पुण्यात दिवाळीचा उत्साह मातीच्या किल्ल्यांची परंपरा कायम, रेडिमेड किल्ल्यांनाही मागणी
पुण्यात दिवाळीचा उत्साह मातीच्या किल्ल्यांची परंपरा कायम, रेडिमेड किल्ल्यांनाही मागणी
दिवाळी २०२६ मध्ये पुण्यात मातीचे किल्ले बनविण्याची परंपरा कायम आहे. किल्ले स्पर्धांमुळे मुलांचा उत्साह वाढत असून, ४०० ते १२०० रुपयांपर्यंतचे रेडिमेड किल्लेही लोकप्रिय होत आहेत.
पुणे | ४ नोव्हेंबर २०२६ : दिवाळीचा सण जवळ आला की लहान मुलांमध्ये किल्ले बनविण्याचा उत्साह पाहायला मिळतो. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या गड-किल्ल्यांच्या प्रतिकृती साकारण्याची परंपरा आजही कायम असून, बदलत्या काळानुसार रेडिमेड किल्ल्यांचाही नवा पर्याय लोकप्रिय होत आहे. पुण्यात यंदाच्या दिवाळीत मातीचे किल्ले स्वतः तयार करण्याबरोबरच बाजारात उपलब्ध असलेल्या तयार किल्ल्यांनाही मागणी असल्याचे चित्र दिसत आहे. जागेची उपलब्धता, वेळ आणि मुलांची आवड यानुसार पालकांकडून दोन्ही पर्यायांचा विचार केला जात आहे.
पूर्वी दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये मुले मित्रमंडळींसोबत एकत्र येऊन किल्ले तयार करण्यासाठी लागणारे साहित्य गोळा करत असत. माती, दगड, विटा, लाकडी फळ्या आणि इतर साहित्याच्या मदतीने किल्ल्याची रचना उभारली जात असे. बुरुज, तटबंदी, प्रवेशद्वार आणि दरवाजे तयार करण्यापासून ते किल्ल्यावर मावळ्यांच्या मूर्ती आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांची प्रतिमा मांडण्यापर्यंत प्रत्येक टप्प्यात मुलांचा सहभाग असायचा. स्वतःच्या कल्पकतेने किल्ला तयार करण्याचा आनंद या परंपरेचा महत्त्वाचा भाग राहिला आहे.
मात्र, शहरांमधील घरांमध्ये जागेची मर्यादा आणि दैनंदिन व्यस्त दिनक्रम यामुळे काही मुलांना स्वतः किल्ला तयार करणे शक्य होत नाही. अशा परिस्थितीत रेडिमेड किल्ले हा सोयीचा पर्याय ठरत आहे. बाजारात लहान आकारापासून मोठ्या आकारापर्यंत विविध प्रकारचे किल्ले उपलब्ध आहेत. त्यांची बांधणी, सजावट आणि त्यासोबत मिळणाऱ्या मावळ्यांच्या मूर्ती यानुसार किंमती ठरतात. त्यामुळे पालकांना आपल्या घरातील जागा आणि बजेटनुसार पर्याय निवडता येतो.
यंदा रेडिमेड किल्ल्यांच्या किमती साधारण ४०० रुपयांपासून १२०० रुपयांपर्यंत असल्याची माहिती आहे. छोट्या जागेत सहज ठेवता येणाऱ्या किल्ल्यांपासून ते अधिक सजावट असलेल्या मोठ्या प्रतिकृतींपर्यंत अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. वेळेची बचत, सहज उपलब्धता आणि किल्ला तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या साहित्याची गरज नसणे या कारणांमुळे तयार किल्ल्यांकडे पालकांचा कल वाढत आहे.
दुसरीकडे, पारंपरिक पद्धतीने किल्ले तयार करण्याची आवडही कमी झालेली नाही. विविध मंडळे, गृहनिर्माण सोसायट्या आणि सार्वजनिक संस्थांकडून आयोजित करण्यात येणाऱ्या किल्ले बनविण्याच्या स्पर्धांमुळे मुलांना स्वतः किल्ले तयार करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळत आहे. अशा स्पर्धांमध्ये सहभागी होताना मुले ऐतिहासिक गड-किल्ल्यांची माहिती घेतात. त्यांच्या रचनेचा अभ्यास करतात आणि उपलब्ध साहित्याचा वापर करून प्रतिकृती तयार करण्याचा प्रयत्न करतात.
किल्ले बनविण्याच्या प्रक्रियेतून मुलांना केवळ सजावटीचा अनुभव मिळत नाही, तर इतिहासाची ओळख, कल्पकता, नियोजन आणि समूहाने काम करण्याची संधीही मिळते. किल्ल्यांची तटबंदी, बुरुज आणि प्रवेशद्वार तयार करताना मुलांना ऐतिहासिक वास्तुरचनेविषयी माहिती मिळते. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या कार्याची आणि गड-किल्ल्यांच्या महत्त्वाची ओळख नव्या पिढीपर्यंत पोहोचण्यासही या उपक्रमाची मदत होते.
एकीकडे आधुनिक जीवनशैलीमुळे रेडिमेड किल्ल्यांचा पर्याय लोकप्रिय होत असताना दुसरीकडे पारंपरिक किल्लेनिर्मितीची संस्कृतीही टिकून आहे. स्पर्धा आणि सार्वजनिक उपक्रमांमुळे या परंपरेला नवे व्यासपीठ मिळत आहे. त्यामुळे यंदाच्या दिवाळीत पुण्यात मातीचे किल्ले आणि रेडिमेड किल्ले या दोन्ही पर्यायांमधून मुलांचा उत्साह अनुभवायला मिळत आहे. बदलत्या काळानुसार किल्ले साकारण्याच्या पद्धती बदलल्या असल्या, तरी दिवाळीतील या परंपरेचे आकर्षण कायम असल्याचे चित्र आहे.
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
