दहावी-बारावीच्या परीक्षांसाठी राज्य मंडळाचा मोठा निर्णय; सर्व परीक्षा केंद्रांवर सीसीटीव्ही आणि ड्रोनद्वारे नजर
दहावी-बारावीच्या परीक्षांसाठी राज्य मंडळाचा मोठा निर्णय; सर्व परीक्षा केंद्रांवर सीसीटीव्ही आणि ड्रोनद्वारे नजर
HSC-SSC Board Exam 2026: महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाचा कॉपीमुक्त परीक्षा घेण्यासाठी मोठा निर्णय. सर्व परीक्षा केंद्रांवर सीसीटीव्ही बसवणे अनिवार्य, रेकॉर्डिंग ३० दिवस ठेवणे बंधनकारक. संवेदनशील केंद्रांवर ड्रोनद्वारे देखरेख आणि कलम १४४ लागू.
सायली मेमाणे
पुणे ३ ऑक्टोबर २०२५ : दहावी आणि बारावीच्या परीक्षा या विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक जीवनातील अत्यंत महत्त्वाच्या टप्प्यांपैकी एक असतात. येत्या वर्षी म्हणजेच २०२६ मध्ये होणाऱ्या या परीक्षांच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (Maharashtra State Board of Secondary and Higher Secondary Education) मोठा आणि निर्णायक निर्णय घेतला आहे. राज्यभरात कॉपीमुक्त आणि पारदर्शक परीक्षा घेण्यासाठी मंडळाने कठोर उपाययोजना करण्याचा निर्धार केला असून, यामुळे परीक्षेतील शिस्त आणि विश्वासार्हता अधिक मजबूत होणार आहे.
या नव्या निर्णयानुसार राज्यातील सर्व दहावी आणि बारावीच्या परीक्षा केंद्रांमध्ये प्रत्येक वर्गात सीसीटीव्ही कॅमेरा बसवणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. परीक्षेदरम्यान संपूर्ण देखरेख व्हावी आणि कोणत्याही प्रकारच्या गैरप्रकारांना आळा बसावा यासाठी ही महत्त्वपूर्ण पावले उचलण्यात आली आहेत. विशेष म्हणजे, या सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांचे रेकॉर्डिंग ३० दिवसांपर्यंत जतन करून ठेवणे आवश्यक असेल. त्यामुळे परीक्षेच्या काळात किंवा नंतर कोणतीही तक्रार प्राप्त झाल्यास त्याची चौकशी करणे अधिक सुलभ होईल.
राज्य मंडळाच्या आदेशानुसार, ज्या परीक्षा केंद्रांवर नकल किंवा कॉपीचे प्रकार आढळतील, त्या केंद्रांची मान्यता कायमस्वरूपी रद्द करण्यात येणार आहे. या निर्णयामुळे परीक्षा केंद्र प्रमुख आणि शिक्षकांवर अधिक जबाबदारी येणार असून, पारदर्शकतेचा स्तरही वाढेल. तसेच विद्यार्थ्यांमध्येही नैतिकतेचा आणि प्रामाणिकपणाचा संदेश पोहोचेल.
या वर्षी विशेषतः संवेदनशील परीक्षा केंद्रांची ओळख पटवण्यात येत असून, अशा केंद्रांवर ड्रोन कॅमेऱ्यांद्वारे थेट आकाशातून देखरेख ठेवली जाणार आहे. या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे जमिनीवरील कोणत्याही प्रकारच्या गैरप्रकारावर नियंत्रण ठेवता येईल. त्याचबरोबर, अशा केंद्रांच्या परिसरात कायदा व सुव्यवस्था अबाधित ठेवण्यासाठी कलम १४४ लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. यामुळे मोठ्या प्रमाणावर विद्यार्थ्यांचे पालक, एजंट किंवा बाहेरील व्यक्ती केंद्राजवळ गर्दी करू शकणार नाहीत.
राज्य शिक्षण मंडळाच्या या निर्णयाचे शिक्षणतज्ज्ञ आणि पालकांनी स्वागत केले असून, यामुळे परीक्षेची विश्वासार्हता अधिक वाढेल, असे मत व्यक्त केले जात आहे. दरवर्षी राज्यभरातील काही केंद्रांवर कॉपीच्या घटना घडत असल्याने विद्यार्थ्यांच्या मेहनतीवर पाणी फिरत असते. त्यामुळे अशा उपाययोजनांमुळे मेहनती विद्यार्थ्यांना न्याय मिळेल आणि नकल संस्कृतीवर अंकुश बसेल.
राज्य मंडळाचे अध्यक्ष यांनी सांगितले की, या सर्व उपाययोजनांचा उद्देश विद्यार्थ्यांना निष्पक्ष आणि सुरक्षित परीक्षा वातावरण देणे हा आहे. तंत्रज्ञानाच्या मदतीने शिक्षण क्षेत्रातील पारदर्शकता वाढवणे आणि गुणवत्तेवर आधारित मूल्यांकन सुनिश्चित करणे हीच मंडळाची प्राथमिकता आहे. परीक्षांदरम्यान सर्व जिल्हाधिकारी, पोलिस प्रशासन आणि शिक्षण अधिकारी एकत्रितपणे या देखरेखीची जबाबदारी पार पाडतील.
या पार्श्वभूमीवर, विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक वर्गामध्ये या निर्णयामुळे सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले आहे. राज्य मंडळाचा हा निर्णय महाराष्ट्रातील शिक्षण क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
