जळगावमध्ये माणुसकीचा विजय; हिंदू कुटुंबातून निघाली मुस्लिम वृद्धाची अंत्ययात्रा

जळगावच्या यावलमध्ये धार्मिक सलोख्याचा अनोखा आदर्श. मुस्लिम वृद्ध खान बाबांची अंत्ययात्रा हिंदू देवर–सोनार कुटुंबाच्या घरातून निघाली, समाजात माणुसकीचा संदेश.

पुणे १० जानेवारी २०२६ : आज समाजात जात, धर्म आणि पंथाच्या नावावर तणावाच्या घटना वारंवार समोर येत असताना जळगाव जिल्ह्यातील यावल शहरातून माणुसकीचा आणि सामाजिक सलोख्याचा संदेश देणारी हृदयस्पर्शी घटना घडली आहे. मुस्लिम समाजातील ज्येष्ठ नागरिक कासमपूर खान उर्फ ‘खान बाबा’ यांच्या निधनानंतर त्यांची अंत्ययात्रा त्यांनी आयुष्यभर ज्या हिंदू देवर–सोनार कुटुंबासोबत घालवली, त्या कुटुंबाच्या घरातून निघाली. या घटनेने धर्माच्या भिंती ओलांडून माणुसकीचं नातं किती मजबूत असू शकतं, याचं जिवंत उदाहरण समाजासमोर ठेवलं आहे.

यावल शहरातील कुंडवाडा परिसरात तब्बल सहा दशकांहून अधिक काळ खान बाबा वास्तव्यास होते. मूळचे मुस्लिम समाजातील असले तरी त्यांनी आपलं संपूर्ण आयुष्य देवर–सोनार कुटुंबासोबतच व्यतीत केलं. तरुणपणी ते या कुटुंबाच्या सराफी पेठेतील दुकानात कारागीर म्हणून कामाला लागले. हळूहळू हे व्यावसायिक नातं आपुलकीच्या आणि कुटुंबीय नात्यात बदललं. काळाच्या ओघात दोन पिढ्या बदलल्या, मात्र देवर–सोनार कुटुंबीयांनी खान बाबांना कधीही परके मानले नाही. रक्ताचं नातं नसतानाही जिव्हाळा, विश्वास आणि सन्मान यावर उभं राहिलेलं हे नातं समाजासाठी आदर्श ठरलं.

वयोमानानुसार कामातून निवृत्त झाल्यानंतरही खान बाबांची सेवा, काळजी आणि मानमरातब देवर–सोनार कुटुंबाने अखेरपर्यंत जपला. घरातील एक ज्येष्ठ सदस्य म्हणून त्यांच्याकडे पाहिलं जात होतं. तीन दिवसांपूर्वी वयाच्या नव्वदाव्या वर्षी खान बाबांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनानंतर अंत्यसंस्काराबाबत निर्णय घेताना देवर–सोनार कुटुंबीयांनी भावनिक आणि माणुसकीची भूमिका घेतली. “खान बाबा आमच्या कुटुंबातीलच सदस्य होते, त्यामुळे त्यांची अंत्ययात्रा आमच्या घरातूनच निघावी,” अशी इच्छा त्यांनी व्यक्त केली.

या इच्छेनुसार मुस्लिम धर्माच्या रितीरिवाजांनुसार सर्व विधी पार पडले आणि खान बाबांची अंत्ययात्रा हिंदू कुटुंबाच्या घरातून निघाली. या वेळी परिसरातील नागरिक, विविध समाजांचे प्रतिनिधी आणि नातेवाईक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. अंत्ययात्रेदरम्यान अनेकांच्या डोळ्यांत अश्रू होते, तर मनात अभिमान आणि समाधानाची भावना दिसून येत होती. ही केवळ एका व्यक्तीची अंत्ययात्रा नव्हती, तर माणुसकी, सलोखा आणि सामाजिक एकतेची जिवंत साक्ष होती.

आज जिथे धार्मिक विद्वेष, गैरसमज आणि दुरावा वाढताना दिसतो, तिथे जळगावातील ही घटना समाजाला सकारात्मक दिशा देणारी ठरली आहे. धर्म वेगळा असला तरी माणूसपण समान असतं, हे या घटनेतून अधोरेखित झालं आहे. खान बाबा आणि देवर–सोनार कुटुंबाचं नातं ‘वसुधैव कुटुंबकम्’ या भारतीय संस्कृतीच्या विचाराचं मूर्त रूप ठरलं आहे. ही घटना केवळ यावलपुरती मर्यादित न राहता संपूर्ण समाजासाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.