चिंचवडमध्ये भटक्या श्वानांसाठी ‘फीडिंग स्पॉट’ ठरवण्यात महापालिकेची उदासीनता; सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाकडे दुर्लक्ष
चिंचवडमध्ये भटक्या श्वानांसाठी ‘फीडिंग स्पॉट’ ठरवण्यात महापालिकेची उदासीनता; सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाकडे दुर्लक्ष
पिंपरी चिंचवड महापालिकेने सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार भटक्या श्वानांसाठी ‘फीडिंग स्पॉट’ निश्चित करण्याबाबत अजूनही कोणतीही ठोस कारवाई केलेली नाही. नागरिक आणि प्राणीप्रेमींकडून प्रशासनाच्या निष्क्रीयतेवर नाराजी व्यक्त होत आहे.
सायली मेमाणे
४ ऑक्टोबर २०२५ : पिंपरी चिंचवड शहरात भटक्या श्वानांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत असताना सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या आदेशांकडे स्थानिक प्रशासनाने दुर्लक्ष केल्याचे स्पष्ट झाले आहे. न्यायालयाने देशभरातील महानगरपालिका आणि स्थानिक संस्थांना त्यांच्या हद्दीतील प्रत्येक भागात ‘फीडिंग स्पॉट’ म्हणजेच भटक्या श्वानांना खाऊ घालण्यासाठी विशिष्ट ठिकाण निश्चित करणे बंधनकारक केले आहे. मात्र, चिंचवड आणि पिंपरी परिसरात अशा कोणत्याही जागा अद्याप निश्चित करण्यात आलेल्या नाहीत. त्यामुळे प्राणीप्रेमी आणि स्थानिक रहिवाशांमध्ये प्रशासनाविरोधात नाराजी वाढली आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाने काही महिन्यांपूर्वी दिलेल्या आदेशानुसार, सार्वजनिक ठिकाणी — जसे की रस्ते, उद्याने, सोसायटी परिसर किंवा इतर खुल्या जागांवर — भटक्या श्वानांना खाऊ घालण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. कारण अशा ठिकाणी प्राणी एकत्र येऊन वाहतूक अडथळा, आरोग्यधोका आणि सुरक्षेचे प्रश्न निर्माण होतात. त्यामुळे स्थानिक संस्थांना विशिष्ट ‘फीडिंग झोन’ ठरवून त्यावर स्पष्ट फलक लावण्याचे निर्देश देण्यात आले होते. परंतु पिंपरी चिंचवड महापालिकेकडून अद्याप त्यावर कोणतीही हालचाल दिसून येत नाही.
या पार्श्वभूमीवर प्राणीप्रेमी संघटनांनी प्रशासनाला अनेक वेळा निवेदनं दिली असून, त्यांनी या विषयाकडे गांभीर्याने पाहण्याची मागणी केली आहे. काही सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या मते, महापालिकेने ‘फीडिंग स्पॉट’ तयार न केल्याने नागरिक आणि प्राणीप्रेमी यांच्यात वादाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक सोसायट्यांमध्ये रहिवाशांमध्ये प्राणीप्रेमींसोबत वाद वाढले आहेत, कारण काहीजण श्वानांना सोसायटीच्या परिसरात अन्न देतात, तर काही रहिवासी याला विरोध करतात.
याशिवाय, शहरातील काही ठिकाणी भटक्या श्वानांच्या आक्रमकतेमुळे नागरिकांवर हल्ल्यांच्या घटनाही वाढल्या आहेत. या संदर्भात पालिकेच्या पशुवैद्यकीय विभागाने पकडमोहीम राबवली असली, तरी त्याचवेळी त्यांचे आश्रयस्थाने आणि अन्नपुरवठ्याची व्यवस्था अपुरी असल्याचे उघड झाले आहे. शहरातील विविध प्रभागांमध्ये श्वानांचे लसीकरण, निर्बंध आणि पुनर्वसन यासाठी ठोस धोरण आखण्याची गरज आहे.
दरम्यान, पालिकेतील अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सर्वोच्च न्यायालयाचा आदेश अभ्यासात असून, लवकरच शहरातील प्रमुख प्रभागांमध्ये योग्य ठिकाणी ‘फीडिंग स्पॉट’ निश्चित करण्यात येतील. मात्र, प्रत्यक्षात या विषयावर कोणतीही कार्यवाही सुरू झालेली नाही. परिणामी, नागरिक आणि प्राणीप्रेमी दोघेही संभ्रमात आहेत.
सध्या चिंचवड, आकुर्डी, रूपीनगर आणि थेरगाव या भागात सर्वाधिक भटके श्वान आढळतात. या भागांत नियमितपणे नागरिकांकडून तक्रारी येत असून, प्रशासनाच्या निष्क्रीयतेमुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर होत आहे. भटक्या श्वानांना खाऊ देण्यासाठी ठराविक जागा निर्माण झाल्यास नागरिकांचा सुरक्षिततेचा प्रश्न सुटू शकतो आणि प्राण्यांनाही नियमित अन्न मिळेल. प्रशासनाने तातडीने याकडे लक्ष देऊन, न्यायालयाच्या आदेशानुसार ‘फीडिंग झोन’ची अंमलबजावणी करावी, अशी सर्वसामान्य नागरिकांची मागणी आहे.
