निर्जल उपवासामुळे महिलेला स्ट्रोक; कोविड लस आणि डिहायड्रेशनमुळे वाढतोय मेंदूविकाराचा धोका – तज्ज्ञांचा इशारा
निर्जल उपवासामुळे महिलेला स्ट्रोक; कोविड लस आणि डिहायड्रेशनमुळे वाढतोय मेंदूविकाराचा धोका – तज्ज्ञांचा इशारा
मुंबईतील विरार येथे करवा चौथच्या निर्जल उपवासादरम्यान एका 33 वर्षीय महिलेला स्ट्रोक आल्याची धक्कादायक घटना. डॉक्टरांनी डिहायड्रेशन आणि कोविड लसीकरणामुळे स्ट्रोकचा धोका वाढल्याचा गंभीर इशारा दिला आहे.
सायली मेमाणे
पुणे २९ ऑक्टोबर २०२५ : मुंबई न्यूज : विरार येथे करवा चौथच्या निर्जल उपवासादरम्यान एका 33 वर्षीय महिलेला स्ट्रोक आल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. तब्बल 17 तास पाण्याविना उपवास केल्यानंतर या महिलेला अचानक मेंदूविकाराचा झटका आला. या घटनेनंतर तिला तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आणि वेळेवर उपचार मिळाल्याने तिचा जीव वाचला. मात्र, डॉक्टरांनी या प्रकरणातून धार्मिक उपवास आणि कोविड लसीकरणामुळे तरुणांमध्ये वाढणाऱ्या स्ट्रोकच्या घटनांबाबत गंभीर इशारा दिला आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, 10 ऑक्टोबर रोजी महिलेने पहाटेपासून रात्रीपर्यंत निर्जल उपवास केला होता. रात्री व्रत सोडण्याच्या सुमारास तिला अचानक स्ट्रोक आला. तिचा चेहरा एका बाजूला झुकला आणि शरीराचा डावा भाग बधीर झाला. पतीच्या म्हणण्यानुसार, तिला पाणी प्यायचे असले तरी ती वॉटर प्युरिफायर सुरूही करू शकत नव्हती. कुटुंबीयांनी तिला त्वरित जवळच्या रुग्णालयात दाखल केले. तेथे स्ट्रोकचे निदान झाले, मात्र न्यूरोलॉजिस्ट उपलब्ध नसल्याने, तिला थ्रोम्बोलिटिक इंजेक्शन दिल्यानंतर वोक्हार्ट हॉस्पिटल, मीरा रोड येथे हलवण्यात आले.
वोक्हार्ट हॉस्पिटलचे न्यूरोलॉजिस्ट डॉ. पवन पै यांनी तपासणी केल्यानंतर सांगितले की, इमेजिंग तपासणीत महिलेच्या मेंदूला रक्तपुरवठा करणाऱ्या प्रमुख धमनीमध्ये एक मोठी रक्तगाठ अडकल्याचे उघड झाले. दुसऱ्या दिवशी सकाळी तातडीची ‘मेकॅनिकल थ्रोम्बेक्टोमी’ ही शस्त्रक्रिया करून ती रक्तगाठ यशस्वीरित्या काढण्यात आली. अवघ्या काही तासांत तिच्या हालचालींमध्ये सुधारणा दिसून आली. डॉ. पै यांनी स्पष्ट केले की, वेळेवर उपचार मिळाल्यामुळेच तिचा जीव वाचला.
या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टरांनी धार्मिक उपवासाच्या पद्धतींसोबत शरीरातील पाण्याच्या पातळीबद्दल गंभीर इशारा दिला आहे. डॉ. पै यांच्या म्हणण्यानुसार, दीर्घकाळ निर्जल राहिल्यास शरीरात डिहायड्रेशन निर्माण होते. त्यामुळे रक्त घट्ट होते आणि रक्तगाठी तयार होऊन स्ट्रोकचा धोका वाढतो. त्यांनी पुढे सांगितले की, कोविड संसर्ग आणि लसीकरणानंतर तरुणांमध्ये स्ट्रोकच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याचे वैद्यकीय निरीक्षण आढळले आहे. महामारीनंतरही हा धोका पूर्णपणे संपलेला नाही, त्यामुळे नागरिकांनी आपल्या आरोग्याची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, धार्मिक उपवास करताना पाण्याचे सेवन पूर्णतः टाळणे आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते. शरीरातील द्रवपदार्थांचे प्रमाण संतुलित ठेवण्यासाठी योग्य प्रमाणात पाणी पिणे, शरीराला विश्रांती देणे आणि जास्त वेळ उपवास करणे टाळणे आवश्यक आहे. जर उपवासादरम्यान डोकेदुखी, चक्कर येणे, शरीर बधीर होणे किंवा हात-पाय सुन्न होणे अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय सल्ला घ्यावा.
या घटनेने पुन्हा एकदा उपवासाच्या पद्धतींबाबत जागरूकता निर्माण झाली आहे. धार्मिक श्रद्धा राखत असताना आरोग्याचे भान राखणे गरजेचे असल्याचे डॉक्टरांनी अधोरेखित केले आहे. निर्जल उपवासामुळे डिहायड्रेशन, रक्तदाबातील असंतुलन आणि स्ट्रोकसारखे गंभीर आजार होऊ शकतात, त्यामुळे उपवासापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घेणे ही काळाची गरज आहे.
