संभाजीनगर-पुणे रेल्वेमार्ग: 2900 कोटींचा प्रकल्प, प्रवास फक्त साडेचार तास
संभाजीनगर-पुणे प्रवास आता साडेचार तासांत होणार, 2900 कोटींचा प्रकल्प उंबरठ्यावर
छत्रपती संभाजीनगर-पुणे नवीन रेल्वेमार्गासाठी 2900 कोटींचा प्रकल्प उभारणार. प्रवास वेळ ८ तासांवरून साडेचार तासांवर. राज्य-केंद्र सरकारचा समवेत सहभाग.
सायली मेमाणे
पुणे ७ ऑगस्ट २०२५ : रेल्वे प्रवास हा भारतातील सामान्य नागरिकांसाठी स्वस्त, सुरक्षित आणि आरामदायी समजला जातो. विशेषतः औद्योगिकदृष्ट्या पिछाडीवर असलेल्या भागांना इतर महानगरांशी जोडण्यासाठी रेल्वे ही एक महत्त्वाची वाहतूक व्यवस्था आहे. या पार्श्वभूमीवर छत्रपती संभाजीनगर (पूर्वीचे औरंगाबाद) आणि पुणे यांच्यातील नवीन रेल्वेमार्ग हा एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प ठरत आहे. या प्रकल्पासाठी 2900 कोटी रुपयांचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) केंद्र सरकारकडे सादर करण्यात आला असून, लवकरच या मार्गाचे प्रत्यक्ष काम सुरू होण्याची शक्यता आहे.
हा प्रकल्प केवळ प्रवास वेळ कमी करणारा नाही, तर मराठवाडा, खानदेश आणि विदर्भ या भागांतील औद्योगिक विकासालाही चालना देणारा ठरणार आहे. या रेल्वेमार्गाद्वारे संभाजीनगरहून पुण्यापर्यंतचा प्रवास सध्या 7 ते 8 तासांचा असून, नवीन मार्गामुळे तो सुमारे साडेचार तासांवर येणार आहे. त्यामुळे वेळेची बचत होण्यासोबतच प्रवाशांना अधिक सोयीस्कर व कमी खर्चिक पर्याय उपलब्ध होणार आहे.
प्रकल्पाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये केंद्र व राज्य सरकार यांचा 50-50 टक्के सहभाग आहे. म्हणजेच दोन्ही स्तरांवरून समान प्रमाणात निधी पुरवठा केला जाणार आहे. प्रकल्पाची अंमलबजावणी पूर्णपणे सार्वजनिक क्षेत्रात होणार असून, त्यातून स्थानिक रोजगार निर्मितीचाही मोठा लाभ होण्याची शक्यता आहे. रेल्वेच्या नव्या मार्गामुळे औद्योगिक मालवाहतुकीसाठीही मोठा पर्याय उपलब्ध होईल, त्यामुळे स्थानिक उद्योगांना नवसंजीवनी मिळणार आहे.
या नव्या मार्गाच्या माध्यमातून केवळ संभाजीनगर आणि पुणेच नव्हे, तर नाशिक, जळगाव, परभणी आणि नांदेडसारख्या इतर शहरेही अप्रत्यक्षपणे जोडली जाणार आहेत. विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प म्हणजे एक संधी आहे, जी रोजगार, पर्यटन आणि व्यापाराच्या संधी वाढवू शकते. या मार्गासाठी आधीपासूनच स्थानिक जनतेचा आणि लोकप्रतिनिधींचा पाठिंबा मिळत असल्याने प्रकल्पाला गती मिळण्याची शक्यता अधिक आहे.
रेल्वे मंत्रालयाकडून अंतिम मंजुरी मिळाल्यानंतर प्रकल्पाचे टेंडर प्रक्रिया आणि भूमिपूजनाचा कार्यक्रम जाहीर केला जाणार आहे. सध्या प्रकल्प अहवाल केंद्र सरकारकडे विचाराधीन आहे. त्यामुळे काही महिन्यांतच प्रत्यक्ष काम सुरू होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. एकदा हा मार्ग कार्यान्वित झाला की, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातली सामाजिक व आर्थिक घडी अधिक मजबूत होईल, असा विश्वास रेल्वे वर्तुळात व्यक्त केला जात आहे.
