१२ वर्षांनंतर दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीत मोठी वाढ कोणाला किती लाभ मिळणार?
१२ वर्षांनंतर दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीत मोठी वाढ कोणाला किती लाभ मिळणार?
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळ निर्णयानुसार दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीत भरीव वाढ. शुल्कांसह अतिरिक्त आर्थिक सहाय्याची तरतूद.
पुणे ०१ एप्रिल २०२६ : दिव्यांग विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या प्रवाहात टिकवून ठेवण्यासाठी आणि दहावीनंतर उच्च माध्यमिक तसेच पुढील शिक्षणासाठी आर्थिक पाठबळ मिळावे, यासाठी राज्य शासनाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. तब्बल बारा वर्षांनंतर दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीमध्ये भरीव वाढ करण्यास मंत्रिमंडळ बैठकीत मंजुरी देण्यात आली. ही बैठक मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडली. या निर्णयामुळे हजारो दिव्यांग विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवणे अधिक सुलभ होणार आहे.
सुधारित योजनेनुसार उच्च माध्यमिक, पदवी, पदव्युत्तर आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेणाऱ्या दिव्यांग विद्यार्थ्यांना विविध शुल्कांसाठी शासनाकडून थेट आर्थिक सहाय्य दिले जाणार आहे. विद्यापीठ, महाविद्यालय, शिक्षण मंडळ किंवा संस्थांना भरावे लागणारे प्रवेश शुल्क, ट्युशन फी, नोंदणी शुल्क, खेळ, वाचनालय, मॅगझिन आणि वैद्यकीय तपासणी यांसारखी सक्तीची शुल्के शासनाकडून मंजूर करण्यात येणार आहेत. यामुळे विद्यार्थ्यांवरील आर्थिक ओझे मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.
याशिवाय, शुल्कांव्यतिरिक्त विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन शैक्षणिक गरजांसाठी स्वतंत्र आर्थिक सहाय्याची तरतूद करण्यात आली आहे. यात अभ्यास साहित्य, वह्या-पुस्तके, लेखनसाहित्य, गणवेश, प्रवास भत्ता आणि निवासभत्ता यांसारख्या खर्चांचा समावेश आहे. ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांना विशेषतः याचा मोठा फायदा होणार आहे, कारण अशा विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी स्थलांतर करावे लागते. या पार्श्वभूमीवर निवास आणि प्रवासासाठी मिळणारे सहाय्य महत्त्वाचे ठरणार आहे.
दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीमध्ये दीर्घ काळ वाढ न झाल्यामुळे अनेक कुटुंबांना आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागत होते. वाढत्या शिक्षणखर्चाच्या तुलनेत शिष्यवृत्तीची रक्कम अपुरी पडत होती. आता सुधारित दरांमुळे विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण घेण्याची संधी अधिक व्यापक होणार आहे. विशेष म्हणजे, व्यावसायिक आणि तांत्रिक अभ्यासक्रमांसाठीही ही शिष्यवृत्ती लागू राहणार असल्याने करिअरच्या विविध संधी विद्यार्थ्यांसाठी खुल्या होतील.
या निर्णयामुळे दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रवासात सातत्य राहील, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. शिक्षणातील गळती रोखणे, उच्च शिक्षणात सहभाग वाढवणे आणि स्वावलंबनाला चालना देणे, हे या योजनेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. शिष्यवृत्ती थेट विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक खात्यात जमा करण्याची पद्धत अवलंबली जाणार असल्याने पारदर्शकता आणि वेग सुनिश्चित होईल.
शासनाने संबंधित विभागांना या सुधारित योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. पात्र विद्यार्थ्यांनी आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज करावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. शाळा आणि महाविद्यालयांनीही विद्यार्थ्यांना या योजनेची माहिती देऊन अर्ज प्रक्रियेत मदत करावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
एकूणच, दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती वाढीचा हा निर्णय केवळ आर्थिक सहाय्यापुरता मर्यादित नसून शिक्षणातील समावेशकतेकडे टाकलेले ठोस पाऊल आहे. या माध्यमातून अधिकाधिक दिव्यांग विद्यार्थी उच्च शिक्षणाकडे वळतील आणि स्वतःच्या पायावर उभे राहण्याची संधी त्यांना मिळेल. १२ वर्षांनंतर झालेली ही वाढ दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी आशेचा किरण ठरणार आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
