पुणे जिल्हा सायबर भामट्यांच्या निशाण्यावर 5 वर्षांत 1775 कोटींची लूट

पुणे शहर, पिंपरी-चिंचवड आणि ग्रामीण भागात सायबर गुन्हेगारी वाढली. गेल्या 5 वर्षांत 1775 कोटींची फसवणूक; डिजिटल अरेस्ट व शेअर मार्केट घोटाळ्यांचा सुळसुळाट.

पुणे १६ एप्रिल २०२६ : विद्येचे माहेरघर आणि देशातील प्रमुख आयटी हब म्हणून ओळखला जाणारा पुणे जिल्हा आता सायबर गुन्हेगारांच्या मोठ्या निशाण्यावर आल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. पुणे शहर, पिंपरी-चिंचवड आणि ग्रामीण भाग या तिन्ही पोलीस घटकांच्या हद्दीत मागील काही वर्षांत सायबर फसवणुकीचे प्रमाण झपाट्याने वाढले असून नागरिकांची मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक फसवणूक होत असल्याचे आकडेवारीतून स्पष्ट झाले आहे.

गेल्या पाच वर्षांच्या आकडेवारीनुसार, पुणे जिल्ह्यात सायबर भामट्यांनी तब्बल 1775 कोटी रुपयांची लूट केल्याचे समोर आले आहे. या गुन्ह्यांमध्ये सर्वाधिक वाढ ही शेअर बाजारातील गुंतवणूक, ऑनलाईन ट्रेडिंग स्कॅम, फेक अॅप्स आणि ‘डिजिटल अरेस्ट’ सारख्या नवीन प्रकारांमुळे झाली आहे. विशेष म्हणजे, 2026 च्या पहिल्या साडेतीन महिन्यांतच शेकडो कोटी रुपयांची फसवणूक झाल्याची नोंद झाली आहे, ज्यामुळे सायबर गुन्हेगारीचा वेग किती प्रचंड आहे हे स्पष्ट होते.

सायबर गुन्हेगार नागरिकांना वेगवेगळ्या पद्धतीने फसवत आहेत. काही ठिकाणी आकर्षक परताव्याचे आमिष दाखवून शेअर बाजारात गुंतवणूक करण्यास भाग पाडले जाते, तर काही वेळा बँक अधिकारी किंवा पोलीस असल्याचे भासवून “डिजिटल अरेस्ट”ची भीती दाखवून पैसे उकळले जातात. या प्रकारांमध्ये सर्वाधिक लक्ष्य हे तरुण, नोकरदार आणि निवृत्त नागरिक ठरत आहेत.

पुणे हे मोठे आयटी केंद्र असल्यामुळे येथे मोठ्या प्रमाणात डिजिटल व्यवहार होतात. त्यामुळेच सायबर गुन्हेगारांना येथे मोठी संधी मिळत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. ऑनलाईन व्यवहारांवरील वाढती अवलंबित्व आणि डिजिटल साक्षरतेचा अभाव यामुळे अनेक नागरिक सहज फसवले जात आहेत. फसवणुकीनंतर पैसे परत मिळवणे अत्यंत कठीण असल्याने आर्थिक नुकसान मोठ्या प्रमाणावर होत आहे.

सायबर पोलिसांकडून या गुन्ह्यांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सतत प्रयत्न सुरू आहेत. संशयास्पद लिंक, अनोळखी कॉल आणि फसवे अॅप्सपासून सावध राहण्याचे आवाहन वारंवार करण्यात येत आहे. तरीही गुन्हेगार नवनवीन तंत्रज्ञान वापरून फसवणुकीचे जाळे अधिक मजबूत करत असल्याचे दिसून येत आहे.

पुणे जिल्ह्यातील ही वाढती सायबर गुन्हेगारी केवळ आर्थिक नुकसानापुरती मर्यादित नाही, तर नागरिकांच्या विश्वासावरही परिणाम करणारी आहे. त्यामुळे डिजिटल व्यवहार करताना अधिक सावधगिरी बाळगणे, कोणतीही माहिती शेअर करण्यापूर्वी पडताळणी करणे आणि अधिकृत स्रोतांचा वापर करणे अत्यंत आवश्यक झाले आहे.

एकूणच, पुणे जिल्ह्यातील सायबर गुन्हेगारीचा वाढता आलेख हा गंभीर इशारा देणारा असून प्रशासन, पोलीस यंत्रणा आणि नागरिकांनी एकत्रितपणे या आव्हानाचा सामना करणे गरजेचे आहे.