार्वभौम देशाला आपल्या आर्थिक विकासासाठी विविध देशांशी संबंध प्रस्थापित करण्याचा अधिकार असतो. मात्र, अशा सहकार्याचा प्रादेशिक सुरक्षा, सामरिक हितसंबंध आणि सीमावर्ती प्रश्नांवर काय परिणाम होईल, याचाही विचार करावा लागतो. त्यामुळे भारत परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आपल्या परराष्ट्र धोरणानुसार पुढील भूमिका निश्चित करेल, अशी अपेक्षा आहे.
दरम्यान, चीन आणि बांगलादेश यांच्यातील चर्चेचा अंतिम निष्कर्ष अधिकृत करार आणि संयुक्त निवेदनानंतरच स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे या दौऱ्यातील चर्चांबाबत विविध शक्यता व्यक्त केल्या जात असल्या तरी अंतिम निर्णय आणि त्याचे परिणाम समोर आल्यानंतरच त्याचे अचूक मूल्यांकन करता येईल. दक्षिण आशियातील बदलत्या राजकीय आणि आर्थिक समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर हा दौरा आगामी काळात भारत, चीन आणि बांगलादेश या तिन्ही देशांच्या संबंधांसाठी महत्त्वाचा ठरण्याची शक्यता आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
