खडकवासला धरणातून मुठा नदीत 8517 क्युसेसने पाण्याचा विसर्ग; पुणेकरांना सतर्कतेचा इशारा
खडकवासला धरणातून मुठा नदीत 8517 क्युसेसने पाण्याचा विसर्ग; पुणेकरांना सतर्कतेचा इशारा
पावसामुळे खडकवासला प्रकल्पातील साठा वाढला असून सोमवारी संध्याकाळी मुठा नदीतून 8517 क्युसेस पाणी सोडण्यात आले. पुणेकरांनी नदीकाठ परिसरात सतर्क राहावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
सायली मेमाणे
पुणे २६ ऑगस्ट २०२५ : पुणे जिल्ह्यात गेल्या काही दिवसांपासून पावसाने जोरदार हजेरी लावली आहे. घाटमाथा आणि खडकवासला प्रकल्प क्षेत्रामध्ये पावसाचा जोर वाढल्यामुळे धरणांमध्ये पाण्याचा साठा झपाट्याने वाढला आहे. त्यामुळे खडकवासला प्रकल्पातील धरण व्यवस्थापनाने सोमवारी सायंकाळी पाच वाजल्यापासून पाण्याचा विसर्ग वाढवण्याचा निर्णय घेतला. सध्या मुठा नदी पात्रामध्ये 8517 क्युसेस वेगाने पाणी सोडण्यात आले असून पुढील काही दिवस पावसाच्या प्रमाणानुसार विसर्गात आणखी बदल होऊ शकतो. या पाणी सोडण्यामुळे पुणेकरांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. नदीकाठच्या परिसरात राहणाऱ्या नागरिकांनी विशेष काळजी घ्यावी, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
दरवर्षी पावसाळ्याच्या हंगामात खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर या धरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पाणीसाठा होत असतो. या वर्षी पावसाचा जोर अपेक्षेपेक्षा अधिक असल्याने धरणांमधील जलसाठा क्षमतेपेक्षा जलद वाढतो आहे. त्यामुळे धरण व्यवस्थापनाने मुठा नदीतून पाणी विसर्ग सुरू केला आहे. या पाणी सोडण्याचा परिणाम पुणे शहरासह नदीकाठच्या गावांवर होणार असून नाल्याजवळ व नदीकाठच्या वसाहतींना पूरस्थितीचा धोका संभवतो. त्यामुळे नागरिकांनी नदीकाठच्या परिसरात जाणे टाळावे, मुलांना खेळण्यासाठी नदी पात्रात उतरू देऊ नये, तसेच आवश्यक ती सुरक्षितता पाळावी, असा इशारा देण्यात आला आहे.
पावसाळ्यात धरणातून पाणी सोडल्याने शहरातील काही भागांमध्ये पूरस्थिती निर्माण होते. गेल्या काही वर्षांमध्ये पुणेकरांनी अशा परिस्थितीचा अनुभव घेतला आहे. प्रशासनाकडून यावेळी विशेष दक्षता घेण्यात आली असून आपत्कालीन यंत्रणा सतर्क ठेवण्यात आल्या आहेत. महापालिका, पोलिस आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने नदीकाठच्या भागात गस्त वाढवली आहे. विशेषतः वारजे, देहूरोड, खडकवासला, शिवणे, कोथरूड आणि जुन्या पुणे-मुंबई रस्त्यालगतचे परिसर धोकादायक मानले जातात. या भागांमध्ये राहणाऱ्यांनी आपत्कालीन संपर्क क्रमांक जतन ठेवावेत आणि कोणत्याही प्रकारच्या अफवांवर विश्वास ठेवू नये.
खडकवासला प्रकल्पातील पाणीसाठा हा पुणे शहराचा मुख्य जलस्रोत असल्याने धरण व्यवस्थापनाला पाण्याचा विसर्ग नियोजित पद्धतीने करणे अत्यंत आवश्यक असते. जर धरणातील साठा ठराविक मर्यादेपेक्षा वाढला तर धरणाच्या सुरक्षिततेसाठी आणि शहराच्या पाणीपुरवठ्यासाठी विसर्ग करावा लागतो. त्यामुळे प्रशासनाने विसर्ग सुरू करण्यापूर्वी नागरिकांना पूर्वसूचना देण्याची पद्धत अवलंबली आहे. पुणेकरांना वारंवार आवाहन करण्यात येते की, धरणातून पाणी सोडण्याच्या काळात नदीपात्रात कोणत्याही कारणास्तव प्रवेश करू नये.
या पार्श्वभूमीवर तज्ञांचे मत असे आहे की, पावसाळ्याच्या सुरुवातीला धरणातील पाणीसाठा नियंत्रित करणे महत्त्वाचे असते. त्यामुळे अचानक झालेल्या मुसळधार पावसामुळे पूरस्थितीवर नियंत्रण ठेवणे सोपे जाते. यावेळी खडकवासला धरणातून 8517 क्युसेस पाणी सोडले गेले असून पुढील काही दिवसांमध्ये पावसाच्या स्थितीनुसार विसर्गात वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पुणेकरांनी प्रशासनाच्या सूचना पाळणे हेच सर्वात महत्त्वाचे ठरणार आहे.