जागतिक पोलिओ दिन २०२६: २४ ऑक्टोबरचा इतिहास, महत्त्व आणि लसीकरणाची भूमिका
जागतिक पोलिओ दिन २०२६: २४ ऑक्टोबरचा इतिहास, महत्त्व आणि लसीकरणाची भूमिका
जागतिक पोलिओ दिन दरवर्षी २४ ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. पोलिओ निर्मूलनाचा इतिहास, लसीकरणाचे महत्त्व आणि पोलिओमुक्त जगासाठी सुरू असलेल्या जागतिक प्रयत्नांविषयी जाणून घ्या.
पुणे २४ ऑक्टोबर २०२६ : जागतिक पोलिओ दिन २०२६: २४ ऑक्टोबरचा इतिहास, महत्त्व आणि लसीकरणाची भूमिका
एका लसीने जगभरातील लाखो मुलांचे भविष्य बदलण्यास मदत केली! पोलिओमुक्त जगाचे स्वप्न साकार करण्यासाठी आजही लसीकरण आणि जनजागृती का महत्त्वाची आहे? जाणून घ्या २४ ऑक्टोबरचा इतिहास आणि जागतिक पोलिओ दिनाचे महत्त्व.
दरवर्षी २४ ऑक्टोबर रोजी जागतिक पोलिओ दिन साजरा केला जातो. पोलिओ या विषाणूजन्य आजाराबाबत जनजागृती करणे, लसीकरणाचे महत्त्व अधोरेखित करणे आणि जगभरातून या आजाराचे निर्मूलन करण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांना प्रोत्साहन देणे, हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेसह विविध आंतरराष्ट्रीय संस्था आणि आरोग्य क्षेत्रातील कार्यकर्ते पोलिओ निर्मूलनासाठी सातत्याने प्रयत्न करत आहेत.
पोलिओ म्हणजेच पोलिओमायलिटिस हा पोलिओ विषाणूमुळे होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. प्रामुख्याने पाच वर्षांखालील मुलांना या आजाराचा धोका अधिक असतो. हा विषाणू मज्जासंस्थेवर परिणाम करू शकतो आणि काही रुग्णांमध्ये कायमस्वरूपी पक्षाघात होऊ शकतो. या आजारावर विशिष्ट उपचार उपलब्ध नसल्यामुळे प्रतिबंधात्मक लसीकरणाला विशेष महत्त्व आहे. योग्य वेळी लसीकरण केल्यास मुलांचे पोलिओपासून संरक्षण करण्यास मदत होते.
२४ ऑक्टोबरलाच जागतिक पोलिओ दिन का साजरा केला जातो?
जागतिक पोलिओ दिनाची तारीख प्रसिद्ध वैद्यकीय संशोधक डॉ. जोनास सॉक यांच्या जन्मदिनाच्या स्मरणार्थ निवडण्यात आली. त्यांनी पोलिओविरोधी प्रभावी लस विकसित करण्याच्या कार्यात महत्त्वाचे योगदान दिले. १९५५ मध्ये त्यांनी विकसित केलेली निष्क्रिय पोलिओ लस सुरक्षित आणि प्रभावी असल्याचे जाहीर करण्यात आले. पुढे डॉ. अल्बर्ट साबिन यांनी तोंडावाटे देण्यात येणारी पोलिओ लस विकसित केली. या दोन्ही लसींमुळे पोलिओ प्रतिबंधाच्या जागतिक प्रयत्नांना मोठी चालना मिळाली.
रोटरी इंटरनॅशनल या संस्थेने पोलिओ निर्मूलनाच्या मोहिमेत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. १९७९ मध्ये फिलिपाइन्समधील मुलांचे लसीकरण करण्यासाठी संस्थेने व्यापक कार्यक्रम सुरू केला. त्यानंतर १९८८ मध्ये जागतिक पोलिओ निर्मूलन उपक्रमाची सुरुवात झाली. जागतिक आरोग्य संघटना, रोटरी इंटरनॅशनल, विविध देशांची सरकारे आणि आरोग्य क्षेत्रातील भागीदार यांच्या संयुक्त प्रयत्नांमुळे जगभरातील पोलिओच्या घटनांमध्ये मोठी घट झाली.
भारतातील पोलिओ निर्मूलनाचा प्रवास
भारतात पोलिओ निर्मूलनासाठी पल्स पोलिओ लसीकरण मोहिमेने महत्त्वाची भूमिका बजावली. लहान मुलांना पोलिओचे अतिरिक्त डोस देणे, घरोघरी जाऊन लसीकरण करणे आणि पालकांमध्ये जनजागृती करणे अशा उपाययोजना राबवण्यात आल्या. सातत्यपूर्ण लसीकरण आणि आरोग्य यंत्रणेच्या प्रयत्नांमुळे भारताला मोठे यश मिळाले.
भारताला २०१४ मध्ये जागतिक आरोग्य संघटनेच्या दक्षिण-पूर्व आशिया क्षेत्रासोबत पोलिओमुक्त प्रमाणित करण्यात आले. मात्र, पोलिओमुक्त दर्जा टिकवण्यासाठी लसीकरणाचे प्रमाण कायम राखणे आणि विषाणूच्या संभाव्य प्रसारावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
पोलिओमुक्त जगासाठी लसीकरण का महत्त्वाचे?
जागतिक पोलिओ दिन हा केवळ जागरूकता वाढवण्याचा दिवस नाही, तर मुलांच्या आरोग्याच्या संरक्षणासाठी सामूहिक प्रयत्नांची आठवण करून देणारा दिवस आहे. पालकांनी आरोग्य विभागाच्या मार्गदर्शनानुसार मुलांचे नियमित लसीकरण पूर्ण करावे. पोलिओ लसीकरणाबाबत शंका असल्यास डॉक्टर किंवा जवळच्या आरोग्य केंद्राशी संपर्क साधावा.
जगातील काही भागांमध्ये पोलिओ विषाणूचा प्रसार अद्याप सुरू असल्याने लसीकरणातील सातत्य महत्त्वाचे आहे. एखाद्या देशात पोलिओचे स्थानिक संक्रमण थांबले असले तरी इतर भागांतून विषाणू पुन्हा पोहोचण्याची शक्यता पूर्णपणे नाकारता येत नाही. त्यामुळे जागतिक स्तरावर समन्वय, नियमित लसीकरण आणि प्रभावी देखरेख आवश्यक आहे.
जागतिक पोलिओ दिन २०२६ च्या निमित्ताने, प्रत्येक मुलाला पोलिओपासून संरक्षण मिळावे आणि भविष्यातील पिढ्यांना पोलिओमुक्त जग अनुभवता यावे, यासाठी लसीकरणाबाबत जागरूक राहणे ही सर्वांची सामूहिक जबाबदारी आहे.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
About The Author
