मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेनचं काम किती पूर्ण? 100 फूट खोल भूमिगत स्टेशन चर्चेत
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेनचं काम किती पूर्ण? 100 फूट खोल भूमिगत स्टेशन चर्चेत
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाचं सप्टेंबर २०२६ पर्यंत किती काम पूर्ण झालं? बीकेसीतील १०० फूट खोल भूमिगत स्टेशन, ७ किमी पाण्याखालील बोगदा आणि २०२७ मधील प्रस्तावित सेवेसंदर्भात जाणून घ्या महत्त्वाची माहिती.
पुणे २९ऑक्टोबर २०२६ :अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पामुळे भारताच्या हाय-स्पीड रेल्वे प्रवासाला नवी दिशा मिळण्याची अपेक्षा आहे. देशातील पहिल्या हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरचं काम सध्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर सुरू असून, पूल, उन्नत मार्ग, बोगदे आणि स्थानकांच्या बांधकामावर भर दिला जात आहे. या प्रकल्पातील सर्वाधिक चर्चेत असलेलं बांधकाम म्हणजे मुंबईतील वांद्रे-कुर्ला संकुल अर्थात बीकेसी येथे जमिनीखाली सुमारे १०० फूट खोल बांधलं जाणारं भूमिगत स्थानक. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून उभारण्यात येणाऱ्या या स्थानकामुळे मुंबईच्या रेल्वे पायाभूत सुविधांमध्ये महत्त्वाची भर पडणार आहे.
मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरची एकूण लांबी ५०८ किलोमीटर आहे. हा मार्ग महाराष्ट्र, गुजरात आणि दादरा व नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशातून जाणार आहे. या मार्गावर ताशी ३२० किलोमीटरपर्यंत वेगाने बुलेट ट्रेन धावण्याची योजना आहे. प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर मुंबई आणि अहमदाबाददरम्यानचा प्रवास सध्याच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या कमी वेळेत पूर्ण करता येण्याची अपेक्षा आहे. या मार्गावर एकूण १२ स्थानकांचे नियोजन करण्यात आले असून, त्यामध्ये मुंबईतील भूमिगत टर्मिनलचा समावेश आहे.
सप्टेंबर २०२६ पर्यंतच्या उपलब्ध प्रकल्पविषयक आकडेवारीनुसार, मार्गावरील सुमारे ४५६ किलोमीटर लांबीच्या पायर्सचे बांधकाम पूर्ण झाले आहे. तसेच, जवळपास ३७१ किलोमीटर लांबीच्या व्हायाडक्टचे काम पूर्ण झाल्याची माहिती आहे. व्हायाडक्ट म्हणजे जमिनीपासून उंचीवर बांधण्यात आलेला पूल किंवा सलग उन्नत मार्ग, ज्यावरून बुलेट ट्रेन धावेल. याशिवाय, सुमारे २९९ किलोमीटरच्या पट्ट्यात सहा लाख ध्वनीरोधक बसवण्यात आले आहेत. २०६ किलोमीटरच्या व्हायाडक्टवर ९,३०० ओव्हरहेड इक्विपमेंट अर्थात ओएचई मास्ट बसवण्यात आल्याची माहितीही समोर आली आहे. या यंत्रणांचा वापर रेल्वेला विद्युतपुरवठा करण्यासाठी केला जातो.
महाराष्ट्रातील बांधकामाच्या दृष्टीने डोंगराळ भागातील बोगद्यांना विशेष महत्त्व आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, चार डोंगराळ बोगद्यांचे खोदकाम पूर्ण झाले आहे. महाराष्ट्रातील सुमारे २१ किलोमीटर लांबीच्या बोगद्याच्या कामातही प्रगती झाली असून, त्यातील पाच किलोमीटरचे खोदकाम डोंगराळ बोगदा पद्धतीने करण्यात आले आहे. मात्र, प्रत्यक्ष सेवा सुरू होण्यापूर्वी उर्वरित बांधकाम, रेल्वे यंत्रणा, सुरक्षा चाचण्या आणि आवश्यक मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण करावी लागणार आहे.
या प्रकल्पातील सर्वात वैशिष्ट्यपूर्ण भाग म्हणजे बीकेसी येथील भूमिगत स्थानक. हे स्थानक जमिनीखाली सुमारे ३२ मीटर म्हणजेच जवळपास १०० फूट खोलीवर बांधले जात आहे. स्थानकात प्रवाशांच्या सोयीसाठी तीन स्तर असतील. यामध्ये प्लॅटफॉर्म, प्रवासी सुविधा आणि इतर आवश्यक सेवांसाठी स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात येणार आहे. प्रत्येक प्लॅटफॉर्मची लांबी ४०० मीटरपेक्षा अधिक असेल. त्यामुळे लांब पल्ल्याच्या हाय-स्पीड ट्रेनच्या संचालनासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध होतील. संपूर्ण कॉरिडॉरमधील हे एकमेव भूमिगत स्थानक असेल.
याशिवाय, ठाणे खाडीखाली सुमारे सात किलोमीटर लांबीचा रेल्वे बोगदा उभारण्याचे नियोजन आहे. हा बोगदा प्रकल्पातील अभियांत्रिकीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. खाडीखालील भूभागातून रेल्वेमार्ग नेण्यासाठी विशेष तंत्रज्ञान आणि सुरक्षिततेच्या उपाययोजनांची आवश्यकता असेल.
केंद्रीय रेल्वेमंत्र्यांनी बुलेट ट्रेनची सेवा १५ ऑगस्ट २०२७ पासून सुरू करण्याबाबत घोषणा केली होती. उपलब्ध नियोजनानुसार, सुरुवातीला मर्यादित मार्गखंडांवर सेवा सुरू करून त्यानंतर टप्प्याटप्प्याने विस्तार करण्याचा विचार आहे. संपूर्ण मुंबई-अहमदाबाद मार्गावरील सेवा सुरू होण्याची वेळ प्रत्यक्ष बांधकामाची प्रगती, चाचण्या आणि मंजुरीवर अवलंबून असेल. त्यामुळे २०२७ हे महत्त्वाचे लक्ष्य असले, तरी सर्व मार्गखंडांवरील सेवा एकाच वेळी सुरू होतीलच असे नाही. एकूणच, मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्प हा भारतातील आधुनिक रेल्वे वाहतुकीच्या विकासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरण्याची शक्यता आहे.
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
