कूलजार पाण्याचा अनियंत्रित व्यवसाय गोंदियात कोट्यवधींची उलाढाल, नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न
कूलजार पाण्याचा अनियंत्रित व्यवसाय गोंदियात कोट्यवधींची उलाढाल, नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न
Gondia News: गोंदिया शहरात कूलजार पाण्याचा अनियंत्रित व्यवसाय. रोज हजारो जारची विक्री, वर्षाला 4 ते 5 कोटींची उलाढाल; पाण्याच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह.
पुणे १२ मार्च २०२६ : गोंदिया शहरात मोठ्या प्रमाणात सुरू असलेल्या कूलजार पाण्याच्या व्यवसायामुळे नागरिकांच्या आरोग्याबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. शहरातील हजारो नागरिक, व्यापारी आणि कार्यालयांमध्ये दररोज कूलजारमधून पाणी पुरवठा केला जातो. मात्र हे पाणी कितपत शुद्ध आणि सुरक्षित आहे याबाबत कोणतीही खात्रीशीर व्यवस्था नसल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. कोट्यवधींची उलाढाल असलेल्या या व्यवसायावर सध्या कोणत्याही शासकीय यंत्रणेचे ठोस नियंत्रण नसल्याचेही दिसून येत आहे.
गोंदिया शहरातील मंगल कार्यालये, शासकीय व निमशासकीय कार्यालये, दुकाने आणि विविध व्यावसायिक आस्थापनांमध्ये मोठ्या प्रमाणात कूलजारमधून पाणी पुरवले जाते. टेम्पो किंवा इतर वाहनांमधून हे जार भरून शहरभर पोहोचवले जातात. रोज लाखो गोंदियाकर हे पाणी वापरत असल्याचे चित्र आहे. मात्र हे पाणी नेमके कुठे भरले जाते, ते कसे प्रक्रिया केले जाते किंवा त्याची गुणवत्ता तपासली जाते का याबाबत स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही.
कूलजार पाण्याचा पुरवठा करणारी व्यवस्था अत्यंत साध्या पद्धतीने चालते. रिकामे जार घेऊन त्याऐवजी पाण्याने भरलेले जार ठेवले जातात आणि ग्राहकांकडून त्याचे पैसे घेतले जातात. शहरात या प्रकारचा व्यवसाय अनेक लहान-मोठे व्यावसायिक करत आहेत. मात्र यापैकी बहुतांश व्यावसायिक अनधिकृतपणे काम करत असल्याची माहिती समोर आली आहे.
दुसरीकडे बाटलीबंद पाणी पुरवणाऱ्या कंपन्यांची अन्न व औषध प्रशासनाकडे नोंदणी असते. त्या पाण्याच्या बाटल्यांवर बीआयएस म्हणजेच ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्डचा क्रमांक असतो आणि त्या बाटल्या पारदर्शक असल्यामुळे पाण्याची स्थितीही दिसून येते. मात्र कूलजार हे अपारदर्शक असतात. त्यामुळे त्यामध्ये असलेले पाणी कसे आहे, ते स्वच्छ आहे की नाही हे पाहणे शक्य होत नाही.
अन्न व औषध प्रशासन विभागाच्या माहितीनुसार, अन्न सुरक्षा आणि मानके कायद्यानुसार केवळ बाटलीबंद पाण्यावरच नियंत्रण ठेवण्याची जबाबदारी आहे. कूलजारमधून पुरवठा होणारे पाणी हे कायद्याच्या दृष्टीने “लूज वॉटर” म्हणून ओळखले जाते. त्यामुळे या पाण्याच्या व्यवसायाची नोंद एफडीएकडे होत नाही आणि त्यावर नियंत्रण ठेवणेही शक्य होत नाही. यामुळे हा संपूर्ण व्यवसाय जवळपास अनियंत्रितपणे सुरू असल्याचे चित्र आहे.
शहरातील कूलजार पाण्याच्या विक्रीचा अंदाज घेतल्यास या व्यवसायाची व्याप्तीही मोठी असल्याचे दिसून येते. दररोज किमान १५ ते २० हजार कूलजार विक्री होत असल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे. एका जारची किंमत सुमारे ३० रुपये असल्याने वर्षभरात या व्यवसायातून सुमारे चार ते पाच कोटी रुपयांची उलाढाल होत असल्याचे सांगितले जाते.
या व्यवसायाशी संबंधित काही व्यावसायिकांनी सांगितले की, त्यांनाही व्यवसायाची अधिकृत नोंदणी करायची आहे. मात्र ती नेमकी कोणत्या शासकीय यंत्रणेकडे करायची याबाबत स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही. या व्यवसायातून हजारो लोकांना रोजगार मिळत असल्याने शासनाने या व्यवसायाला कायदेशीर मान्यता देऊन त्यासाठी स्पष्ट नियम तयार करावेत, अशी मागणीही करण्यात येत आहे.
एकूणच, गोंदिया शहरातील कूलजार पाण्याच्या अनियंत्रित व्यवसायामुळे नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. या व्यवसायावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि पाण्याची गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी शासन आणि स्थानिक प्रशासनाने ठोस पावले उचलण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
